Bộ Nông nghiệp và phát triển Nông Thôn Hợp tác phát triển nông nghiệp
và Nông thôn (CARD)

Báo cáo tiến độ dự án

002/04VIE: Tạo giống cá chép (Cyprinus carpio L.) chất lượng
cao phục vụ nuôi cá quy mô nhỏ MS 2: Báo cáo 6 tháng lần thứ ba

9. Kết luận 16

11

1. Thông tin đơn vị

Tên dự án Tạo giống cá chép (Cyprinus carpio L.) chất
lượng phục vụ nuôi cá quy mô nhỏ
Đơn vị phía Việt nam Viện nghiên cứu nuôi trồng Thuỷ Sản I
Giám đốc dự án phía Việt Nam TS. Phạm Anh Tuấn
Đơn vị phía Australia Đại học Charles Darwin , Australia
Cộng tác chính TS. Chris Austin
Thời gian bắt đầu 8/03/2005
Thời gian kết thúc
30/01/2007
Thời gian duyệt lại 28/02/2007
Giai đoạn viết báo cáo Báo cáo 6 tháng lần thứ ba


Điện thoại: 84 4 8781084
Fax: 84 4 8785748
Email: [email protected]

12

2. Tóm tắt dự án
Tăng sản lượng cá nuôi nội địa được Chính phủ Việt Nam dành ưu tiên cao trong lĩnh vực
phát triển nông thôn nhằm đảm bảo an ninh thực phẩm, xoá đói giảm nghèo và tăng thu nhập cho
người dân. Mục đích của dự án là tiếp tục phát triển nâng cao chất lượng di truyền cá chép, tổ chức
phát tán có hiệu quả các đàn cá bố mẹ chất lượng từ các viện nghiên cứu tới các trại giống tỉnh và
các nông h
ộ nuôi cá, bên cạnh đó nâng cao năng lực nghiên cứu di truyền chọn giống của các cơ
quan nghiên cứu và quản lý tốt đàn cá bố mẹ của các trại giống. Dự án đã đạt tiến độ rât tôt trong 6
tháng lần thứ ba. Hầu hết các hoạt động và mục tiêu đề ra đều hoàn thành tốt hoặc hoàn thành vượt
kế hoạch. Hơn 30 quần đàn cá chép từ các trạm nghiên cứu, trại giống cấp tỉnh, tr
ại tư nhân và từ tư
nhiên đã được phân tích đa dạng di truyền. Tập huấn được tổ chức vào tháng 4 cho hơn 50 chủ trại
giống và nông dân nuôi cá. Một khoá tập huấn kỹ thuật cho cán bộ khoa học trẻ Việt Nam đã được
tổ chức vào tháng 7 và tháng 8. Các buổi thực nghiệm cũng được tổ chức ngay tại các ao của nông
dân ở tỉnh Thái Nguyên và Yên Bái.

3. Tóm tắt kết quả thực hiện
Dự án đã đạt tiến độ rất xuất sắc. Báo cáo tiến độ từ ngày 1 tháng hai đến 31 tháng 7, hầu
hết các hoạt động và mục tiêu đề ra trong 6 tháng thứ ba đều hoàn thành tốt hoặc hoàn thành vượt
mức kế hoạch đề ra. Báo cáo về hiện trạng điều tra sản xuất giống và nuôi cá Chép ở Việt Nam đang
được phân tích và chuẩn bị cho công bố và hoàn thịên báo cáo. Ba mươi quần đàn cá chép đã được

các nông hộ; (2) Xác định đa dạng di truyền kiểu gen và kiểu hình giữa các dòng cá chép, bao gồm
cả các đàn cá tự nhiên và các đàn cá gia hoá của Việt Nam, đánh giá mức độ thành công của việc
phát tán đàn cá chép chọn giống; (3) Nâng cao hiệu quả trong sinh sản cá chép, quản lý
đàn cá bố
mẹ và ương nuôi con giống của các nông hộ và người sản xuất giống; (4) Nâng cao năng lực cho các
cán bộ nghiên cứu và kỹ thuật viên trẻ về nghiên cứu di truyền trong quản lý đàn cá bố mẹ, di truyền
phân tử và chọn giống cá. (5) Cá chép đã được nâng cao chất lượng di truyền sẽ được nuôi dạng mô
hình tại một số nông hộ và trại giống.
Phương pháp tiến hành của dự án là sự k
ết hợp giữa hai phương pháp truyền thống và hiện
đại. Hiểu biết về nguồn gen cá chép ở Việt Nam, và phát tán hiệu quả đàn cá đã được chọn lọc tới
nông hộ dựa trên sự kết hợp phương pháp hiện đại (di truyền phân tử) và phương pháp truyền thống
(hình thái học và nuôi thử nghiệm), thông qua mô hình trình diễn (giống tốt tại các ao của hộ dân) và
phỏng vấn các bên có liên quan. Phương thức phân tán sản xu
ất giống sẽ hiệu quả hơn khi hiểu biết
hơn về nguồn tài nguyên di truyền cá chép dựa trên việc so sánh giữa các quần đàn gia hoá và quần
đàn tự nhiên ở các vùng địa lý khác nhau và kiến thức của các chủ trại sản xuất giống được nâng cao
(thông qua tập huấn) để quản lí tốt và nâng cao hơn chất lượng giống cá.

5. Tiến độ đến thời điểm báo cáo
5.1. Những điểm nổi bật
Những kết quả nổi bật chính của dự án trong kỳ báo cáo gồm:

14

(1) Hoàn thành tập huấn chuyên sâu về di truyền (xem báo cáo tập huấn di truyền phân tử) và
cách xử lý số liệu cho 2 cán bộ trẻ của Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thuỷ Sản III và
Trường đại học Thuỷ sản Nha Trang tại trường Đại Học Charles Darwin.
(2) Tập huấn cho nông dân được tổ chức tại tỉnh Thái Nguyên cho 50 người tham dự (xem
mục hội thảo). Các thông tin quan trọng liên quan đến quản lý và phân tán các đàn cá nâng

15 7. Sự thực hiện và tính bền vững
7.1. Những khó khăn và trở ngại
Việc thực hiện dự án có phần phức tạp do sự chuyển công tác của 1 số cán bộ và những nhu
cầu công việc không dự kiến được trước từ các dự án khác ở phía úc. Khó khăn này đã được giải
quyết bằng việc thay thế cán bộ và tăng thời gian làm việc.
Trưởng nhóm đối tác phía Australia, Tiến Sỹ Austin được bổ nhiệm là Giáo sư, Trưởng khoa,
Khoa họ
c và Công nghiệp Sơ cấp thuộc Đại học Charles Darwin, Darwin, Australia. Công văn nhất
trí về việc chuyển dự án từ trường Deakin sang trường Charles Darwin đã được hoàn tất.
Hoạt động duy nhất của dự án chậm so với kế hoạch là thu thập các số liệu hình thái các dòng
cá chép, do đầu năm không đủ số lượng mẫu với kích cỡ cần thiết. Nội dung này sẽ được hoàn thành
trong tháng 10-11 khi cá đạt kích cỡ thu hoạch.
7.2. Các giải pháp
7.3. Tính b
ền vững: Không có vấn đề gì khác ngoài vấn đề nêu trên.

8. Các hoạt động tiếp theo
Một số các hoạt động tiếp theo của dự án trong thời gian tới là:
(1) Hoàn thành phân tích và xử lí số liệu và phân biệt kiểu gen các quần đàn cá chép.
(2) Chuyến làm việc của giáo sư C. Austin để đánh giá dòng cá chép mới khi thu hoạch vào
tháng 10 năm 2006.
(3) Thu thập dẫn liệu hình thái các dòng/quần đàn cá chép
(4) Phỏng vấn nông hộ ở các tỉnh đã định để đánh giá lợi ích và khuyến khích họ thông qua
kết qu
ả đạt được.
(5) Phân tích số liệu và hoàn thành báo cáo kết thúc.
9. Kết luận: Dự án được thực hiện đúng tiến trình, các hoạt động trong 6 tháng lần ba đã hoàn