Tiết 16 + 17 : CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG
(Nguyễn Dữ)
A. Mục tiêu cần đạt.
- HS cảm nhận được vẻ đẹp truyền thống trong tâm hồn người phụ nữ VN qua n/v
Vũ Nương
- Thấy rõ số phận oan trái của họ
- Nắm được nghệ thuật Tác phẩm.
B. Chuẩn bị
- Sgk, sgv, bài soạn
- HS tóm tắt truyện, soạn bài
C. Tiến trình tổ chức các hoạt động
1. Kiểm tra : Nêu nội dung của bản tuyên bố ? Vì sao tác giả phải ra tuyên bố về
bảo vệ và chăm sóc trẻ em ?
2. Giới thiệu bài
3. Bài mới
Hoạt động của giáo viên - học
sinh
Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG 1
? Giới thiệu ~ nét chính về Tác
giả
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả SGK
2. Tác phẩm “Truyền kỳ mạn lục”
? Giới thiệu về Tác phẩm
“Truyền kỳ mạn lục”
Gợi ý : Thể loại , nội dung,
n/vật ?
người phụ nữ bình thường trong GĐ và XH.
=> ND đã mở ra khuynh hướng mới mẻ cho VH: Hướng VH
về nhân sinh, quan tâm đến số phận những con người bình
? Đọc VB “Chuyện người con
gái ”
Nêu đại ý và bố cục
? Tóm tắt truyện.
thường, thức tỉnh những giá trị nhân bản sâu sắc.
* NT: TKML có nhiều thành công về NT:
+ Dựng truyện hấp dẫn.
+ Chi tiết đặc sắc.
+ NV được khắc hoạ tương đối rõ nét về tâm lý, tính cách.
+ Ngôn ngữ đẹp.
=> ND được mệnh danh là một bậc đại gia. TKML là thiên
số phận bi kịch của Vũ Nương,
TG còn sử dụng bút pháp NT gì?
GV: Như vậy, chúng ta đã tìm
+ Vũ Nương ở dưới thuỷ cung.
II. Phân tích
1. Nhân vật Vũ Nương
* Vị trí: NV chính.
* NT xây dựng NV: + TG trực tiếp giới thiệu và khẳng định
PC cao quý của NV Vũ Nương ngay từ đầu truyện: “Tính
tình thuỳ mị, nết na, tư dung tốt đẹp”=> Gây ấn tượng đậm
nét cho người đọc về PC của NV và thái độ, tình cảm của tác
giả đối với NV. + Đặt NV vào những tình huống khác nhau để NV bộc lộ
tính cách: Tính cách NV được thể hiện thông qua miêu tả lời
nói, việc làm, diễn biến tâm lý.
+ Dùng bút pháp truyền kỳ để tô đậm tích cách đẹp đẽ và số
phận bi kịch của Vũ Nương. a. Vũ Nương ở nhân gian.
* Vũ Nương trong cuộc sống gia đình bình thường.
hiểu những nét chung nhất về
NV và NT xây dựng NV. Bây
giờ, chúng ta sẽ tìm hiểu cụ thể
về NV Vũ Nương.
* Những ngày xa chồng
+ Người vợ thuỷ chung, nhớ thương chồng.Thủ tiết chờ
chồng, giữ vẹn tròn đức hạnh. Đảm đang thay chồng gánh
vác việc gia đình.
chồng lúc chia tay? ? Trong những ngày xa chồng,
VN đã thể hiện mình là người
ntn? Bướm lượn đầy vườn → cảnh
mxuân tươi vui
Mây che kín núi → mùa đông
ảm đạm ? Em có thể cho một lời bình
đầu tiên về nhân vật này?
+ Người mẹ hiền đảm. Việc nàng chỉ bóng mình trên vách
cũng là vì nàng rất thương con, muốn đáp ứng nhu cầu tình
cảm chính đáng của con
+ Người con dâu hiếu thảo.(Chăm sóc, thuốc thang, lễ bái,
khuyên lơn, lo ma chay) => Tất cả đều vì tình yêu thương
chân thành.
? Qua ~ tình huống về n/v Vũ
Nương em có nhận xét gì về
cuộc đời p/chất, số fận của
- Đau đớn thất vọng không hiểu vì sao Phải gánh chịu nỗi sỉ
nhục đau đớn nhất ( Của người phụ nữ trong XH xưa); Nàng
không thể nào giải được mối oan cho mình, hạnh phúc gia
đình bình dị mà nàng tôn thờ và cố công vun đắp đã thực sự
tan vỡ, phẩm giá bị bôi nhọ…Vũ Nương đã thực sự tuyệt
vọng, cùng đường.
=> Tự vẫn → chấp nhận số phận để bảo toàn danh dự.
- Chủ động, bình tĩnh chứ không nóng vội, nói lời cuối với
chồng, tắm gội chay sạch và thề nguyền trước khi chết =>
Lời nguyền ai oán, phẫn uất và quyết liệt( Bảo toàn danh dự)
=> * Vũ Nương không chỉ là người phụ nữ hiếu hạnh mà còn
là một người rất coi trọng danh dự. (Khi danh dự bị bôi nhọ
thì nàng quyết định dùng chính tính mạng của mình để minh
oan)
* Số phận của nàng thật éo le, oan khuất( Bởi gây ra bi kịch
cho nàng lại chính là những người nàng hết mực thương yêu;
Là người phụ nữ thuỷ chung, tiết hạnh nhất trên đời lại bị
người mà nàng hết mực thuỷ chung ghép tội thất tiết. nàng? ? Theo em, những nguyên nhân
nào đã dẫn đến bi kịch của Vũ
Nương?
* H.A VN trở về đẹp đẽ, lung linh ( Kiệu hoa, cờ tán, võng
lọng) => Nàng trở về để chứng kiến lễ giải oan cho mình
trở về?
? Nhận xét về lời nói cuối cùng
của VN?
? Nếu kể về nỗi oan trái của VN
em sẽ tóm tắt ntn ?
? Có người cho rằng VN chết là
do chính nàng; có người cho là
do TS và bé Đản, trình bày ý
kiến của em nguyên nhân nào
dẫn đến cái chết của VN ?
HS tự do tranh luận
? Từ cảnh trở về của VN, em
giữa thanh thiên bạch nhật, có sự chứng giám của thần linh.
Người giải oan cho nàng chính là người đã nghi ngờ để nàng
phải chết. => Cảnh trở về hết sức huy hoàng( Không chỉ hình
thức mà cả về ý nghĩa) * Lời nói cuối cùng của VN.
“ Thiếp cảm ơn…đa tạ tình chàng, thiếp chẳng thể trở về
không thể làm VN sống lại được nữa. Nàng vĩnh viễn không
thể trở về cõi nhân gian, trở về với hạnh phúc gia đình bình
dị mà nàng hằng ao ước, nâng niu (Cho dù cái diễm phúc
được làm người ở cõi tiên không phải là điều mà nàng mơ
ước).
=> Qua nhân vật VN, NDữ khẳng định và ngợi ca vẻ đẹp
của người phụ nữ, cảm thương cho số phận nhỏ nhoi, bất
hạnh của họ trong XH bất công, tàn ác.
2.Nhân vật Trương Sinh.
+ Là nv phụ nhưng khiến người đọc không thể quên: Con
nhà giàu nhưng ít học, hay ghen => là nỗi bất hạnh của Vũ
Nương.
- Ghen đến mù quáng: Vì ghen mà đánh mất cả lý trí: chỉ
biết nghe theo lời con trẻ mà không biết suy xét đúng sai, xử
sự với vợ nông nổi, hồ đồ. Không nghe lời can ngăn của
hàng xóm, không cho vợ một cơ hội thanh minh, chỉ biết
nghe theo lòng ghen của mình.
hậu.
* ý nghĩa: - Hoàn chỉnh, tô đậm thêm nét đẹp tính cách của
gì ?
? Phần kết thúc truyện có ý
nghĩa gì ?
? Truyện giúp em hiểu thêm
điều gì về tác giả Nguyễn Dữ ?
? Khái quát lại những nét NT
đặc sắc? VN.
- để giải oan cho VN, thể hiện ước mơ về lẽ công bằng ở đời
của con người.
- Nhưng vẫn giữ nguyên tính bi kịch của truyện, nhờ đó mà
sắc thái phê phán và cảnh tỉnh của truyện càng thêm sâu sắc.
- Nhắc nhở người đọc về hậu quả đau xót của lòng ghen, về
việc giữ gìn hạnh phúc gia đình, hạnh phúc đôi lứa.
III. Tổng kết