z
LUẬN VĂN N
N
â
â
n
n
g
g
c
c
h
h
o
ov
v
a
a
y
yd
d
ự
ựá
á
n
nđ
i
n
n
b
b
a
a
n
n
k
k-
-c
c
h
h
i
in
n
h
h
á
M
i
i
n
n
h
h
1
CHƯƠNG1
o0o
CƠSỞLÝLUẬNVỀDỰÁNĐẦUTƯVÀ
CHẤTLƯỢ NGCHOVAY DỰÁNĐẦUTƯ
CỦA NGÂNHÀNGTHƯƠNGMẠI
1.1. TổngquanvềDAĐTvàchovayDAĐTcủaNHTM
1.1.1. Nhữngvấnđ ềcơbảnvềDAĐT
1.1.1.1. Kháiniệm
Đầutưđượccoilàđộnglựccủasựpháttriểnnóichungvàsựpháttriểnkinhtế
nóiriêngcủamọiquốcgiatrênthếgiới.Cóthểhiểuđầutưlàviệchuyđộngnguồn
lựcđểbiếncáclợiíchdựkiếnthànhhiệnthựctrongmộtkhoảngthờigianđủdài
trongtươnglai.Trongđó:cácnguồnlựcchínhlàvốn,chấtxám,tàinguyênthiên
nhiên,thờigian…;lợiíchdựkiếncóthểlượnghoáđược(hayđođượchiệuquả
bằngtiềnnhưsựtănglêncủasảnlượng,lợinhuận )màcũngcóthểkhônglượng
hoáđược(nhưsựpháttriểntrongcáclĩnhvựcgiáodục,giảiquyếtcácvấnđềxã
hội,quốcphòng ).Đốivớidoanhnghiệp,đầutưhiểuđơngiảnlàviệcbỏvốnkinh
doanhđểmongthuđượclợinhuậntrongtươnglai.Còntrênquanđiểmxãhộithì
đầutưlàhoạtđộngbỏvốnđểtừđóthuđượccáchiệuquảkinhtế xãhội,vìmục
tiêupháttriểnquốcgia.Nhưngchodùđứngtừgócđộnàođichăngnữa,muốntối
đa hoá hiệu quả của đầu tư thì trước khi quyết định đầu tư, nhất thiết phải có
DAĐT.Vậy DAĐTlàgì?
DAĐTlàmộttậphợpnhữngđềxuấtvềviệcbỏvốnđểtạomới,mởrộnghoặc
nghề,khảnăngtàichính,sởtrườngkinhdoanh,cácthôngtinkhácliênquan
đếncácđốitác;cáchợpđồngliênquan;cácvănbảnxácnhậnvề quyhoạch,
đấtđai,địnhgiátàisảngópvốn,giácảápdụng,…
Ø Tínhhợplý:
+ Phùhợpvớiđườnglối,chủtrương,chínhsáchpháttriểnkinhtếxãhộicủa
quốcgia,củacácngànhkinhtế,vùngkinhtếcũngnhưcủacácđịaphương.
3
+ Cácgiảiphápđầutưđềuđượclựachọnhợplývềkỹ thuậtcũngnhưvềkinh
tế.
+ Cácphươngánlựachọnphảiphùhợpvớicácđiềukiệncụthểcủadựán,
phùhợpvớitruyềnthống,tậpquáncủaquốcgia,địaphương.
+ Nộidung,hìnhthứctrìnhbàyphảiphùhợpvớicácquyđịnh,hướngdẫn,chỉ
dẫncủacáccơquancótráchnhiệmliênquan.
Ø Tínhhiệnthực:
+ Mọiphươngán,giảiphápđượclựachọnphảiphùhợpvớithựctế,cótính
hiệnthực,cókhảnăngthựchiệnđượctrongđiềukiệncụthểcủaquốcgia.
+ Cácgiảiphápnêuratrongdựánphảiđượccânnhắckỹ lưỡngvàkhôngquá
ảotưởng.
Ø Tínhhiệuquả:
+ Trongdựánphảicócácchỉtiêucụthểchứngminhhiệuquảcủadựánvề
mặttàichínhcũngnhưvềmặtkinhtếxãhội.Tránhtìnhtrạngphóngđạicác
chỉtiêuvềhiệuquảlàmchodựánmấttínhtrungthực.
1.1.2. ChovayDAĐTcủaNHTM
1.1.2.1. Kháiniệm
ChovayDAĐTlàviệctổchứctíndụngđồngýcấpmộthạnmứctíndụngcho
chủđầutưthựchiệndựántrongmộtthờigianvàđiềukiệnđượcthỏathuậntrong
hợp đồng tín dụng sau khi đã tổ chức thẩm định tính khả thi và hiệu quả của
DAĐT.Chủđầutưcótráchnhiệmthựchiệnđúng,đầyđủcácđiềukhoảnđãcam
kếttronghợpđồngtíndụngvàhoàntrảcảgốcvàlãichotổchứctíndụngđúng
hạn.
chokháchhàng vayvốnđầu tưdự án.Thẩmđịnh DAĐT làmộtmắtxích quan
trọngtrongquytrìnhchovay DAĐTcủangânhàng.
Vớitưcáchlàđơnvịchovayvốn,việcthẩmđịnhDAĐTcủangânhàngsẽtập
trungchủyếuvàophântích,đánhgiávềkhíacạnhhiệuquảtàichínhvàkhảnăng
5
trảnợcủadựán.Cáckhíacạnhkhácnhưhiệuquảvềmặtxãhội,hiệuquảkinhtế
nóichungcũngsẽđượcđềcậptớituỳ theođặcđiểmvàyêucầucủatừngdựán.
Cácnộidungchínhkhithẩmđịnhdựánbaogồm:
v Xemxét,đánhgiásơbộtheocácnộidungquantrọngcủadựán
+ Mụctiêuđầutưcủadựán
+ Sựcầnthiếtđầutưdựán
+ Quymôđầutư
+ Quymôvốnđầutư
+ Dựkiếntiếnđộtriểnkhaithựchiệndựán
v Phântíchvềthịtrườngvàkhảnăngtiêuthụsảnphẩm,dịchvụđầur acủa
dự án
Ø Vềnhucầusảnphẩmdựán:đánhgiátổngquanvềsảnphẩmcủadựán;
tìnhhìnhsảnxuất,tiêuthụcácsảnphẩm,dịchvụthaythếđếnthờiđiểmthẩmđịnh;
ướctínhtổngnhucầuhiệntạivềsảnphẩm,dịchvụđầuracủadựán;dựtínhtổng
nhucầutrongtươnglaiđốivớisảnphẩm,dịchvụđầuracủadựán;…
Ø Vềcungsảnphẩm:xácđịnhnănglựcsảnxuất,cungcấpđápứngnhucầu
trongnướchiệntạicủasảnphẩmdựán;dựđoánbiếnđộngcủathịtrườngtrong
tươnglai;sảnlượngnhậpkhẩutrongnhữngnămqua,dựkiếnkhảnăngnhậpkhẩu
trongthờigiantới;dựđoánảnhhưởngcủacácchínhsáchxuấtnhậpkhẩuđếnthị
trườngsảnphẩmcủadựán;…
Ø Thịtrườngmụctiêuvàkhảnăngcạnhtranhcủasảnphẩmdựán:cần
xemxétđánhgiácácmặtnhư:
+ Thịtrườngnộiđịa:Hìnhthức,mẫumã,chấtlượngsảnphẩmcủadựánso
vớicácsảnphẩmcùngloạitrênthịtrườngthếnào,cóưuđiểmgìkhông;sản
phẩm có phùhợp với thị hiếu của người tiêu thụ, xu hướng tiêu thụ hay
thiếtkếdựkiếncủadựánlàbaonhiêu,cóphùhợpvớikhảnăngtàichính,trìnhđộ
7
quảnlý,địađiểm,thịtrườngtiêuthụ haykhông;sảnphẩmcủadựánlàsảnphẩm
mớihayđãcósẵntrênthịtrường;quycách,phẩmchất,mẫumãcủasảnphẩmnhư
thếnào;…
Ø Công nghệ, thiếtbị: xem xét,đánh giáquy trìnhcông nghệ cótiên tiến,
hiệnđạikhông;côngnghệcóphùhợpvớitrìnhđộhiệntạicủaViệtNamkhông;
trìnhđộtiêntiếncủathiếtbị,khicầnthiếtphảithayđổisảnphẩmthìthiếtbịnàycó
đápứngđượckhông;giácảthiếtbịvàphươngthứcthanhtoán;thờigiangiaohàng
vàlắpđặtthiếtbịcóphùhợpvớitiếnđộthựchiệndựándựkiến;uytíncủacác
nhàcungcấpthiếtbị;…
Ø Quy m ô,giảiphápxây dựng : xemxétquymô xâydựng,giảipháp kiến
trúccóphùhợpvớidựánkhông,cótậndụngđượccáccơsởvậtchấthiệncóhay
không;tiếnđộthicôngcóphùhợpvớiviệccungcấpmáymócthiếtbị,cóphùhợp
vớithựctế;…
Ø Môi trường, phòng cháychữacháy:xemxét,đánhgiá các giảipháp về
môitrường,phòngcháychữacháycủadựáncóđầyđủ,phùhợpchưa,đãđượccơ
quancóthẩmquyềnchấpthuậntrongtrườnghợpyêucầuphảicóhaychưa.
v Đánh giávềphươngdiệntổchức,quảnlýthựchiệndựán
+ Xemxétkinhnghiệm,trìnhđộtổchứcvậnhànhcủachủđầutưdựán.
+ Xemxétnănglực,uytíncácnhàthầu:tưvấn,thicông,cungcấpthiếtbị,
côngnghệ
+ Đánhgiávềnguồnnhânlựccủadựán:sốlượnglaođộngdựáncần,đòihỏi
vềtaynghề,trìnhđộkỹ thuật,kếhoạchđàotạovàkhả năngcungứngnguồn
nhânlựcchodựán;…
v Thẩmđịnhtổngvốnđầutưvàtínhkhảthiphươngánng uồnvố n
Ø Tổngvốnđầutưdựán:đánhgiátổngvốnđầutưđãđượctínhtoánhợplý
haychưa, đãtínhđủcáckhoảncầnthiếtchưa;tínhtoán,xácđịnhxemnhucầuvốn
lưuđộngcầnthiếtbanđầuđểđảmbảohoạtđộngcủadựán,từđócócơsởthẩm
địnhgiảiphápnguồnvốnvàtínhtoánhiệuquả tàichínhsaunày.
9
chuyểntiền,cácluật,nghịđịnh…làmảnhhưởngđếntínhkhảthi,dòngtiềncủadự
án.
Ø Rủirovềtiếnđộthựchiện:rủironàyphátsinhkhidựánthựchiệnkhông
đúngthờigianquyđịnh,việckéodàithờigianthựchiệndựáncóthểlàmphátsinh
thêmchiphíđầutưdotănggiávậtliệuhaycácchiphíphátsinhkháctừđóảnh
hưởngđếnhiệuquảvàkhả năngcạnhtranhcủadựán.
Ø Rủirovềnguồncungcấp(đầuvào):rủironàyxảyrakhidựánkhôngcó
đượcnguồncungcấpnguyênvậtliệu(đầuvàochính/quantrọngcủadựán)vớisố
lượng,giácả,chấtlượngnhưdựkiếnbanđầu.
Ø Rủirovềthịtrườngtiêuthụ(đầura):rủironàyxảyrakhihànghoá,sản
phẩmcủadựánsảnxuấtrakhôngphùhợpvớinhucầucủathịtrường,thịhiếucủa
ngườitiêudùng,thiếusựcạnhtranhvềchấtlượng,giácả,mẫumã,côngdụng,
Ø Rủi ro về kỹ thuật, vận hành, bảo trì:đây là những rủi ro về việc dự án
khôngđượcvậnhành,bảotrìtheođúngnhưthiếtkếdựkiếnbanđầutừđólàmảnh
hưởngđếncôngsuất,hiệuquảcủadựán.
Ø Rủirovềmôitrườngvàxãhội:rủironàyphátsinhkhidựáncónhữngtác
độngtiêucựcđếnmôitrườngvàđờisốngcủangườidânxungquanh.
1.2. ChấtlượngchovayDAĐTtại NHTM
1.2.1. Khái niệm
Theokháiniệmtổngquátnhấtthìchấtlượnglàtậphợpcácđặctínhcủamột
thựcthể,đốitượngtạochothựcthể,đốitượngđókhảnăngthỏamãnnhữngnhu
cầuđãnêurahoặctiềmẩn.
Trongnềnkinhtếthịtrườngcạnhtranhnhưhiệnnay,bấtkỳdoanhnghiệpnào
muốnđứngvữngvàpháttriểnđềuphảiquantâmđếnyếutốchấtlượngbaogồm
chấtlượnghoạtđộng,chấtlượngsảnphẩm,chấtlượngdịchvụ,…Việcnângcao
chấtlượngkhôngchỉgiúpdoanhnghiệptạođượcuytín,niềmtinvớikháchhàng,
tăngkhảnăngcạnhtranhmàcòngiúpdoanhnghiệptừngbướcchiếmlĩnhvàmở
rộngthịtrường.
10
v Khảnăngđáp ứngtốtnhucầucủakháchhàng
Chấtlượngchovaycủangânhàngđượcthểhiệnởkhảnăngđápứngtốtnhu
cầucủakháchhàng.Đốivớikháchhàngthì điềunàyđượcbiểuhiệntrướchếtởthủ
tụcđơngiảnthuậntiện,cungcấpvốnnhanhchóng,kịpthờitừđógiúpchokhách
hàngtiếtkiệmđượcthờigian,chiphígiaodịchvànhấtlàkhôngbỏlỡcơhộiđầu
tư tốt.Tuynhiênnhư vậy vẫnchưađủ,màbêncạnhđóngânhàngcònphải trở
thànhbạncủakháchhàng,sẵnsànggiúpđỡ,chiasẻkhókhănđốivớikháchhàng.
Chẳnghạn,trongquátrìnhxétduyệtchovaynếuthấydựánvayvốncủadoanh
nghiệpcónhữngđiểmchưahợplý,khôngkhảthithìthayvìtừchốichovay,ngân
hàngcóthểgópý,tưvấnchokháchhàngđểhọxemxétlạimộtcáchhợplý.Ngoài
ra,ngânhàngcũngcóthểlàngườicungcấpthôngtinbổíchvềthịtrường,vềtiến
bộkhoahọccôngnghệchokháchhàng.Cólàmđượcnhưvậythìnguồnvốncủa
doanhnghiệpmớithựcsựpháthuyđượcvaitròđònbẩykinhtếcảđốivớingân
hàngvàkháchhàng.Nhưvậyrõràngchỉriêngviệcđápứngnhucầucủakhách
hàngcũngkhôngphảilàmộtnhiệmvụdễdàngđốivớicácNHTMnhằmnângcao
chấtlượngchovaycủamình.
v Bảođảm đượcsựtồntạivàpháttriểncủangânhàng
Đâycũnglàmộtyêucầuquantrọngtrongviệcđánhgiáchấtlượngchovaycủa
NHTM.Hoạtđộngchovayphảimanglạichongânhàngthunhậpđủđểtrangtrải
chocácchiphíliênquanvàcólãi,đồngthờihạnchếthấpnhấtnguycơxảyrarủi
ro,tuynhiênđiềunàykhôngchỉ phụthuộcvàongânhàngmànócònphụthuộcvào
kháchhàng(nhữngngườivayvốnđểđầutư).
Mộtkhoảnchovaychỉcóthểcoilàcóchấtlượngkhicácnguyêntắcchovay
đượctuânthủtriệtđể:sửdụngvốnvayđúngmụcđíchvàcóhiệuquả;hoàntrảnợ
gốcvàlãi đúnghạn.Việctuânthủchặtchẽcácnguyêntắcchovayvừalàđiềukiện
cầnthiếtvừalàsựbiểuhiệncủachấtlượngmộtkhoảnvay.Bêncạnhđó,việcsử
dụngvốnvayđúngmụcđích,cùngvớisựnăngđộng,nhạybéntrongkinhdoanh
củakháchhàngvàsựgiúpđỡcóhiệuquảcủangânhàngtừviệccấpphátvốnsẽ
tạođiềukiệnđểkháchhàngđạtđượchiệuquảđầutưcaonhấtvàđóchínhlàtiền
12
NHTMthuđượcnhiềulợinhuậnhơnsovớicáchoạtđộngchovaykhácmànócòn
giúpcácNHTM nâng cao uytínvà mở rộngthịtrường tíndụngngắnhạn.Tuy
nhiên,dođặctínhrủirocaonêncácngânhàngsẽcăncứvàonhữngđặcđiểmriêng
vềnguồnvốn,vềkhảnăngquảnlý,trình độchuyênmôncủamìnhđểxácđịnhtỷ lệ
nàychophùhợp.
v Chỉtiêucânđốivốn
Dưnợchovay DAĐT
Chỉ tiêucânđốivốn=
Tổngnguồnvốnhuyđộng
Chỉ tiêu nàyphảnánhquymô, khả năng tậndụng nguồn vốn trong cho vay
DAĐTcủacácNHTM.HầuhếtcácNHTMđềusửdụngnguồnvốntrungdàihạn
đểtàitrợchobaloạitàisản:tàisảncốđịnh,chovayvàđầutư.Tuynhiêndođặc
điểm cácnguồn vốnngắn hạn củangân hàngcó sự gốiđầunhấtđịnhnên ngân
hàngcóthể tậndụngnguồnnàymộtcáchhợplýđểchovaydự án.Dođótrong
thựctếtỷlệcânđốivốnnóitrêncụthểnhưthếnàothìmỗingânhàngsẽcómột
mứcriêngphùhợpvớiđiềukiệncủamình.Ngoàira,khixemxétchỉtiêunàycần
kếthợpvớichỉtiêudưnợởtrênđểcókếtluậnchínhxáchơnvềkhảnăngnguồn
vốncủangân hàng.
v Chỉtiêuvềvòngquayvốn
Doanhsốchovay DAĐT
Chỉtiêuvòngquayvốn=
DưnợchovayDAĐTbìnhquân
ChỉtiêunàyphảnánhtỷlệgiữadoanhsốchovayDAĐTvớidưnợchovay
DAĐTbìnhquân,quađócóthểthấyđượckhảnăngmởrộngchovay DAĐTcũng
nhưhiệuquảcôngtácthunợcủangânhàng.Chỉtiêunày thôngthườngnhỏhơn1
dothờihạnvaycủacácdựánkhádàinêndưnợbìnhquântrongmộtnămsẽlớn
hơndoanhsốchovaytrongcùngnămđó.Chỉtiêunàycànggần1càngchứngtỏ
14
hoạtđộngchovayvàcông tácthunợcủangânhàngđốivới cáckhoản chovay
DAĐTcóchấtlượngtốt,bởilẽđiềuđóchỉđạtđượckhiquymôchovayđượcmở
ngânhàngngàycàngrủirohơnsovớicáchoạtđộngchovaykhác.
v Chỉtiêuđánhgiálợinhuận:
Lợinhuậntừ hoạtđộngchovayDAĐT
·Chỉtiêu1=
Dưnợchovay DAĐT
LợinhuậntừhoạtđộngchovayDAĐT
·Chỉtiêu2=
Tổnglợinhuậncủangânhàng
Hầuhếtcáckháchhàngkhitiếnhànhhoạtđộngđầutư,kinhdoanhđềuhướng
đếnmụctiêuquantrọngnhấtlàlợinhuậnvàcácNHTMcũngkhôngphảilàngoại
lệ.Chodùvớitưcáchlàmộttrunggiantàichínhquantrọngtrongnềnkinhtế,giữ
vaitròlàđònbẩythúcđẩyhoạtđộngkinhtếpháttriển,cácNHTMtrongquátrình
kinhdoanhvẫnphảichútrọngđếnhiệuquảhoạtđộng.Lợinhuậnvẫnlàđiềukiện
cầnthiếtđể đảmbảosựtồntạivàpháttriểncủangânhàngdovậykhôngthể bỏqua
tiêuchínàykhiđánhgiáhiệuquảhoạtđộngchovayDAĐTcủangânhàng.Chất
lượnghoạtđộngchovaycủangânhàngkhôngthểnóilàtốtnếulợinhuậndohoạt
độngnàymanglạithấp.
Chỉtiêuthứnhấtphảnánhkhảnăngsinhlờicủacáckhoảnchovaydựáncủa
ngânhàng.NóchobiếtmộtđồngdưnợchovayDAĐTmanglạibaonhiêuđồng
lợinhuận.Tỷ lệnàycàngcaochứngtỏlợinhuậndohoạtđộngchovaydựánmang
lạicànglớn,đólàmộttrongnhữngnhântốtạonênchấtlượng,hiệuquảhoạtđộng
chovay DAĐTcủangânhàng.
16
Chỉ tiêu thứ hai cho phép đánh giá tầm quan trọng của hoạt động cho vay
DAĐT trong mối quanhệ với toàn bộ hoạtđộng của ngânhàng. Tỷlệ nàycao
chứng tỏ phần lớn lợi nhuận mà ngân hàng đạt được là từ hoạt động cho vay
DAĐT.Tuynhiên, điềuđócũng đồngnghĩavớiviệc ngânhàngđangphảichấp
nhậnđốimặtvớinhữngnguycơrủirotiềmtàng.Dođóđòihỏihoạtđộngchovay
dựánphảiđượcquảnlýmộtcáchkhoahọcvàchặtchẽ.
1.2.3. Cácnhântốảnhhưởngđếnchấtlượngchova yDAĐT
hoạtđộng,cácngânhàngphảikhôngngừngcảitiếnnângcaotrìnhđộthẩmđịnh
củamình.Điềuđósẽgiúpngânhànglựachọnđượcchínhxácnhữngkháchhàng
thựcsựđángtincậy,nhữngdựánthựcsựkhảthivàđócũngchínhlàtiềnđềđể
nângcaochấtlượngchovaycủangânhàng.
ü Nănglựcgiámsátvàxửlýcáctìnhhuốngchovaycủa ngânhàng
Chodùcông tácthẩmđịnhdự án,thẩmđịnhkháchhàng đượcthựchiện tốt,
giúpchongânhànglựachọnđượcnhữngkháchhàngđángtincậy,nhữngdựán
khảthi,cókhảnăngsinhlờicaothìđócũngkhôngphảilànhữngđiềukiệnchắc
chắnđểcóthểnóichấtlượngchovaydựáncủangânhàngđạtmứccao,bởilẽhoạt
độngđầutư,sảnxuấtkinhdoanhtrongthờigiandàiluônẩnchứatrongnónhững
rủirokhôngthểlườngtrướcđược.Bảnthândựántrongquátrìnhthựchiệncũng
sẽnảysinhnhữngtìnhhuốngngoàidựkiến.Chínhvìvậymàcôngtácgiámsátvà
xửlýcáctìnhhuốngtíndụngsaukhichovaytrởnênthựcsựcầnthiết.Hoạtđộng
giámsátchủyếutậptrungvàomộtsố vấnđềnhư:sựtuânthủviệcsửdụngvốn
đúngmụcđíchcủakháchhàng;tìnhhìnhhoạtđộngthựctếcủadựán;tiếnđộtrả
nợ;quátrìnhsửdụng,bảoquảnvàbiếnđộngtàisảncủadoanhnghiệp;nhữngvấn
đềmớinảysinhtrongquátrìnhthựchiệndựán.Làmtốtcôngtácnàysẽgiúpngân
hàngpháthiệnvàngănchặnkịpthờinhữngbiểuhiệntiêucựcnhưsửdụngvốnsai
mụcđích,âmmưutẩutántàisản,lừađảongânhàng.Đồngthờiquaviệcluônbám
sát hoạt động của khách hàng thì ngânhàngcóthể có biệnphápgiúpđỡ khách
hàngthôngquaviệccungcấpnhữnglờikhuyên,nhữngthôngtinbổích,kịpthời,
hoặctrựctiếpgiúpđỡkháchhàngkhihọgặpkhókhănbằngcáchgiahạnnợ,cho
vay thêmnhằm giúp cho việcthực hiện dựán của kháchhàng đạthiệu quả cao
nhất,quađógópphầnnângcaochấtlượngchovay DAĐTcủangânhàng.
18
ü Chínhsáchtíndụngngânhàng
Hoạtđộngtíndụnglàhoạtđộngbaotrùmcủangânhàng.Vớitầmquantrọng
vàquymôlớn,hoạtđộngnàyđượcthựchiệntheomộtchínhsáchrõràng đượcxây
dựngvàhoànthiệnquanhiềunăm,đólàchínhsáchtíndụng.Chínhsáchtíndụng
làmộthệthốngcácbiệnpháp liênquanđếnviệcmởrộnghoặchạnchếtíndụng
côngnghệhiệnđại, đượctrangbịcácphươngtiệnkỹ thuậtcaosẽtạođiềukiệnđơn
giảnhoácácthủ tục, rút ngắnthờigiangiao dịch,đem lạisự tiệnlợi tối đacho
kháchhàngvayvốn.Sựhỗtrợcủacácphươngtiệnkỹ thuậthiệnđạicòngiúpcho
việcthuthậpthôngtinnhanhchóng,chínhxác,côngtáclậpkếhoạchvàxâydựng
chínhsáchtíndụngcũng đạthiệuquả caohơn.
ü Chấtlượngđộingũnhânviên
HoạtđộngchovaynóichungvàhoạtđộngchovayDAĐTcủangânhàngđều
đượcthựchiệnbởiconngười,dovậynhântốconngườimàcụthểlàcánbộ tín
dụng cóýnghĩa rấtquan trọngđối với việc nâng caochất lượng tín dụng, chất
lượngchovaycủangânhàng.Dùngânhàngcómộtchínhsáchtíndụngvàquy
trìnhphântíchtíndụngtốtmàcánbộtíndụngthiếutrìnhđộchuyênmônhoặccố
tìnhcấukếtvớingườivaylừađảongânhàngthìrủirotrongchovaychắcchắnsẽ
xảyra.Vấnđềyếukémvềnănglựcthìcóthểbồidưỡngthêm,nhưngnếumộtcán
bộthahóavềđạođứcmàlạigiỏivềmặtnghiệpvụthìthậtvôcùngnguyhiểmcho
ngânhàngkhiđượcbốtrítrongcôngtácthẩmđịnhchovay.
v Cácnhântốthuộcvềphíakháchhàng
ü Nhucầuđầutư
Bấtkỳ mộtloạihànghoá,dịchvụ nàomuốntiêuthụ đượccũngcần
phảicóngườimuavàcónhu cầusử dụngchúng,tíndụngngânhàngcũngvậy,
ngânhàngkhôngthểchovaynếukhôngcóngườiđivay.Xéttrongphạmvitoàn
bộnềnkinhtếthìnhucầuvốnchođầutưpháttriểnluônluôncầnthiếtnhưngvới
từngNHTMthìkhôngphảilúcnàonhucầuấycũnghiệnhữu.Dosốlượngkhách
hàngthườngxuyênquanhệvớingânhàngcóhạnvàkhôngphảilúcnàotìnhhình
sảnxuấtkinhdoanhcủahọcũngtiếntriểnmộtcáchkhảquannênnhucầuđầutư
củahọkhôngthườngxuyênlớn.
20
ü Khảnăngđápứngcácyêucầu,điềukiệnvàtiêuchuẩntíndụngcủangân
hàng
Đểđảmbảoantoàn,tránhrủirokhichovaycácNHTMthườngđặtranhững
điềukiện,tiêuchuẩntíndụngnhằmphânloạivàlựachọnnhữngđốitượngkhách
Trongquanhệtíndụng,muốncóhiệuquảcaođòihỏiphảicósựhợptáctừcả
haiphíangườichovayvàngười đivay.Nếunhưkháchhàngkhôngcóthiệnchíthì
sẽrấtkhókhănchongânhàngtrongviệcthuhồinợ.Sựthiếuthiệnchícủakhách
hàngcóthểbiểuhiệntrựctiếptrongquátrìnhquanhệtíndụngvớingânhàngnhư
cốtìnhsửdụngvốnsaimụcđích,tìmcáchlừađảongânhàng,hoặccũngcóthểlà
cáchànhvigiántiếpảnhhưởngtớichấtlượngtíndụngngânhàngnhưkinhdoanh
tráiphápluật,lừađảochiếmdụngvốnlẫnnhau.Tấtcảcáchànhviđóđềumanglại
rủirochongânhàng.
Tómlạivớitưcáchlàmộttrunggiantàichínhtrongnềnkinhtế,hoạtđộngtín
dụng củangânhàng cóliênquanđếnnhiềuđối tượngtrongnhiềulĩnh vựckhác
nhau. Do đó, chất lượng tín dụng ngân hàng nói chung và chất lượng cho vay
DAĐTnóiriêngsẽphụthuộcvàorấtnhiềunhântố.Cónhữngnhântốchủquan
thuộc bản thân ngân hàng, có những nhân tố thuộc khách hàng, cũng có những
nhântốkháchquannằmngoàitầmkiểmsoátcủacảhai.Việcnghiêncứunắmrõ
vaitròvàcơchếtácđộngcủatừngnhântốsẽgiúpcácngânhàngcóbiệnpháp
thíchhợpđểnângcaohơnnữachấtlượngtíndụng,chấtlượngchovayđồngthời
pháthuytốiđavaitròđònbẩykinhtếcủamình.
1.2.3.2. Cácnhântốkhá chquan
v Mô itrườngtựnhiên
Trênthựctế,môitrườngtựnhiênkhôngảnhhưởngđếnhoạtđộngchovaycủa
ngânhàngmàvai tròcủanóthểhiệnquasựtácđộngđếnhoạtđộngđầutưcủa
kháchhàng,đặcbiệtcáclàcáchoạtđộngphụthuộcnhiềuvàođiềukiệntựnhiên
nhưcáccôngtrìnhxâydựng,cầucống,cảngbiển,nhữnghoạtđộngđầutưcóliên
quanđếnnôngnghiệp,ngưnghiệp…Điềukiệntựnhiêndiễnbiếnthuậnlợihaybất
lợisẽảnhhưởngđếnhiệuquảhoạtđộngđầutưcủakháchhàngquađótrựctiếp
ảnhhưởngđếnkhảnăngtrả nợchongânhàng.
22
v Mô itrườngkinhtế
ü Sự biếnđộ ngcủathịtrườngthế giới
NềnkinhtếViệtNamcònlệthuộcnhiềuvàonguyênliệunhậpkhẩuquantrọng
yêntâmthựchiệnviệcmởrộngđầutưvàdođónhucầuvốntíndụngngânhàngsẽ
tănglên.Ngượclạinếumôitrườngbấtổnthìcácdoanhnghiệpsẽthuhẹpsảnxuất
đểbảotoànvốn,hạnchếrủirokhiđónhucầuvốnchovaydựáncũnggiảmsút
theo.
v Mô itrườngpháplý
Môitrườngpháplýkhôngchặtchẽ,nhiềukhehởvàbấtcậpsẽtạocơhộicho
các doanh nghiệp yếu kém làm ănbất chính, lừa đảo lẫn nhau vàlừa đảongân
hàng.Bêncạnhđónócũngkhiếncácnhàđầutưtrungthựcedè,khôngdámmạnh
dạnđầutưpháttriểnsảnxuấtkinhdoanhdođóhạnchếnhucầuvayvốntíndụng
ngânhàng.
v Sựquả nlývĩmôcủanhànướcvàcáccơquanchứcnăng.
Sựổnđịnhvàhợplýcủacácđườnglối,chínhsách,cácquyđịnh,thểlệcủanhà
nướcvàcáccơquanchứcnăngsẽtạohànhlangthuậnlợichohoạtđộngcủangân
hàngcũngnhưdoanhnghiệp,đólàtiềnđềrấtquantrọngđểngânhàngnângcao
chấtlượngtíndụngcủamình.Tuynhiên,hiệnnaycácchínhsáchquảnlývĩmô
củaNhànướcđangtrongquátrìnhhoànthiệnnênvẫncònnhiềuvấnđềbấtcập.
Nhiềudoanhnghiệpchưathểđiềuchỉnhkếhoạchkinhdoanhphùhợpvớisựthay
đổichínhsáchkinhtế.Vìthế,cókhôngítdoanhnghiệpbịthualỗmàhậuquảlà
ngânhàngphảigánhchịu.
v Hệthốngthôngtinquảnlý
Thông tin về khách hànglàđiều rất cần thiết cho ngânhàngtrong quá trình
thẩmđịnhchovay,tuynhiênhiệnnay ởnướctachưacómộtcơchếcôngbốthông
tin đầy đủ về khách hàng. Trung tâm thông tin tín dụng ngân hàng (CIC) của
NHNNhoạtđộngđãquámộtthậpniênvàđãđạtđượcnhữngkếtquảbướcđầurất
đángkhíchlệtrongviệccungcấpthôngtinkịpthờivềtìnhhìnhhoạtđộngtíndụng
nhưngchưaphảilàcơquanđịnhmứctínnhiệmdoanhnghiệpmộtcáchđộclậpvà
24
hiệuquả,thôngtincungcấpcònđơnđiệu,thiếucậpnhậtchưađápứngđượcđầy
đủyêucầutracứuthôngtincủacácngânhàng.Đócũnglàtháchthứcchocácngân
hàng trong việcmở rộngvà kiểm soát tíndụng chonền kinhtế trongđiều kiện