Ngày 22/9/2006
Tuần IV- Bài 4
Tiết 16-17: Chuyện ngời con gái Nam Xơng
(Nguyễn Dữ)
A. Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
- Cảm nhận đợc vè đẹp truyền thống trong tâm hồn ngời ngời phụ nữ Việt Nam
qua nhân vật Vũ Nơng.
- Thấy rõ số phận oan trái của ngời phụ nữ Việt Nam dới XHPK
- Tìm hiểu những thành công về nghệ thuật của tác phẩm: dựng truyện, nhân vật,
sáng tạo yếu tố kỳ ảo kết hợp với hiện thực tạo nên vẻ đẹp truyền thống.
- Rèn luyện kỹ năng đọc, tóm tắt tác phẩm tự sự và phân tích nhân vật trong tác
phẩm tự sự.
- Chuẩn bị của GV: Bản dịch Truyền kỳ mạn lục- tiếng Việt
- HS : kho tàng truyện cổ tích Việt Nam-tập 5: Nguyễn Đổng Chi.
B. Tiến trình tổ chức dạy học :
1. Kiểm tra bài cũ:
? Tại sao cơ quan liên hiệp quốc lại phải ra Tuyên bố thế giới về sự sống còn,
quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em? ý nghĩa của lời tuyên bố đó là gì?
- Yêu cầu:
+ Trẻ em là tơng lai của đất nớc, nhân loại
+ Trẻ em hôm nay là thế giới ngày nay
+ Thể hiện trình độ văn minh, tiến bộ, nhân đạo của loài ngời.
+ ý nghĩa to lớn tích cực , sự quan tâm đặc biệt của ngời lớn, XH thế giới đối với
trẻ em.
2. Bài mới:
GV giới thiệu: 3 văn bản thể loại nhật dụng-> chuyển truyện trung đại (văn xuôi-
Tự sự
- Tác phẩm: Truyền kỳ mạn lục - Chuyện ng ời con gái Nam Xơng
? Trình bày những hiểu biết của em về Nguyễn Dữ?
GV: XHPK sau thời hng thịnh TK XV bớc sang suy
vong. Các tập đoàn phong kiến Lê- Mạc- Trịnh tranh

ngợi tình yêu thuỷ chung vợ chồng; có truyện lại ca
ngộihài bão, lý tởng của kẻ sĩ... xảy ra ở nớc ta... ND
đã gửi gắm vào tác phẩm tâm t và khát vọng của trí
thức đơng thời.
- Đặc điểm:
- Gồm 20 truyện, viết theo lối
văn xuôi biền ngẫu, có xen kẽ
thơ và lời bình.
- Nhân vật chính là ngời phụ nữ
có phẩm chất tốt đẹp, khao khát
hạnh phúc, số phận bất hạnh và
một số trí thức phong kiến sống
ngoài vòng cơng toả cuả XHPK.
- Truyện kết thúc có hậu, h cấu
và lời bàn luận.
? Chuyện ngời con gái Nam Xơng viết dựa trên
truyện cổ nào? xảy ra ở đâu?
- Vợ chàng Tr ơng - có thật ở xã Vũ Điện- Huyện Lý
Nhân- Nam Hà, nay vẫn còn đền thờ Mẫu
- GV: Vũ Khảm là thời Hậu Lê đánh giá là: (áng văn
hay của ngàn đời)
- Chuyện ngời con gái Nam X-
ơng thiên thứ 16.
- Thiên cổ kỳ bút
- Yêu cầu HS đọc và tìm hiểu chú giải- khó hiểu-
3. Chú giải: (SGK)
? Phơng thức biểu đạt chính của Chuyện ngời con
gái Nam Xơng là gì? Có phơng thức nào đan xen?
? Vì sao em lại khẳng định đây là tác phẩm đợc biểu
đạt bằng phơng thức tự sự có đan xen biểu cảm?

l n. Chng may m chng qua i,
nng lo toan cho m m yờn m p.
- Chng i xa, thng con nng ch
cỏi búng trờn tng bo cha. Trng
Sinh v nghi ng v. Khụng phõn gii
c, nng nhy xung sụng t vn.
Cm ng vỡ tm lũng ca nng, Linh
Phi (v vua Bin) cu vt v cho nng
li Thy cung.
- Mói v sau chng Trng mi bit
s tht, bốn lp n gii oan cho
nng. Mc dự vy nng chng bao gi
cú th tr v trn gian cú th sng
hnh phỳc bờn chng con c na
Chuyện ngời con gái Nam Xơng đợc kể xoay quanh
nhân vật trung tâm nào?
- Thảo luận: ? Nhân vật Vũ Nơng đợc miêu tả trong
nhiều hoàn cảnh khác nhau, đó là những hoàn cảnh
nào?
? Khi cha lấy chồng, Vũ Nơng đợc miêu tả nh thế nào?
? Trong cuộc sống vợ chồng, nàng đã có những c xử
nh thế nào với Trơng Sinh?
? Khi tiễn chồng đi lính, nàng đã có những lời lẽ tâm
sự nh thế nào?
HS đọc SGK
GV: Không mong vinh hiển, chỉ cần sự bình an trở về.
? Em cảm nhận đợc tâm trạng của Vũ Nơng khi tiễn
chồng ra trận nh thế nào?
- Băn khoăn, lo lắng, ân tình, đằm thắm, ngời đọc xúc
động, cảm thông.

chân trời không thể nào ngăn đợc.
mây che kín núi
- Bút pháp ớc lệ: ảm đạm
- Mợn thiên nhiên để diển tả
thời gian trôi đi nặng nề.
? Hơn nữa, Vũ Nơng ở nhà còn có những việc làm,
hành động nào cao đẹp?
Tất cả những việc làm này đợc bà mẹ chồng đánh
giá...trăng trối nh thế nào?
- Hs đọc SGK
Tại sao tác giả lại để cho ngời mẹ chồng nói về Vũ N-
ơng vào những phút lâm chung cuối đời?
- Mẹ chồng, nàng dâu xa nay
- Phút lâm chung trăng trối: bộc bạch hết nỗi
lòng, tình cảm sâu nặng, chân thành.
? Đến đây em có thể nhận xét, đánh giá khái quát về
những phẩm chất của Vũ Nơng.
- Sinh nở, nuôi dạy con cái
một mình
- Chăm sóc, phụ dỡng mẹ
chồng nh con đẻ, lo ma
chay chu đáo.
-> Lời trăng trối của mẹ chồng:
- Đánh giá xúc động, khách
quan
- Khẳng định đợc nhân cách và
công lao của vũ Nơng.
- Vũ Nơng, ngời phụ nữ hiếu
thảo, thuỷ chung, đảm
đang,tháo vát, yêu chồng, thơng

? Lời toại 3, Vũ Nơng giãi bày điều gì?
? Kết cục đau đớn gì đã xảy ra trong gia đình bé bỏng
- Lời 3: Thất vọng tột cùng->
gia đình không hàn gắn nổi.
- Vũ Nơng mợn dòng sông quê
4
kia và Vũ Nơng
để giải toả tấm lòng trong trắng
của mình: Tắm gội chay sạch...
ngửa mặt lên trời mà than rằng.
? Cảm nhận của em về lời than của nàng lúc này?
(HS thảo luận)
- Nh một lời nguyền số phận
- Xin sự chứng giám của thần sông, Trời - Đất
- Chấp nhận số phận sau mọi cố gắng không thành.
? Hành động trẫm mình của Vũ Nơng thể hiện phẩm
chất gì ở nàng?
- Có nỗi tuyệt vọng đắng cay và có cả lý trí.
- HS thảo luận
- Tự trẫm mình: Hành động
phản kháng quyết liệt cuối cùng
bảo toàn danh dự.
? Tìm những nguyên nhân dẫn đến cái chết oan khuất
của Vũ Nơng?
-> Những nguyên nhân dẫn
đến cái chết oan khuất của Vũ
Nơng
+ Tính đa nghi, ghen tuông của
Trơng Sinh.
+ Tình huống chi tiết bất ngờ,

? Trong các yếu tố hoang đờng lỳ ảo, em thích nhất
yếu tố nào? Vì sao?
- Sự trở về của Vũ Nơng rực rỡ,
uy nghi... thấp thoáng, ẩn hiện...
biến mất.
- HS thảo luận nhóm.
- Mỗi nhóm một ý kiến, lập luận ngắn gọn.
- An ủi ngời bạc phận
- Hạnh phúc không thể làm lại.
5