Nguồn gốc Tết Đoan ngọ
và
Ý nghĩa Tết Đoan ngọ.
Hằng năm cứ đến mồng 5 tháng 5 (âm lịch)
dân ta lại tổ chức ăn Tết Đoan ngọ. Tết Đoan ngọ
còn gọi là Tết Đoan dương.
Đoan ngọ là bắt đầu giữa trưa (Đoan: mở đầu, Ngọ: giữa trưa)
còn dương là mặt trời, là khí dương, Đoan dương có nghĩa là bắt
đầu lúc khí dương đang thịnh.
Nguồn gốc Tết Đoan ngọ: Không thể quan niệm Tết của
người Việt có từ Trung Quốc
Ở Việt Nam, Tết Đoan ngọ còn được dân gian gọi là bằng cái
tên dân dã hơn là Tết giết sâu bọ. Đây là một trong những ngày
lễ truyền thống có nội hàm văn hóa phong phú. Không chỉ riêng
ở Việt Nam hay Trung Quốc mà ở Triều Tiên, Hàn Quốc cũng
có Tết Đoan ngọ. Vì vậy, Tết Đoan ngọ thực chất là một phong
tục lễ tết Á Đông gắn liền với quan niệm về sự tuần hoàn của
thời tiết trong năm.
Trung Quốc với truyền thuyết Khuất Nguyên:
Vào cuối thời Chiến Quốc, có một vị đại thần nước Sở là Khuất
Nguyên. Ông là vị trung thần nước Sở và còn là nhà văn hoá nổi
tiếng. Tương truyền ông là tác giả bài thơ Ly Tao (thuộc thể loại
Sở từ) nổi tiếng trong văn hóa cổ Trung Hoa, thể hiện tâm trạng
buồn vì đất nước suy vong với hoạ mất nước.
Do can ngăn vua Hoài Vương không được, lại bị gian thần hãm
hại, ông đã uất ức gieo mình xuống sông Mịch La tự vẫn ngày
mùng 5 tháng 5 âm lịch. Thương tiếc người trung nghĩa, mỗi
năm cứ đến ngày đó, dân Trung Quốc xưa lại làm bánh, quấn chỉ
ngũ sắc bên ngoài (ý làm cho cá sợ, khỏi đớp mất) rồi bơi
thuyền ra giữa sông, ném bánh, lấy bỏ gạo vào ống tre rồi thả
xuống sông cúng Khuất Nguyên.

trừ trùng phòng bệnh.
Hiện ở một số làng quê Việt Nam vẫn còn giữ nếp xưa, rất coi
trọng ngày Tết này. Sau Tết Nguyên Đán, có lẽ “Tết giết sâu bọ”
là cái Tết sum họp đầm ấm nhất và có nhiều tục lệ gắn kết với
đời sống của người dân… vì vậy con cháu dù làm ăn xa xôi mấy
cũng cố thu xếp để về.
Vào thời điểm này, trái cây, hoa lá bắt đầu đơm hoa kết trái
mong một mùa bội thu, vì vậy, hoa quả là thứ đồ cúng không thể
thiếu. Ngoài ra còn có những món ăn khác tùy theo tập quán của
từng địa phương.
Bánh ú tro thường được cúng trong Tết Đoan ngọ
Rượu nếp cẩm cũng là món ăn phổ biến để diệt sâu bọ
Vào ngày này, cả làng nhộn nhịp hẳn lên, nhà nào cũng dậy từ
sớm chuẩn bị phẩm vật cúng tổ tiên và hoa quả là thứ đồ cúng
không thể thiếu. Người ta quan niệm rằng, đây là thời điểm quả
trên cây, lá trên cành bắt đầu đơm hoa kết trái và cúng tổ tiên để
mong một mùa bội thu.
Sau lễ cúng là các tục lệ giết sâu bọ. Cả nhà quây quần ăn những
thứ quả chua, rượu nếp, bánh tro để diệt trừ" sâu bọ", xua đuổi
hết bệnh tật
Theo lệ, đúng ngọ (12h trưa), người dân ở các vùng thôn quê rủ
nhau đi hái lá. Đây là thời khắc có dương khí tốt nhất, là giờ mặt
trời toả ánh nắng tốt nhất trong năm. Lá cây cỏ hái được vào giờ
này có tác dụng chữa bệnh rất tốt như các bệnh ngứa ngoài da,
nhất là các bệnh về đường ruột hay khi cảm mạo, đem những lá
thuốc này nấu nước xông giải cảm rất tốt.
Ngày xưa, vào ngày này, người ta còn có tục nhuộm móng chân,
móng tay, tục khảo cây lấy quả, tục treo ngải cứu để trừ tà
Những em bé chưa biết đi thì được lấy một ít vôi quyệt vào
thóp, vào ngực và rốn để chúng không bị đau bụng, nhức đầu.

bánh ú tro. Nhà nào cũng mua từ ba bốn chục bánh trở lên.
Ngoài ra, theo truyền thống của người miền trong, thịt vịt cũng
là một thứ không thể thiếu cho ngày lễ này. Tại TP.HCM, vịt
quay, heo quay ngày này thường tăng hơn so với ngày thường.
MÓN NGON DÂN DÃ:
Bún vịt nấu măng cho
Tết Đoan ngọ.
Tết Đoan Ngọ là ngày khí trời nóng nực, nhiệt
độ cao nên ông bà ta có tục lệ dùng thịt vịt với tính
mát, bổ để quân bình nhiệt - hàn giữa Trời và
Người.
Nguyên liệu:
- 1 con vịt khoảng 1kg
- 500g măng khô, có thể dùng măng lưỡi lợn. Nếu không muốn
dùng măng khô bạn có thể thay thế bằng 1kg măng tươi nhé!
- 2 - 3 củ gừng to
- 1 củ hành tây, nướng thơm
- Rượu trắng, muối, hạt nêm, ớt, tỏi, nước mắm, đường
- Hành lá, rau ngò gai (mùi tàu), rau răm và hành khô
- Bún ăn kèm.
Cách làm:
Măng khô ngâm nở, xé thành từng sợi nhỏ, cắt bỏ bớt đoạn già
rồi ngâm vào thố nước lạnh. Ngâm từ 2 - 3 ngày, mỗi ngày thay
nước 2 - 3 lần để măng ra hết chất chua.
Đun nồi nước sôi, đổ măng vào luộc sôi. Sau mỗi lần luộc bạn
xả lại nước lạnh cho thật sạch. Lặp lại khoảng 3 - 4 lần rồi cho
măng ra rổ, để ráo.
Làm nóng 3 thìa cà phê dầu ăn trong chảo, phi thơm hành khô.
Đổ măng vào xào chín cho thấm gia vị, nêm 2 thìa cà phê muối,
1 thìa hạt nêm hoặc đường, 1 thìa canh nước mắm, đảo đều;

Lấy bún ra bát, bên trên rắc hành lá, ngò gai thái nhỏ, thêm
măng, xếp vài miếng thịt vịt lên bề mặt, chan nước dùng. Dùng
kèm với rau răm.
Tết Đoan Ngọ, ngoài rượu nếp cùng các loại trái cây, không ít
gia đình còn có thêm các món ăn từ thịt vịt. Tết Đoan Ngọ năm
nay, bạn cũng thử món bún vịt nấu măng ngon tuyệt đãi cả nhà
nhé!
class="bi x0 y79 w1 h15"
Làm rượu nếp
(bách nhật) đón
Tết Đoan Ngọ.
Rượu nếp ủ đến độ là khi hạt cơm ngấu, căng
mọng; có hương thơm và vị ngọt tự nhiên mà bạn
không cần phải dùng đến đường!
Nguyên liệu:
- 1kg gạo nếp xay lật hay còn gọi là gạo nếp lứt
- 3 quả men rượu
- Nồi gốm, túi khóa zip cỡ to.
Cách làm:
Gạo nếp vo sạch, để ráo.
Cho gạo vào nồi cơm điện, nấu như nấu cơm, tuy nhiên bạn cho
lượng nước ít hơn so với nấu cơm bình thường nhé. Nếu cẩn
thận hơn bạn có thể đồ như đồ xôi.
Cơm nếp chín đổ ra mâm rộng, tãi mỏng cơm cho nhanh nguội.
Men rượu gạt bỏ lớp vỏ trấu bằng cách xát 2 quả men vào nhau.
Giã mịn men.
Cơm sau khi đã nguội hoàn toàn bạn rây men vào.
Trộn đều cơm và men.

Trích đoạn Ngày ấy chị em tôi còn rất ngây thơ, không có chút “khái niệm” gì về Tết Đoan Ngọ, chỉ thấy vu

---