TIẾT 22: CÔNG SUẤT CỦA DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
I. Mục đích yêu cầu:
- Nắm được công thức tính công suất của dòng điện xoay chiều, ý nghĩa của hệ số
công suất cosj
* Trọng tâm: Công suất của dòng điện xoay chiều, ý nghĩa của hệ số công
suất cosj
* Phương pháp: Pháp vấn, diễn giảng
II. Chuẩn bị: HS xem Sgk.
III. Tiến hành lên lớp:
A. Ổn định:
B. Kiểm tra: Viết công thức tính tổng trở cho đoạn mạch RLC và công thức
tính j?
Khi nào thì u sớm pha, trễ pha, cùng pha với i? Khi u cùng pha i thì có hiện tượng
thì xảy ra với mạch RLC ?
C. Bài mới.
PHƯƠNG PHÁP NỘI DUNG
I. Hs nhắc lại công thức tính công
suất trên mạch chỉ có điện trở
thuần: P = ? (UI)
- Khi mạch có thêm C hoặc L,
hoặc CL thì công suất khi đó: P’
như thế nào với P?
Nhắc lại: cos j = ?
=> P = ?
I. Công suất của dòng điện:
Dùng một đồng hồ đo điện để đo công suất của một mạch
điện.
- Nếu mạch chỉ có điện trở thuần, thì P = UI
- Nếu mắc thêm vào mạch cuộn cảm, tụ điện hoặc cả hai
thì: P < UI.
biết khi đó mạch như thế nào? = Z
C
: hiện tượng cộng hưởng xảy ra.
* cos j = 0 => P = ?
=> Dựa trên giản đồ vectơ HS cho
biết khi đó mạch như thế nào?
(không có R, chỉ có C hoặc L,
hoặc cả 2)
=> Vì đoạn mạch không tiêu thụ
điện, như vậy mạch có đạt công
suất có ích hay không? Và phần
năng lượng đó được chuyển hóa
như thế nào?
b. Trường hợp cosj = 0 (j =
2
)
Khi cosj = 0 thì P = 0: công suất tiêu thụ là nhỏ nhất.
Nghĩa là đoạn mạch chỉ có cuộn cảm, tụ điện hoặc cả
hai.
* Trong trường hợp này, dù L và C là khá lớn và ở nguồn
hiệu điện thế và cường độ dòng điện cũng khá lớn, nhưng
đoạn mạch vẫn không tiêu thụ một phần nào của công
suất đó hay nói cách khác đoạn mạch không đạt được
hiệu quả có ích.
* 0 < cosj < 1 => P = UI cos j có
giá trị đạt trong vùng giá trị nào?
Hãy so sánh với giá trị do nguồn
L
và R?
* Xét trên giản đồ vectơ (khi chưa
có C) vì Z
C
> R U
C
? U
oR
j
có giá trị? cosj ?
* Khi mắc thêm C, hs nhận xét gì
về góc j? Khi đó cos j ?
Ví dụ: 1/ Những động cơ
thường có Z
L
> R => U
L
>
U
R
=> j lớn => cosj nhỏ.
2/ Do đó, để tăng cos j (j
nhỏ), người ta thường mắc
thêm C vào mạch. * Chú ý: Từ b/t: P = UIcosj
HS nhắc lại: U = ?, cos j = ? =>
Bài 2 – Sgk trang 62 Trong trường hợp nào thì cos j = 0? Vẽ giản đồ vectơ?
Giải: Để cos j = 0 (j =
2
) thì mạch lúc này có R = 0
CL
00CL
UUZZ
2
CL
00CL
UUZZ
2