NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH GIÁ THỂ PHÙ HỢP ĐỂ TRỒNG DƯA CHUỘT
(Cucumis sativus L.) TRONG NHÀ LƯỚI CÓ SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP
TƯỚI NHỎ GIỌT RtW (Run to waste) TẠI VIỆN NGHIÊN CỨU RAU QUẢ
(2005 – 2006)

Evaluation of RtW hydroponic system and growing media for greenhouse
Cucumber (Cucumis sativus L.) for the Vietnamese horticultural industry
(2005 – 2006) ThS. Phạm Mỹ Linh
ThS. Ngô Thị Hạnh
PGS.TS. Trần Khắc Thi
TS. Nguyễn Quốc Vọng Summary

In Vietnam, cucumber belongs to the short – term fruity vegetable group, which could be
grown in several crops per year. A part from being consumed in the forms of fresh and processing
products domestically, cucumber fruit is also an important exported commodity with the increasing
quantity and turnover. This crop could be harvested in several times having long harvesting
duration that could be both harvesting and maintaining (fertilizer side dressing, pesticide spraying)
at the same time with the very short separate duration between the last fertilizer side
dressing/pesticide spraying and fruit harvesting. Therefore, this is the vegetable product that still
makes consumers consider its safety level. Vegetable growing in general and cucumber growing in
particular in a clean media in nethouses with drip irrigation application is a popular method in
many countries in the world. The clean media are “coconut coir dust”, bagasse, rice straw, etc. In
advanced/developed countries like Australia, they have to import coconut coir dust from Sri Lanka.
If the coconut coir dust in Vietnam is used as growing media, it will be a new trend that not only
brings back a high income for coconut production industry and safe cultivated products, but also

trên thế giới. Giá thể sạch là “mụn xơ dừa”, bã mía, trấu hun , ở các nước tiên tiến như Úc họ phải
nhập khẩu “mụn xơ dừa” t
ừ Srilanca. Việt Nam, mụn xơ dừa rất nhiều, việc đưa mụn xơ dừa vào sử
dụng làm giá thể trồng cây không những đem lại thu nhập cho ngành trồng dừa, sản phẩm trồng trọt
được an toàn mà còn góp phần đáng kể trong việc cải thiện môi trường tại những vùng dừa.
Một trong những nội dung thuộc dự án CARD004/04VIE với sự tài trợ của AusAID: “Nghiên
cứu sản xuấ
t rau an toàn dạng công nghệ cao và tăng cường năng lực về kiểm tra chất lượng, quản
lý sau thu hoạch cho ngành sản xuất rau của Việt Nam” các thí nghiệm nghiên cứu xác định giá thể
phù hợp để trồng dưa chuột trong nhà lưới có sử dụng phương pháp tưới nhỏ giọt đã được triến hành
tại Viện Nghiên cứu Rau quả -Trâu Quỳ - Gia Lâm - Hà Nội.
Mục đích của thí nghiệm nghiên cứu là:
- Đánh giá kh
ả năng sinh trưởng, khả năng cho năng suất và chất lượng của dưa chuột trồng
trên các nền giá thể trong nhà lưới.
- Xác định nền giá thể thích hợp nhất trồng dưa chuột trên nền giá thể xơ dừa (cocopeat)
trong nhà lưới có sử dụng hệ thống tưới nhỏ giọt

II. VẬT LIỆU, ĐỊA ĐIỂM, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Vật liệu nghiên cứu:
Giống tham gia thí nghiệm xác định giá thể là giống dưa chuột Status của Nhật bản – giống
chuyên trồng trong nhà lưới.
2.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu:
Thí nghiệm được bố trí tại khu nhà lưới của Bộ môn rau - Gia vị, Viện Nghiên cứu Rau quả.

2
Thời gian tiến hành thí nghiệm từ tháng 12/2005 đến tháng 4/2006: hạt dưa chuột được gieo
ngày 23 tháng 12 năm 2005 trồng ngày 2 tháng 1 năm 2006 .
2.3. Nội dung nghiên cứu:
- Nghiên cứu đánh giá khả năng sinh trưởng phát triển của dưa chuột trên các nền giá thể khác

Dưa chuột cũng như các loại cây trồng khác, trồng trên nền các giá thể khác nhau khả năng sinh
trưởng phát triển sẽ khác nhau. Sự khác nhau thể hiện ở thời gian qua các giai đoạn sinh trưởng. Với
4 loại giá thể thí nghiệm cho cây dưa chuột thời gian từ trồng tới 50% số cây ra hoa cái ở các công
thức khác nhau rất khác nhau. Công thức mụn xơ dừa có thời gian từ trồng đến 50% số cây ra hoa
cái ngắn nhất 39 ngày, công thức 1 và công th
ức 3 thời gian này là 41 ngày, công thức 2 có thời gian

3
ra hoa cái muộn nhất (44 ngày sau trồng). Sở dĩ có sự khác nhau như vậy là vì ở công thức 4 mụn xơ
dừa có khả năng giữ ẩm rất tốt, với cùng một chế độ tưới giá thể mụn xơ dừa có thể cung cấp cho
cây lượng dinh dưỡng nhiều hơn, độ ẩm cần thiết cho cây được đảm bảo hơn so với các công thức
khác. Công thức CT2 là công thức có khả nă
ng giữ ẩm kém nhất vì vậy mà cây sinh trưởng kém,
thời gian ra hoa muộn hơn.
Bảng 2: Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của dưa chuột STATUS trên các nền giá
thể khác nhau
Công thức Số quả/cây
(quả)
Khối lượng
TB quả
(g)
Năng suất
cá thể
(kg)
Năng suất
(tấn/ha)
Bã mía + vỏ lạc +
đậu tương nghiền
18.30 a 104.10 b 1.91b 57.30 b
Bã mía + vỏ lạc

Công thức Chất khô
(%)
Vitamin C
(mg%)
Đường tổng số
(%)
Nitrat
(mg%)
Bã mía + vỏ lạc +
đậu tương nghiền
3.38 7.78 1.30 67.00
Bã mía + vỏ lạc
nghiền + than bùn
3.33 7.53 1.40 139.00
Bã mía + than bùn +
xỉ núi lửa
3.57 7.57 1.63 76.00
Xơ dừa
3.87 7.98 1.85 71.00
Sau khi thu quả dưa chuột thương phẩm chúng tôi tiến hành phân tích chất lượng sản phẩm. Trong
thí nghiệm này chúng tôi chỉ tiến hành phân tích một số chỉ tiêu sinh hóa vì trong cả thời kỳ sinh
trưởng phát triển của cây dưa chuột trong nhà lưới, sâu bệnh hại không xuất hiện vì thế mà không sử
dụng thuốc BVTV để quản lý dịch hại. Trong quá trình chăm sóc chỉ tiến hành các biện pháp như tỉa
bỏ lá già, làm thông thoáng cho cây cùng với điều kiện th
ời tiết khí hậu trong thời gian đó là thích
hợp nên sâu bệnh hại không đáng kể. Các chỉ tiêu sinh hóa của quả dưa chuột ở các công thức thí
nghiệm không sai khác nhau nhiều, tuy nhiên với công thức CT4 các chỉ tiêu như chất khô, vitamin
C, đường tổng số đều cao hơn các công thức còn lại. Riêng chỉ tiêu về NO
3.
mặc dù các công thức