1
ĐỀ TÀI
Hoàn thiện hệ thống thanh toán
điện tử của Công ty TNHH Trí
tuệ nhân tạo
2
PHẦN MỞ ĐẦU
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
Năm 2010 là thời điểm mà khung pháp lý về Thương mại điện tử (TMĐT) đã
được hình thành. Việc ra đời của Luật Giao dịch điện tử và Luật Công nghệ thông tin
đã tạo cơ sở để Chính phủ và các Bộ ngành ban hành các văn bản dưới Luật điều chỉnh
những lĩnh vực cụ thể của giao dịch điện tử. Từ năm 2006-2010 một số văn bản cấp
Nghị định đã được ban hành. Thời gian gần đây TMĐT và Thanh toán điện tử (TTĐT)
đã không còn là những khái niệm xa lạ đối với nhiều người dân Việt Nam. Thậm chí,
nhiều ý kiến còn cho rằng chuyện mua bán hàng hoá và thanh toán qua mạng giờ đã trở
thành một trong những hình thức không thể thiếu trong giao dịch thương mại. TMĐT
với chìa khóa là TTĐT, ở đó người mua hoàn toàn có thể giao dịch bất cứ lúc nào, bất
cứ nơi đâu. Người mua và người bán thật sự có được sự nhanh chóng, tiện lợi khi mua
bán hàng hóa; đặc biệt là phạm vi rộng khắp với dải sản phẩm đa dạng, phong phú
cùng với sự tham gia của các doanh nghiệp và các tổ chức tài chính, ngân hàng.
TMĐT hiện đang phát triển với tốc độ rất nhanh chóng. Sự phát triển đó kéo
theo hàng loạt hoạt động trong thương mại truyền thống thay đổi, cùng với đó là
phương thức thanh toán, các giao dịch thanh toán thay đổi theo chuyển dần từ thanh
toán trực tiếp sang Thanh toán điện tử (TTĐT). Có thể nói TTĐT là nền tảng của hệ
thống TMĐT hay nói cách khác giải quyết được điểm yếu của TTĐT sẽ thúc đẩy
TMĐT phát triển.
Thanh toán trực tuyến xuất hiện cùng với sự phát triển của Internet và Thương
mại điện tử và là hình thức phát triển mới của thanh toán điện tử truyền thống. Ngày
nay, TMĐT đang phát triển mạnh mẽ trên thế giới, các phương thức mới ra đời đã đem
lại sự thuận tiện, nhanh chóng và tiết kiệm cho cả các doanh nghiệp và người tiêu
dùng. Bên cạnh các phương thức thanh toán truyền thống như chuyển khoản, chuyển
website www.kienthucviet.vn, mang đến cho khách hàng tiện ích thanh toán dễ dàng
nhất, an toàn nhất, qua đó làm tăng doanh thu của DN.
4
2. XÁC ĐỊNH VÀ TUYÊN BỐ VẤN ĐỀ
Cùng với sự chuyển mình của Internet Việt Nam các cổng thanh toán trực tuyến
cũng bước vào cuộc chạy đua công nghệ và chiếm lĩnh thị phần nhanh chóng. Cổng
thanh toán điện tử đóng vai trò “ kết nối” giữa các ngân hàng và các website bán hàng,
hay nói cách khác là trung gian giữa người mua và người bán hàng, để đảm bảo không
có rủi do kinh doanh.
Với mục tiêu phát triển trở thành website cung cấp các giải pháp học và thi trực
tuyến hàng đầu Việt Nam, nhưng việc có quá ít phương thức thanh toán và quy trình
thanh toán rườm rà đã và đang trở thành rào cản giữa khách hàng với doanh nghiệp. Từ
tính cấp thiết đã nêu trên của đề tài, tác giả đã chọn đề tài “Hoàn thiện hệ thống thanh
toán điện tử tại website www.kienthucviet.vn của Công ty TNHH Trí tuệ nhân tạo”
làm đề tài khóa luận tốt nghiệp của mình.
3. CÁC MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Mục tiêu xuyên suốt đề tài nghiên cứu là tìm hiểu về các phương thức thanh
toán điện tử có thể áp dụng được vào website www.kienthucviet.vn và hoàn thiện hệ
thống thanh toán điện tử của mỗi phương thức đó.
Để hoàn thành mục tiêu tổng quát đó, đề tài sẽ tập trung làm rõ một số vấn đề
chủ yếu sau:
- Hệ thống cơ sở lý luận về thanh toán điện tử.
- Đánh giá quy trình thanh toán của mỗi phương thức và công cụ thanh toán
điện tử tại website www.kienthucviet.vn
- Đưa ra đề xuất để hoàn thiện hệ thống thanh toán điện tử tại website
www.kienthucviet.vn của Công ty TNHH Trí tuệ nhân tạo.
4. PHẠM VI VÀ Ý NGHĨA CỦA NGHIÊN CỨU
a. Phạm vi nghiên cứu
- Không gian: Đề tài nghiên cứu tập trung nghiên cứu về hệ thống thanh toán
bằng các công cụ TTĐT tại website www.kienthucviet.vn của Công ty TNHH Trí tuệ
• Theo Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), "Thương mại điện tử bao gồm việc
sản xuất, quảng cáo, bán hàng và phân phối sản phẩm được mua bán và thanh toán
trên mạng Internet, nhưng được giao nhận một cách hữu hình, cả các sản phẩm giao
nhận cũng như những thông tin số hoá thông qua mạng Internet".
• Theo Ủy ban Thương mại điện tử của Tổ chức Hợp tác kinh tế châu Á - Thái
Bình Dương (APEC) định nghĩa: "Thương mại điện tử liên quan đến các giao dịch
thương mại trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa các nhóm (cá nhân) mang tính điện tử
chủ yếu thông qua các hệ thống có nền tảng dựa trên Internet."
• Theo Ủy ban châu Âu: "Thương mại điện tử có thể định nghĩa chung là sự mua
bán, trao đổi hàng hóa hay dịch vụ giữa các doanh nghiệp, gia đình, cá nhân, tổ chức
tư nhân bằng các giao dịch điện tử thông qua mạng Internet hay các mạng máy tính
trung gian (thông tin liên lạc trực tuyến). Thật ngữ bao gồm việc đặt hàng và dịch
thông qua mạng máy tính, nhưng thanh toán và quá trình vận chuyển hàng hay dịch vụ
cuối cùng có thể thực hiện trực tuyến hoặc bằng phương pháp thủ công."
Từ các định nghĩa trên ta đưa ra một định nghĩa mang tính tổng quát về thương
mại điện tử được sử dụng chính thức như sau: “Thương mại điện tử là việc tiến hàng
các giao dịch thương mại thông qua mạng Internet, các mạng truyền thông và phương
tiện điện tử khác”.
1.1.2 Khái niệm thanh toán điện tử
TTĐT (Electronic payment) là việc thanh toán dựa trên nền tảng công nghệ
thông tin, trong đó sử dụng máy tính nối mạng để truyền các thông điệp điện tử, chứng
từ điện tử giúp cho quá trình thanh toán nhanh chóng, an toàn và hiệu quả. TTĐT là
việc thanh toán qua thông điệp điện tử thay việc thanh toán tiền mặt.
Theo ủy ban Châu Âu (EU), TTĐT được hiểu là việc thực hiện các hoạt động
thanh toán thông qua các phương tiện điện tử dựa trên việc xử lý truyền dữ liệu điện tử.
Từ khái niệm về thanh toán điện tử ta có thể rút ra khái niệm của thanh toán trực tuyến
như sau:
7
Theo báo cáo quốc gia về kĩ thuật TMĐT của Bộ Thương mại thì “TTĐT là
việc trả tiền và nhận tiền hàng cho các hàng hóa, dịch vụ được bán trên internet thông
Internet và đóng vai trò như 1 chiếc Ví tiền mặt trong thanh toán trực tuyến, giúp người
mua thực hiện công việc thanh toán các khoản phí trên Internet, gửi và tiền một cách
nhanh chóng, đơn giản và tiết kiệm cả về thời gian và tiền bạc.
Sự an toàn và tiện lợi chính là mục tiêu mà ví điện tử hướng tới.
Một số loại ví điện tử phổ biến:
• Ngân lượng: một sản phẩm của PeaceSoft Solutions Corporation
• VnMart: Công ty cổ phần Giải pháp Thanh toán Việt Nam (VNPay)
• Payoo: Công ty cổ phần DV Trực tuyến Cộng đồng Việt (VietUnion)
• MobiVí: Công ty cổ phần Hỗ trợ DV Thanh toán Việt Phú
• MoMo: ví tiền điện tử trên điện thoại di động của VinaPhone
• VinaPay: Công ty cổ phần Công nghệ Thanh toán Việt Nam
• Netcash: Công ty PayNet
• Smartlink: Công ty cổ phần DV Thẻ Smartlink
• M_Service: Công ty cổ phần DV Di động Trực tuyến
1.2.1.3 Trả tiền mặt khi giao hàng
Đây vẫn là hình thức thanh toán chủ yếu khi mua hàng qua các website vì đảm
bảo độ an toàn, khách hàng nhận đúng hàng đã đặt mua thì mới trả tiền.
1.2.1.4 Chuyển khoản ngân hàng
Thông qua chuyển khoản tại các cây ATM hoặc giao dịch trực tiếp tại ngân
hàng, chủ tài khoản chuyển khoản sang tài khoản của người bán một số tiền trước khi
nhận hàng.
Cách thức này chỉ nên thực hiện khi người mua có thể tin cậy ở người bán,
thông thường khi hai bên là khách quen trên các website mua sắm hoặc người bán là
một đối tác có uy tín. Phương thức này rất hữu ích trong trường hợp người mua và
9
người bán ở cách xa nhau, không thể thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt, nhưng có rủi
ro nhất định cho người mua, khi người bán không giao hàng hoặc giao hàng kém phẩm
chất so với khi rao bán.
1.2.1.5 Gửi tiền qua bưu điện hoặc hệ thống chuyển tiền quốc tế
Trong trường hợp người mua hoặc người bán ở cách xa, lại không có tài khoản
nhau trên thế giới và hợp tác triển khai ứng dụng TMĐT tại Việt Nam với các tổ chức,
doanh nghiệp quốc tế.
Tại các trường đại học Việt Nam có đào tạo về TMĐT, về công nghệ cũng chưa
có giáo trình đào tạo chính thức về TMĐT mà chủ yếu vẫn là các tài liệu tổng hợp và
dịch từ các tài liệu từ các chuyên gia, các trường đại học quốc tế, các tổ chức nghiên
cứu quốc tế hay chính các doang nghiệp TMĐT nói chung và TTĐT nói riêng trên thế
giới. Các giáo trình, bài giảng về TMĐT, TTĐT của trường Đại Học Thương Mại, Đại
Học Ngoại Thương cũng chỉ dành một phần rất nhỏ để giới thiệu về các hình thức
TTĐT hiện nay đang có trên thế giới.
Bài giảng “Thanh toán trong thương mại điện tử” – Bộ môn Nguyên lý thương
mại điện tử. Trong bài giảng, các tác giả đã đề cập đến các vấn đề thanh toán điện tử,
bao gồm: tổng quan về thanh toán điện tử, các hệ thống trong thanh toán điện tử và
công nghệ bảo mật trong thanh toán điện tử. Bài giảng cho ta cái nhìn tổng quan về
thanh toán điện tử.
Giáo trình “Thanh toán trong thương mại điện tử” – PGS.TS. Nguyễn Văn
Thanh - Đại học Thương mại năm 2011. Đây là cuốn sách đề cập khá chi tiết về thanh
toán điện tử. Tuy nhiên, do tiếp cận theo góc độ tài chính nên cuốn sách đề cập đến
nhiều hoạt động thanh toán điện tử tại các ngân hàng mà chưa đề cập đến tình hình
hoạt động thanh toán tại các doanh nghiệp hiện nay.
Chính vì vậy, việc nghiên cứu một cách đầy đủ và toàn diện về mô hình này với
các điều kiện kinh tế, chính trị… ở Việt Nam còn rất nhiều vấn đề và là một việc cần
thiết, có tính khoa học cao.
11
CHƯƠNG 2
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ CÁC KẾT QUẢ PHÂN TÍCH THỰC
TRẠNG VẤN ĐỀ THANH TOÁN ĐIỆN TỬ TẠI WEBSITE
WWW.KIENTHUCVIET.VN
2.1 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CÁC VẤN ĐỀ
2.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu
Trong quá trình thu thập dữ liệu phục vụ đề tài khóa luận, em đã sử dụng các
- Các nguồn khác: các dữ liệu thứ cấp được khai thác từ các từ nguồn như Báo
cáo TMĐT qua các năm của Cục TMĐT – Bộ Công Thương, các hội thảo và diễn đàn
về TTĐT, báo chí trong nước, quốc tế và từ nguồn internet về tình hình phát triển của
TTĐT tại Việt Nam và trên Thế giới.
- Nội dung: là các thông tin số liệu về tình hình phát triển chung của TTĐT trên
Thế giới và Việt Nam; đánh giá, nhận định và dự báo về tốc độ phát triển trong thời
gian tới của TTĐT và TMĐT.
- Ưu nhược điểm: Tìm kiếm nhanh chóng, dễ dàng, số liệu đa dạng. Tuy nhiên
mức độ chính xác và cập nhật của các số liệu thì khó có khả năng kiểm chứng.
2.1.2 Phương pháp phân tích dữ liệu
2.1.2.1 Phương pháp định lượng
SPSS là phần mềm cung cấp hệ thống quản lý dữ liệu và phân tích thống kê
trong môi trường đồ họa, sử dụng các trình đơn mô tả và các hộp thoại đơn giản để
thực hiện hầu hét các công việc thống kê phân tích số liệu cho người dùng.
Người dùng dễ dàng sử dụng SPSS để phân tích hồi quy, thống kê tần suất, xây
dựng đồ thị…
2.1.2.2 Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu theo giá trị trung bình
Kết quả các phiếu điều tra sau khi thu về được tổng hợp trên SPSS và phân tích
theo giá trị trung bình và chỉ số thống kê. Các số liệu thống kê từ kết quả hoạt động của
công ty được xử lý bằng hau phương pháp phân tích chi tiết và biểu đồ minh họa.
2.1.2.3 Phương pháp định tính
Phân tích đáng giá thông tin thông qua câu hỏi phỏng vấn. Các câu hỏi phỏng
vấn được xây dựng từ tổng quát toàn nghành đến chuyên sâu về công ty. Phương pháp
13
phân tích tổng hợp theo hình thức quy nạp, đánh giá các vấn đề khác nhau rồi tổng hợp
đưa ra các nhận định chung và đặc trưng.
2.2 ĐÁNH GIÁ TỔNG QUAN TÌNH HÌNH VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA NHÂN TỐ
MÔI TRƯỜNG ĐẾN QUY TRÌNH THANH TOÁN TRỰC TUYẾN TẠI
WEBSITE WWW.KIENTHUCVIET.VN
2.2.1 Tổng quan tình hình liên quan đến vấn đề nghiên cứu
2.2.1.2.1 Giới thiệu về Công ty TNHH Trí tuệ nhân tạo và website
www.kienthucviet.vn
Công ty TNHH Trí Tuệ Nhân Tạo (Artificial Intelligence Co., Ltd) viết tắt là AI
được thành lập ngày 24/10/2003. Với ước mơ “Học sinh trên mọi miền đất nước đều có
thể được học những thầy, cô giỏi nhất”, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Trí tuệ nhân tạo
(AI Co., Ltd) đã nghiên cứu, phát triển “Giải pháp học và thi trực tuyến” nhằm góp
phần nhỏ bé nâng cao chất lượng đào tạo thông qua việc cung cấp các dịch vụ Công
nghệ thông tin có uy tín và chất lượng cao.
Tên gọi đầy đủ của công ty: Công ty trách nhiệm hữu hạn Trí tuệ nhân tạo
Việt Nam
Tên giao dịch quốc tế: Artificial Intelligence Co., Ltd
Tên viết tắt: AI
Tổng Giám Đốc: Ông Hoàng Ngọc Trung
Địa chỉ: 118C – Hoàng Quốc Việt – Cầu Giấy – Hà Nội
Điện thoại: 04.85 87 75 22
Website: www.kienthucviet.vn
Email: [email protected]
www.kienthucviet.vn là website học và thi trực tuyến được giới chuyên môn
đánh giá là trường trực tuyến lớn nhất Việt Nam
15
Tầm nhìn của công ty
Xây dựng thương hiệu ”Kiến Thức Việt” với website www.kienthucviet.vn trở
thành Công ty hàng đầu trong lĩnh vực đào tạo trực tuyến - Chăm sóc sức khỏe
trực tuyến - Du lịch trực tuyến - Giải trí trực tuyến - Mua sắm trực tuyến …
Không ngừng phát triển một đội ngũ nhân lực tài năng, sáng tạo kết hợp với
công nghệ hiện đại tạo hiệu quả tối ưu giúp khách hàng giảm thiểu thời gian tối
đa trong quá trình giao dịch với Công ty.
Tạo ưu thế cạnh tranh bằng các giải pháp tổng thể, cung cấp đa dạng các bài
giảng trực tuyến, các phần mềm học tập và đào tạo trực tuyến.
Xây dựng hệ thống giảng dạy trực tuyến, hệ thống thanh toán qua thẻ học Kiến
Lên kế hoạch tham mưu, giúp việc cho Tổng giám đốc về công tác tổ chức, nhân
sự
Chịu trách nhiệm trước Tổng giám đốc về các hoạt động đó trong nhiệm vụ,
thẩm quyền được giao
Phòng Kế Toán
Quản lý các nguồn vốn sản xuất kinh doanh sao cho có hiệu quả
Thực hiện công tác chuyên môn nghiệp vụ, công tác hạch toán, quyết toán
Thực hiện các nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước
Phòng kinh doanh
Xây dựng và triển khai các hợp đồng kinh tế
Tìm kiếm khách hàng, gặp gỡ, tư vấn bán hàng, tìm kiếm hệ thống phân phối thẻ
học trực tuyến
Phòng kế toán Phòng kỹ thuật
Phòng mediaPhòng quay
17
Thực hiện các chương trình marketing online nhằm quảng bá sản phẩm và
thương hiệu của công ty
Tư vấn khách hàng về việc sử dụng sản phẩm và dịch vụ của công ty
Phòng quay
Thực hiện quay các video bài giảng trực tiếp từ các thấy cô giáo tại phòng quay
của Công ty hoặc các giảng đường bên ngoài Công ty
Chuyển video bài giảng lên phòng media để xử lý
Phòng media
Lên lịch quay video bài giảng từ các thấy cô giáo
Xử lý video bài giảng
Phòng kĩ thuật
Tạo các phần mềm phục vụ đào tạo
Nghiên cứu, phát triển và tư vấn giải pháp công nghệ
2.2.1.2.2 Giới thiệu về các hình thức thanh toán điện tử và thực trạng hệ thống
thanh toán điện tử của công ty TNHH Trí Tuệ Nhân Tạo đang sử dụng
nhất và đảm bảo an toàn, quá trình quản lý các giao dịch cũng trở nên dễ dàng hơn.
2.2.2.2 Ảnh hưởng của hành lang pháp lý
Hành lang pháp lý cho hoạt động thanh toán nói chung và thanh toán điện tử nói
riêng tiếp tục được hoàn thiện, nhiều văn bản quy phạm pháp luật đã được rà soát, chỉnh
sửa, bổ sung và ban hành mới để hướng dẫn và điều chỉnh các hoạt động thanh toán,
giúp cho việc quản lý, vận hành, giám sát hoạt động thanh toán đáp ứng yêu cầu của nền
kinh tế.
Môi trường chính trị - pháp luật ảnh hưởng rất lớn tới TMĐT nói chung và các
phương thức TTĐT nói riêng. Trong xu thế toàn cầu hóa các quốc gia không ngừng
đầu tư, tạo điều kiện và xây dựng hành lang pháp lý phục vụ cho các hoạt động TMĐT
diễn ra thuận lợi. Tại Việt Nam, Chính phủ cũng rất quan tâm tới việc hoàn thiện
khung pháp lý quy định về các hoạt động TMĐT với nền tảng chính là những văn bản
quy phạm pháp luật thuộc hệ thống Luật giao dịch điện tử 2005 và Luật công nghệ
19
thông tin 2006. Về chính sách TTĐT cũng nhận được sự quan tâm của các cơ quan
chức năng thể hiện qua Nghị Định 92 về TT không dùng tiền mặt, các nghị định về chữ
ký số và dịch vụ chữ ký số, Internet… Thành lập 2 tổ chức là trung tâm Chứng Thực
Số Quốc Gia và trung tâm Ứng Cứu Khẩn Cấp Máy Tính Việt Nam để khắc phục các
sự cố.
Tên văn bản Ngày ban hành
Quyết định số 222/2005/QĐ- TTg của Thủ tướng chính
Phủ phê duyệt kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT giai đoạn
2006 – 2010
15/09/2005
Quyết định số 112/2006/QĐ- TTg của Thủ tướng chính
Phủ về việc phê duyệt đề án phát triển ngành Ngân hàng
Việt Nam đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020
24/05/2006
Quyết định số 291/2006/QĐ- TTg của Thủ tướng chính
Phủ phê duyệt đề án thanh toán không dùng tiền mặt
đầu tư tiếp cho hệ thống bảo mật. Hơn thế nữa, đã là thương mại điện tử thì cần phải
thu hút thật nhiều khách hàng truy cập thì mới có cơ hội kinh doanh hiệu quả được.
21
Một khi mở rộng cho nhiều người truy cập đồng nghĩa với việc thu hút không ít các
truy cập không được mong đợi.
2.2.2.4 Ảnh hưởng của sự phát triển của các công cụ thanh toán điện tử
Thanh toán điện tử ở Việt Nam đang thực sự bùng nổ với sự ra đời và phát triển
của một loạt công cụ và dịch vụ thanh toán hỗ trợ cho Thương mại điện tử.
22
Dưới đây là danh sách một số công ty cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử
STT Tên công ty Dịch vụ cung cấp
1 CT CPTM và DVTT Onepay
Giải pháp TTĐT, đặc biệt trong lĩnh vực
ngân hàng
2 CT CPDV thẻ Smarlink
Cổng TTĐT Smarlink, thẻ trả trước,
chuyển mạch ATM và POS
3 CTCP mạng thanh toánVina
- Payment
- Thanh toán ePos, Pos, mPay
- Cổng thanh toán điện tử NetCash
- Thẻ trả trước
4 CT VASC Payment
- TTĐT cho các chủ tài khoản tại ngân
hàng ngoại thương và kỹ thương
5 CT CPDV TMĐT Vietpay - Dịch vụ TTĐT Vgold
6
CTCP phát triển công nghệ
Payviet
- Ví điện tử
2.3 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH VÀ XỬ LÝ DỮ LIỆU
2.3.1 Kết quả phân tích và xử lý dữ liệu sơ cấp
• Khả năng nhận biết website của khách hàng qua các phương thức
24
Hình 2: Khả năng nhận biết website www.kienthucviet.vn của khách hàng
Khách hàng biết đến kienthucviet.vn chủ yếu là bạn bè giới thiệu và mạng xã
hội Facebook. Tỷ lệ biết đến kienthucviet.vn qua bạn bè giới thiệu là 45% có được điều
này là do kienthucviet.vn làm tốt việc thiết kế những bài giảng có chất lượng với đội
ngũ giáo viên giảng dạy nổi tiếng
• Sự thường xuyên học tập trực tuyến trên website www.kienthucviet.vn
25
Hình 3: Sự thường xuyên học tập trực tuyến trên website www.kienthucviet.vn
Theo điều tra, khách hàng khách hàng học tập thường xuyên trên website
www.kienthucviet.vn là do các bài học luôn được làm mới và cập nhật liên tục về tất cả
các lĩnh vực và môn học.
• Khi thanh toán với www.kienthucviet.vn, anh (chị) chủ yếu lựa chọn hình thức
thanh toán nào?
Copyright: Tài liệu đại học ©