NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA QUÁ TRÌNH
DẠY HỌC

1. Qúa trình dạy học
1.1. Khái niệm:
- Định nghĩa:
Quá trình dạy học là một quá trình dưới sự lãnh đạo, tổ chức, điều khiển
của người giáo viên, người học tự giác, tích cực ,chủ động, biết tự tổ
chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức - học tập của mình nhằm thực
hiện nhiệm vụ dạy học.
-Tính chất hai mặt của quá trình dạy học
Dạy Học
Đề ra mục đích, yêu cầu học
tập, vạch ra kế hoạch hoạt
động cho quá trình dạy học
Tiếp nhận nhiệm vụ, kế hoạch
do giáo viên đề ra
Tổ chức hoạt động dạy của
mình và hoạt động học của
học sinh (tạo động cơ ,hứng
thú, ham hiểu biết…)
Thực hiện hành động và các
thao tác nhận thức nhằm giải
quyết nhiệm vụ
Theo dõi, kiểm tra, đánh giá
kết quả học tập của học sinh
để điều chỉnh sửa chữa
Tự điều chỉnh hoạt động nhận
thức, học tập của mình dưới sự
kiễm tra, đánh giá của giáo viên
và tự kiểm tra ,đánh giá của bản


Nhận thức của loài
người
Nhận thức của học sinh
trong QTDH
1 Con đường Mò mẫm, thử sai Được đưa đến sẳn (do
các nhà xây dựng nội
dung và GV tham gia vào

2 Thời gian Dài, tri thức ít, khó
khăn
Ngắn, khối lượng tri thức
lớn, thuận lợi
3 Các khâu Không cần cũng cố,
vận dụng, kiểm tra,
đánh giá
Phải qua cũng cố, vận
dụng, kiểm tra, đánh giá
việc nắm tri thức.
4 Kết quả Tìm ra cái mới cho
loài người
Mới cho cá nhân học
sinh, mang tính giáo dục
cao hơn Vậy: Bản chất của hoạt động học là quá trình nhận thức độc đáo của học
sinh.
Từ khái niệm và bản chất của hoạt động học suy ra: Bản chất của quá
trình dạy học là tổ chức quá trình hoạt động nhận thức độc đáo của học

vận dụng vào hoàn cảnh thực tế.
 Tri thức phổ thông, cơ bản là tri thức tối thiểu, cần thiết làm nền
tảng giúp học sinh học lên hoặc bước vào cuộc sống, hệ thống tri
thức này được lựa chọn và xây dựng từ các lĩnh vực khoa học khác
nhau.
 Tri thức hiện đại là tri thức phản ánh những thành tựu mới nhất của
khoa học công nghệ, văn hóa, phù hợp chân lý khách quan, xu thế
của thời đại. Tri thức đó phải phù hợp với đặc điểm lứa tuổi, đặc
điểm nhận thức của học sinh.
 Rèn luyện hệ thống kỹ năng, kỹ xảo tương ứng như: giao tiếp, nắm
bắt thông tin, nhận thức toán học, nhân văn, tự nhiên…
+ Tổ chức, hướng dẫn học sinh hình thành, phát triển năng lực và phẩm
chất trí tuệ, đặc biệt là năng lực tue duy sang tạo (nhiệm vụ phát triển)
Trí tuệ được hiểu là số lượng và chất lượng tri thức đã được tích lũy và
chất lượng các thao tác hoạt động trí tuệ. Vì vậy, thông qua quá trình
dạy học người thầy phải giúp học sinh rèn luyện các thao tác trí tuệ dần
dần hình thành các phẩm chất của hoạt động trí tuệ như:
 Tính mềm dẻo
 Tính định hướng
 Tính linh hoạt
 Tính độc lập
 Tính nhất quán
 Tính khái quát
 Bề rộng và chiều sâu của hoạt động trí tuệ.
+ Tổ chức, hướng dẫn học sinh hình thành thế giới quan khoa học,
những phẩm chất đạo đức nói riêng, phẩm chất nhân cách nói chung
(nhiệm vụ giáo dục)
 Đây là nhiệm vụ thể hiện mục đích của dạy học “thông qua dạy
chữ để dạy người”.
 Từ việc học sinh nắm vững tri thức, kỹ năng, kỹ xảo phát triển