TRONG LÒNG MẸ
Nguyên Hồng

I. VÀI NÉT VỀ CUỘC ĐỜI VÀ SỰ NGHIỆP
- Nguyên Hồng ( 1918 - 1982), tên khai sinh Nguyễn Nguyên Hồng.
- Quê: ở thành phố Nam Định.
- Ông là người có cuộc sống cùng khổ và gần gủi với người nghèo khổ nên được
mệnh danh là nhà văn của trẻ em và nhi đồng. Khi viết về họ, ông tỏ niềm yêu thương
sâu sắc mãnh liệt,lòng trân trọng.
- Ông là cây bút của ''chủ nghĩa nhân đạo thống thiết'', có trái tim nhạy cảm, dễ bị tổn
thương, dễ rung động với nỗi đau và niềm hạnh phúc con người.
- Là nhà văn hiện thực xuất sắc, tự học mà thành tài.
- Phong cách: Giàu chất trữ tình, cảm xúc thiết tha chân thành.
II. XUẤT XỨ VÀ TÓM TẮT
1. Xuất xứ: Đoạn trích Trong lòng mẹ là chương 4 của tập hồi kí Những ngày thơ ấu.
Tác phẩm gồm 9 chương , chương nào cũng chất chứa đầy kỉ niệm tuổi thơ và đầy
nước mắt.
2. Tóm tắt:
Gần đến ngày giổ đầu bố, mẹ của bé Hồng ở Thanh Hoá vẫn chưa về. Một hôm
người cô gọi bé Hồng đến bên cười và hỏi Hồng có muốn vào Thanh Hoá chơi với mẹ
không. Biết đó là những lời rắp tâm tanh bẩn của người cô, bé Hồng đã từ chối và nói
thế nào cuối năm mẹ cháu cũng về. Cô lại cười nói và hứa sẽ cho tiền tàu vào thăm
mẹ và em bé. Nhắc đến mẹ Hồng rất buồn và thương mẹ vô cùng. Biết Hồng buồn,
người cô độc ác đã kể hết sự tình của mẹ cho đứa cháu đáng thương. Khi nghe kể về
mẹ Hồng vừa khóc vừa căm tức những cổ tục đã đày đoạ mẹ mình. Trước thái độ
buồn tức của Hồng người cô nghiêm nghị đổi giọng bảo bé Hồng đánh giấy cho mẹ
về làm giổ bố. Bé Hồng chẳng phải viết thư cho mẹ mà đến ngày giổ đầu của bố, mẹ
cậu đã về một mình và mua cho Hồng và em Quế rất nhiều quà. Chiều tan học, ở
trường ra cậu bé xồng xộc chạy theo chiếc xe và được gặp lại mẹ. Lúc ấy Hồng rất vui
sướng hạnh phúc vì đựơc gặp lại mẹ, được ngã đầu vào cánh tay mẹ thương yêu để
được mẹ âu yếm.

 Chất trữ tình còn thể hiện ở dòng cảm xúc phong phú của chú bé Hồng .
Trong dòng cảm xúc đó người đọc bắt gặp niềm xót xa tủi nhục lòng căm giận
sâu sắc quyết liệt , tình yêu thương nồng nàn, mãnh liệt
*Cách thể hiện của tác giả cũng góp phần tạo nên chất hồi kí. Đó là:
 Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kể, tả và biểu cảm
 Các hình ảnh thể hiện tâm trạng, các ss đều gây ấn tượnh, giàu sức biểu cảm
 Lời văn nhiều khi mê say như được viết trong dòng chảy cảm xúc mơn man,
dạt dào

3. Thế nào là hồi kí? Vì sao có thể xếp Tôi đi học và Những ngày thơ ấu là hồi
kí tự truyện ?
 Hồi kí là một thể kí, ở đó người viết kể lại những câu chuyện, những điều
mình đã chứng kiến hoặc đã trải qua
 Tôi đi học và Những ngày thơ ấu đều làhồi kí tự truyện vì hai tác giả đã kể
lại thời thơ ấu của mình một cách chân thực và xúc động

4. Rất kịch nghĩa là thế nào? Chỉ rõ và phân tích những biểu hiện này trong
đoạn trích
 Rất kịch nghĩa là rất giống với người đóng kịch trên sân khấu, phải nhập vai,
phải thuộc lời thoại. Có nghĩa là giả dối
 Bà cô có vẻ bề ngoài ngọt ngào nhưng không hề có ý định tốt đẹp gì với đứa
cháu mà bắt đầu một trò chơi tai ác độc địa với đứa cháu ruột nhỏ nhoi, côi cút,
đáng thương của mình . Đó là hành động săm soi, độc địa, hành hạ nhục mạ đứa
cháu ngây thơ bằng cách xoáy vào nỗi đau, nỗi khổ tâm của nó. Người cô mang
nặng tư tưởng cổ hủ phong kiến cho nên trở thành người lạnh lùng , vô cảm .

5. Phân tích những so sánh hay trong đoạn trích
So sánh 1: Giá những cổ tục đã đày đoạ mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục
thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì
vụn nát mới thôi.

sánh giả định, độc đáo, mới lạ và phù hợp với việc bộc lộ tâm trạng từ hi vọng
tột cùng đến tuyệt vọng tột cùng .

6. Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và trẻ em
Mở bài:
Giới thiệu chung về tác giả , dẫn dắt vào vấn đề
Thân bài:
a. Giải thích nhận định :
 Phụ nữ và nhi đồng xuất hiện rất nhiều trong tác phẩm của Nguyên Hồng. Các
nhân vật ấy hiện lên rất rõ nét và sống động, đầy ấn tượng trên trang viết của ông
 Hơn nữa nhà văn đã dành cho phụ nữ và nhi đồng một tấm lòng chan chứa yêu
thương và một thái độ nâng niu trân trọng đến tột cùng
b. Chứng minh nhận định
Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ :
 Người phụ nữ trong trang viết của ông là những người PNLĐ nghèo khổ, cần
cù, tần tảo cả cuộc đời nuôi chồng, nuôi con
 Họ là những người rất khổ sở vì những tập tục phong kiến cổ hủ lạc hậu: bị
ép duyên, bị chồng đối xử thô bạo, tệ bạc, bị thành kiến nặng nề vì những cổ tục
lạcc hậu ( cuộc hôn nhân của mẹ bé Hồng không có tình yêu, khi chưa đoạn tang
chồng mà đi bước nữa, chửa đẻ với người khác nên bị họ hàng nhà chồng khinh
miệt, ruồng rẫy)
 Thế nhưng họ có vẻ đẹp tâm hồn rất cao quí : yêu thương con hết mực, có
tấm lòng ân nghĩa thuỷ chung. Mẹ bé Hồng vẫn trở về làm giổ cho chồng khi bị
họ hàng nhà chồng khinh miệt
 Tác giả cảm thông sâu sắc với những đau khổ, những khát vọng hạnh phúc
thầm kín của người phụ nữ . Tác giả bày tỏ một quan điểm tiến bộ về người phụ
nữ, trước hết là trong lĩnh vực hôn nhân gia đình (cảm thông với mẹ bé Hồng
phải sống khô héo, không có hạnh phúc bên người chồng nghiện ngập : cảm
thông với trái tim khao khát tình yêu)
 Nhà văn thẳng thắn bênh vực cho những người phụ nữ khi tìm đến với niềm