- 1 -
Luận văn tốt nghiệp HVTH: Nguyễn Hồng Nam
Field Code Changed
Formatted: Tabs: 183.75 pt, Left
Formatted: Font: VNI-Present
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH
¸µ¸µ
NGUYỄN HỒNG NAM
ĐỀ TÀI
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO VAY DỰ
ÁN ĐẦU TƯ TẠI SỞ GIAO DỊCH II – NGÂN
HÀNG CƠNG THƯƠNG VIỆT NAM
Chun ngành: KINH TẾ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
Mã số: 60.31.12
45.35 pt + Indent at: 45.35 pt
- 2 -
Luận văn tốt nghiệp HVTH: Nguyễn Hồng Nam
Field Code Changed
Formatted: Tabs: 183.75 pt, Left
Formatted: Font: VNI-Present
MỤC LỤC
¸µ¸µ
Trang
Trang phụ bìa
Mục lục
Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt
Danh mục các bảng, biểu
Lời mở đầu
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ CHO
VAY DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1 Tổng quan về Ngân hàng thương mại:........................................................12
1.1.1 Khái niệm và chức năng của Ngân hàng thương mại:........................12
1.1.1.1 Khái niệm:........................................................................................12
1.1.1.2 Chức năng của Ngân hàng Thương mại: .........................................13
a) Trung gian tín dụng:............................................................................13
b) Trung gian thanh tốn :.......................................................................15
c) Cung ứng dịch vụ ngân hàng : ............................................................16
1.1.2 Các nghiệp vụ của NHTM:.................................................................17
1.1.2.1 Nghiệp vụ Tài sản nợ:......................................................................18
a) Vốn chủ sở hữu:..................................................................................18
b) Vốn huy động:.....................................................................................19
2.1.2.1 Giới thiệu về Sở Giao Dịch II – Ngân hàng Cơng thương Việt Nam:
..........................................................................................................40
2.1.2.2 Kết quả hoạt động kinh doanh của SGDII NHCTVN trong các năm
qua:...................................................................................................41
2.2 Khái qt hoạt động tín dụng tại SGDII – NHCTVN: ...............................46
2.2.1 Tốc độ tăng trưởng dư nợ qua các năm: .............................................46
2.2.2 Vòng quay vốn tín dụng : ...................................................................48
2.2.3 Tình hình nợ q hạn :........................................................................48
2.3 Thực trạng hoạt động cho vay dự án đầu tư tại SGDII – NHCTVN: .........50
2.3.1 Sơ lược quy trình cho vay dự án đầu tư tại SGDII – NHCTVN: .......50
2.3.1.1 Các bộ phận nghiệp vụ có liên quan: ...............................................50
2.3.1.2 Hệ thống tổ chức bộ máy quản lý tín dụng:.....................................52
2.3.1.3 Trách nhiệm của các cán bộ liên quan đến nghiệp vụ thẩm định dự
án đầu tư:.......................................................................................... 53
2.3.1.4 Phân cấp thẩm quyền và trình tự phê duyệt dự án đầu tư tại SGDII -
NHCTVN:........................................................................................56
- 4 -
Luận văn tốt nghiệp HVTH: Nguyễn Hồng Nam
Field Code Changed
Formatted: Tabs: 183.75 pt, Left
Formatted: Font: VNI-Present
2.3.2 Tình hình cho vay dự án đầu tư tại SGDII – NHCTVN qua các năm:
.............................................................................................................57
2.3.2.1 Tình hình thẩm định dự án đầu tư:...................................................57
2.3.2.2 Tình hình dư nợ cho vay dự án đầu tư:............................................58
a) Tình hình dư nợ theo thời gian: ..........................................................58
b) Phân loại dư nợ cho vay dự án đầu tư theo thành phần kinh tế:.........60
2.3.2.3 Những kết quả đạt được và những hạn chế trong cho vay dự án đầu
tư tại SGDII – NHCTVN:................................................................61
a) Những kết quả đạt được:.....................................................................61
a) Về việc định giá tài sản đảm bảo là quyền sử dụng đất:.....................89
b) Về việc định giá là giá trị quyền sử dụng đất th trong khu cơng
nghiệp, khu cơng nghệ cao: ................................................................89
c) Việc thế chấp quyền cho th lại đất từ quyền sử dụng đất th, th
lại ngồi khu cơng nghiệp:..................................................................90
d) Về tỷ lệ vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp tham gia vào dự án đầu tư:
.............................................................................................................91
3.2.3.2 Đối với Ngân hàng Nhà Nước Việt Nam:........................................91
a) Nâng cao vai trò và chất lượng hoạt động của Trung Tâm Thơng Tin
tín dụng (CIC):....................................................................................91
b) Sớm thành lập Cơng ty xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp ở Việt Nam:
.............................................................................................................92
3.2.3.3 Đối với Nhà nước:............................................................................93
a) Nghiên cứu chỉnh sửa lại quy định về việc thế chấp quyền sử dụng đất
th có thời điểm th sau ngày 01/07/2004 mà đã trả hết tiền th đất
01 lần cho cả thời gian th. ...............................................................93
b) Xử lý tài sản là quyền sử dụng đất hình thành từ vốn vay: ................94
Kết luận
Tài liệu tham khảo
Phụ lục 1
Phụ lục 2
1
2
3
4
5
Formatted: Bullets and Numbering
- 7 -
Luận văn tốt nghiệp HVTH: Nguyễn Hồng Nam
Field Code Changed
Formatted: Font: VNI-Present
Formatted: Tabs: 183.75 pt, Left
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ VÀ CÁC BẢNG
- Biểu đồ 2.1 Biểu diễn nguồn vốn huy động và tiền gởi các tổ chức kinh tế tại
SGDII – NHCTVN từ năm 2001 – 2006.
- Biểu đồ 2.2 Biểu diễn dư nợ ln chuyển và dư nợ dự án đầu tư tại SGDII –
NHCTVN từ năm 2001 – 2006.
- Biểu đồ 2.3 Biểu diễn tình hình xử lý nợ tồn đọng tại SGDII – NHCTVN từ
năm 2001 – 2006.
- Biểu đồ 2.4 Biểu diễn tình hình thu nhập và chi phí tại SGDII – NHCTVN từ
năm 2001 – 2006.
- Biểu đồ 2.5 Biểu diễn tình hình giảm lỗ tại SGDII – NHCTVN từ năm 2001 –
2006.
- Biểu đồ 2.6 Biểu diễn tình hình dư nợ ln chuyển tại SGDII – NHCTVN từ
năm 2001 – 2006.
- Biểu đồ 2.7 Biểu diễn tình hình cho vay dự án đầu tư (số lượng) tại SGDII –
Với việc gia nhập WTO, nến kinh tế đã có những kết quả nhất định như: đầu tư
trực tiếp nước ngồi gia tăng vượt bậc, thị trường chứng khốn phát triển cả về quy
mơ và chất lượng, các quỹ đầu tư nước ngồi liên tục tăng, các doanh nghiệp mở ra
nhiều cơ hội làm ăn mới, …
Ngành ngân hàng cũng khơng đứng ngồi xu thế chung ấy, nền kinh tế phát
triển đã đưa đến cho ngành ngân hàng nhiều cơ hội mới: nhiều doanh nghiệp trong
nước cũng như nước ngồi phát sinh nhu cầu vay vốn để mở rộng sản xuất kinh
doanh, doanh số cho vay, thu nợ tăng, nhiều phương án và dự án đầu tư mới được
thực hiện, …. Ngành ngân hàng trong các năm qua đã gặt hái rất nhiều thành cơng,
mạng lưới khơng ngừng được mở rộng và phát triển, lợi nhuận ln đạt vượt mức
chỉ tiêu đề ra, các ngân hàng mới trong nước cũng như nước ngồi được cấp phép
thành lập, …đây được xem là cơ hội cho các NHTM trong giai đoạn hiện nay.
Lợi nhuận ngân hàng tăng cao, tuy nhiên thực trạng của các Ngân hàng thương
mại Việt Nam đó là chủ yếu lợi nhuận xuất phát từ tín dụng, từ đầu tư cho vay các
phương án kinh doanh ngắn hạn và các dự án đầu tư trung dài hạn. Sở Giao Dịch II
– NHCTVN cũng khơng nằm ngồi “quy luật chung” đó.
Việc kinh tế phát triển, mơi trường kinh doanh đang thay đổi, các bộ luật cũng
như các văn bản pháp luật thay đổi để đáp ứng u cầu hội nhập, các ngành kinh tế
cũng ln thay đổi và phát triển, … điều này cũng đặt các NHTM nói chung và
SGDII – NHCTVN nói riêng trước một vấn đề mới đó là: làm thế nào để thẩm định
hiệu quả, nhận định đúng tính khả thi của dự án đầu tư, nhận định được xu hướng
Formatted: Bullets and Numbering
- 9 -
Luận văn tốt nghiệp HVTH: Nguyễn Hồng Nam
Field Code Changed
Formatted: Tabs: 183.75 pt, Left
Formatted: Font: VNI-Present
phát triển của ngành kinh tế, … từ đó đưa ra được quyết định cho vay dự án, đưa ra
được định hướng đầu tư tín dụng trung dài hạn đối với các ngành kinh tế…đảm bảo
tính cạnh tranh, cho vay có hiệu quả, giảm thiểu rủi ro tín dụng, thu hồi đầy đủ gốc
đầu tư tại SGDII – NHCTVN trong thời gian qua, các hạn chế và ngun nhân dẫn
đến hạn chế tại SGDII – NHCTVN trong cơng tác cho vay dự án đầu tư.
4. Phương pháp nghiên cứu:
Do tính chất của đề tài chủ yếu dựa vào dữ liệu đã có ở q khứ của một
NHTM, kết hợp với sự quan sát những yếu tố, ngun nhân dẫn đến hạn chế trong
cho vay dự án đầu tư của các trường hợp thực tế. Tiến hành phân tích và rút ra giải
pháp cụ thể để nâng cao chất lượng thẩm định, cho vay dự án đầu tư (đồng thời với
hạn chế tối đa rủi ro cho vay dự án đầu tư) cho ngân hàng thương mại.
Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài sẽ sử dụng các phương pháp sau: phương pháp
tổng hợp, chọn lọc nguồn thơng tin từ tạp chí, sách và tài liệu chun ngành,…;
phương pháp thu thập số liệu từ báo cáo tổng kết hoạt động của Ngân hàng, phương
pháp phân tích thống kê và phương pháp so sánh sự biến động các dãy số qua các
năm.
5. Những điểm nổi bật của luận văn:
Từ trước đến nay, đã có nhiều cơng trình nghiên cứu liên quan đến tín dụng
trung dài hạn, biện pháp giảm thiểu rủi ro trong cho vay dự án đầu tư, đề tài “Nâng
cao chất lượng cho vay dự án đầu tư tại Sở Giao Dịch II – Ngân hàng Cơng thương
Việt Nam” cũng khơng nằm ngồi mục đích là nâng cao chất lượng - đồng nghĩa với
việc giảm thiểu tối đa rủi ro trong đầu tư cho vay dự án đầu tư. Tuy nhiên đề tài
được nghiên cứu trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hội nhập ngày càng sâu và
rộng vào nền kinh tế thế giới, việc thẩm định và cho vay dự án đầu tư cũng bị ảnh
hưởng bởi bối cảnh đó, vì vậy đề tài có những điểm mới sau đây:
- Thứ nhất, đã giới thiệu được nội dung thẩm định dự án đầu tư một cách cụ thể,
nhận biết các loại rủi trong cho vay dự án đầu tư và các biện pháp giảm thiểu
rủi ro thường áp dụng.
- Thứ hai, đề tài đã đưa ra được các giải pháp thiết thực, trên cơ sở cơng tác
thẩm định và cho vay dự án đầu tư thực tế nhằm mục đích nâng cao chất lượng
Formatted: Bullets and Numbering
Formatted: Bullets and Numbering
Formatted: Bullets and Numbering
9
Formatted: Bullets and Numbering
- 12 -
Luận văn tốt nghiệp HVTH: Nguyễn Hồng Nam
Field Code Changed
Formatted: Tabs: 183.75 pt, Left
Formatted: Font: VNI-Present
10 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG
MẠI VÀ CHO VAY DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI NGÂN HÀNG
THƯƠNG MẠI
1.1. Tổng quan về Ngân hàng thương mại:
1.1.1. Khái niệm và chức năng của Ngân hàng thương mại:
1.1.1.1. Khái niệm:
NHTM là loại hình ngân hàng giao dịch trực tiếp với các doanh nghiệp, tổ
chức kinh tế và cá nhân, bằng cách nhận tiền gửi, sử dụng số vốn đó để cho vay,
chiết khấu, cung cấp các phương tiện thanh tốn và cung ứng dịch vụ ngân hàng.
NHTM là loại hình ngân hàng có số lượng lớn và rất phổ biến trong nền kinh tế. Sự
có mặt của NHTM trong hầu hết các mặt hoạt động của nền kinh tế xã hội đã chứng
minh rằng: ở đâu có hệ thống NHTM phát triển, thì ở đó sẽ có sự phát triển với tốc
độ cao của nền kinh tế.
Luật số 20/2004/QH11 ngày 15 tháng 6 năm 2004 về sửa đổi, bổ sung một số
điều của luật các tổ chức tín dụng Việt Nam khẳng định: “Ngân hàng là lo
ại tổ chức
tín dụng được thực hiện tồn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh
khác có kiên quan”.
Đạo luật Ngân hàng của Cộng hòa Pháp cũng đã chỉ rõ : NHTM là những cơ
sở mà nghề nghiệp thường xun là nhận tiền bạc của cơng chúng dưới hình thức ký
thác, hoặc dưới các hình thức khác, và sử dụng nguồn lực đó cho chính họ trong các
nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính.
Deleted: cho các đối tượng nói trên
- 13 -
Luận văn tốt nghiệp HVTH: Nguyễn Hồng Nam
Field Code Changed
Formatted: Tabs: 183.75 pt, Left
Formatted: Font: VNI-Present
1.1.1.2. Chức năng của Ngân hàng Thương mại:
Trong điều kiện của nền kinh tế thị trường và hệ thống ngân hàng phát triển
các NHTM thực hiện 3 chức năng sau đây:
a)
Trung gian tín dụng:
Đây là chức năng quan trọng và cơ bản nhất của NHTM, nó khơng những cho
thấy bản chất của NHTM mà còn cho thấy nhiệm vụ chính yếu của NHTM. Trong
chức năng “trung gian tín dụng” NHTM đóng vai trò là người trung gian đứng ra tập
trung, huy động các nguồn vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế (bao gồm
tiền tiết kiệm của các tầng lớp dân cư, vốn bằng tiền của các đơn vị, tổ chức kinh tế,
v.v…) biến nó thành nguồn vốn tín dụng để cho vay (cấp tín dụng) đáp ứng các nhu
cầu vốn kinh doanh và vốn đầu tư cho các ngành kinh tế và vốn tiêu dùng của xã
hội.
Chức năng trung gian tín dụ
ng được minh họa qua sơ đồ sau đây : “Trung gian tín dụng” là chức năng cơ bản được hiểu theo 2 khía cạnh sau đây:
Formatted: Style 2
Formatted: Indent: Left: 36 pt
Formatted: Bullets and Numbering
Formatted: Indent: Left: 35.65 pt,
Hanging: 18.35 pt, Bulleted + Level:
1 + Aligned at: 117.35 pt + Tab
after: 135.35 pt + Indent at:
135.35 pt, Tabs: Not at 135.35 pt
Deleted: này chức năng
Deleted: Cơng ty¶
Xí
Deleted: Cơng ty¶
Xí
Deleted: ¶
- 14 -
Luận văn tốt nghiệp HVTH: Nguyễn Hồng Nam
Field Code Changed
Formatted: Tabs: 183.75 pt, Left
Formatted: Font: VNI-Present
+ Ngân hàng khơng phải là người trung gian tài chính thuần túy mà là trung
gian tín dụng, nghĩa là việc thực hiện các nhiệm vụ cụ thể của chức năng
này phải theo ngun tắc “hồn trả” vơ diều kiện.
Thực hiện chức năng trung gian tín dụng, các NHTM thực hiện những nhiệm
vụ cụ thể sau đây :
+ Nhận tiền gửi khơng kỳ hạn, có kỳ hạn của các đơn vị kinh tế, các tổ
chức, cá nhân bằng đồng tiền trong nước và ngoại tệ.
+ Nhận tiền gửi tiết kiệm của các tổ chức và cá nhân.
+ Phát hành kỳ phiếu và trái phiếu ngân hàng để huy động vốn trong xã hội.
+ Cho vay ngắn hạn, trung và dài hạn đối với các đơn vị, cá nhân.
+ Chiết khấu thương phiếu và chứng từ có giá trị đối với các đơn vị, cá
after: 135.35 pt + Indent at:
135.35 pt, Tabs: Not at 135.35 pt
Formatted: Font color: Auto
Deleted: ¶
¶
Cần phân biệt 2 khái niệm : Tài chính
(Finance) và Tín dụng (Credit). Tài chính
là một khía niệm rộng hơn, ở góc độ kinh
tế-tiền tệ, tài chính được xem như sự tài
trợ, sự cung cấp vốn, sự cấp phát, sự cung
cấp tiền theo tính chất khơng bồi hồn,
tức là khơng có sự hồn trả, đối tượng
nhận được sự trợ giúp về tài chính khơng
có nghĩa vụ về phải hồn trả mà chỉ có
nghĩa vụ sử dụng tài chính đúng mục
đích, đúng u cầu và có kết quả cụ thể
xác định (chẳng hạn ngân sách cấp phát
tài chính cho các đơn vị hành chính sự
nghiệp để chi tiêu; cấp vốn xây dựng cơ
sở hạ tầng, cấp phát tài chính cho qn
đội, cơng an … cấp học bổng cho người
học…)¶
¶
Trong khi tài chính được sử dụng để đáp
ứng cho các nhu cầu rất cơ bản mà khơng
đòi hỏi phải bồi hồn trực tiếp thì tín
dụng lại khác hẳn – Tín dụng theo nghĩa
rộng đó là sự tín nhiệm, sự tin cậy, lòng
tin… trong phạm vi kinh tế, tiền tệ, tín
dụng được hiểu là số tiền cho vay, cho
càng đầy đủ để phát triển.
b)
Trung gian thanh tốn :
Đây là chức năng quan trọng, khơng những thể hiện khá rõ bản chất của
NHTM mà còn cho thấy tính chất “đặc biệt” trong hoạt động của NHTM.
Khi trong nền kinh tế, chưa có hoạt động ngân hàng hay mới có những hoạt
động còn sơ khai (nhận bảo quản tiền đúc) thì các khoản giao dịch thanh tốn giữa
những người sản xuất kinh doanh và các đối tượng khác đều được thực hiện một
cách trực tiếp, ngườ
i trả tiền và người thụ hưởng tự kiểm sốt các giao dịch thanh
tốn, đồng thời sử dụng tiền mặt để chi trả trực tiếp. Nhưng khi NHTM ra đời và
hoạt động trong nền kinh tế, thì dần dần các khoản giao dịch thanh tốn giữa các
đơn vị, cá nhân đều được thực hiện qua hệ thống ngân hàng.
NHTM đứng ra làm trung gian để thực hiện các khoản giao dịch thanh tốn
giữa các khách hàng, giữa người mua, người bán… để hồn t
ất các quan hệ kinh tế
với nhau, là nội dung thuộc chức năng trung gian thanh tốn của NHTM.
Chức năng trung gian thanh tốn được thể hiện qua biểu đồ sau :
Lệnh trả
tiền qua
- Quản lý và cung cấp các phương tiện thanh tốn cho khách hàng.
- Tổ chức kiểm sốt quy trình thanh tốn giữa các khách hàng.
Thực hiện chức năng trung gian thanh tốn, NHTM trở thành người thủ quỹ
và là trung tâm thanh tốn của xã hội. Sứ mệnh lớn lao đó của Nhà ngân hàng đã
được thực tế chứng minh với vai trò như sau :
+ Nhờ thực hiện chức năng này, cho phép giảm bớt khối lượng tiền mặt lưu
hành, tăng khối lượng thanh tốn bằng chuyển khoản. Điều này làm giảm
bớt chị phí cho xã hội về in tiền, vận chuyển, bảo quản tiền, tiết kiệm
nhiều chi phí về giao dịch thanh tốn…
+ Cũng chính nhờ thực hiện chức năng này mà hệ thống NHTM góp phần
đẩy nhanh tốc độ ln chuyển Tiền-Hàng. Phần lớn các giao dịch thanh
tốn qua ngân hàng là những khoản giao dịch có giá trị lớn, phạm vi
thanh tốn khơng chỉ bó hẹp trong từng khu vực, địa phương, mà còn lan
rộng trên phạm vi cả nước và phát triển ra trên phạm vi thế giới. Nhờ vậy
các mối quan hệ kinh tế-xã hội được thực hiện trên bình diện quốc nội lẫn
trên bình diện quốc tế. Điều này khơng những chắc ch
ắn sẽ góp phần thúc
đẩy kinh tế-xã hội trong nước phát triển mà còn thúc đẩy quan hệ kinh tế
thương mại và tài chính quốc tế phát triển.
c)
Cung ứng dịch vụ ngân hàng :
Thực hiện chức năng trung gian tín dụng và trung gian thanh tốn vốn đã mang
lại những hiệu quả to lớn cho nền kinh tế-xã hội. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở đó thì
chưa đủ, các NHTM cần đáp ứng tất cả các nhu cầu của khách hàng có liên quan
đến hoạt động ngân hàng. Đó chính là việc cung ứng dịch vụ ngân hàng.
Dịch vụ ngân hàng mà NHTM cung cấp cho khách hàng khơng chỉ thuần túy
để hưởng hoa hồng và dịch vụ phí, yếu tố làm tăng doanh thu và lợi nhuận cho ngân
Formatted: Font: Not Italic
Formatted: Indent: Left: 36 pt,
cho khách hàng. Thủ tục phải chặt chẽ
nhưng đơn giản, đảm bảo bí mật, an tồn
cho khách hàng.¶
*
Deleted: :
Deleted: Thanh tốn qua ngân hàng là
thanh tốn bằng chuyển khoản, tức là
bằng cách ghi Nợ, ghi Có vào các tài
khoản liên quan, vì vậy các chứng từ
dùng làm căn cứ để hoạch tốn vào tài
khoản phải là những chứng từ do ngân
hàng cung cấp và kiểm sốt, chỉ như vậy
mới đảm bảo q trình thanh tốn được
nhanh chóng, an tồn và chính xác, quyền
lợi của khách hàng sẽ được đảm bảo. Để
thực hiện nhiệm vụ này các NHTM sẽ
thiết kế và cung cấp nhi
ều loại phương
tiện thanh tốn khác nhau cho khách hàng
(giấy chuyển tiền, tín dụng như séc, thẻ
tín dụng, v.v…). Những phương tiện
Deleted: :
Deleted: Có thể nói, tổ chức kiểm và
kiểm sốt quy trình thanh tốn giữa các
khách hàng là nhiệm vụ quan trọng và
Deleted: Dịch vụ ngân hàng là gì ? Nói
đến dịch vụ ngân hàng, người ta thường
gắn nó với 2 đặc điểm :¶
... [2]
... [3]
Các nghiệp vụ của NHTM:
Nhìn nhận một cách tổng thể, thì các NHTM hoạt động kinh doanh với 3 mảng
nghiệp vụ lớn: nghiệp vụ nguồn vốn, nghiệp vụ sử dung vốn
và nghiệp vụ kinh
doanh dịch vụ ngân hàng. Mỗi nghiệp vụ đều có một vị trí và tác dụng khác nhau
nhưng đều hướng đến mục tiêu chung và tổng qt của bất kỳ một NHTM nào đó là
đáp ứng được nhu cầu của khách hàng với hiệu quả cao nhất. Sau đây lần lượt
nghiện cứu các nghiệp vụ của NHTM.
Formatted: Indent: Left: 35.65 pt,
Hanging: 18.35 pt, Bulleted + Level:
1 + Aligned at: 117.35 pt + Tab
after: 135.35 pt + Indent at:
135.35 pt, Tabs: Not at 135.35 pt
Formatted: Indent: Left: 9.35 pt
Formatted: Bullets and Numbering
Deleted: Cần phài nói thêm rằng: khi
thực hiện chức năng trung gian tín dụng,
với nhiệm vụ cụ thể và tập trung của
mình là huy động vốn (dưới nhiều hình
thức) và cấp tín dụng cho nền kinh tế. Khi
cho vay đối với nền kinh tế hệ thống
NHTM có khả năng tạo ra khối lượng
tiền mới-tiền trên tài khoản-người ta gọi
là KHẢ NĂNG tạo tiền, chứ khơng phả
i
là chức năng vốn có của NHTM.¶
*Nói có khả năng “tạo tiền” vì trên thực
tế trong hoạt động cho vay của NHTM,
tuy có tạo ra một lượng tiền ghi sổ mới,
nhưng chỉ mới nhìn nhận và xem xét nó
quan quản lý Nhà nước về chun ngành
ngân hàng cho phép các NHTM huy động
vốn, được cấp tín dụng (cho vay, chiết
khấu, cho th tài chính, v.v…). Tuyệt
nhiên khơng có mộ
t điểm nào nói NHTM
được “tạo tiền” cả. Khi cấp tín dụng, mà
cụ thể là cho vay thì NHTM có khả năng
tạo ra một lượng tiền ghi sổ như đã nói ở
trên. “Tạo tiền ghi sổ mới”(nếu có) thì
cũng chỉ là kết quả của hoạt động tín
dụng, hoạt động cho vay của các NHTM
và nó chỉ xảy ra trong một khoảng thời
gian rất ngắn và sẽ bị triệt tiêu chủ
tài
khoản sử dụng tiền, nó khơng phải là
Deleted: tín dụng và đầu tư
... [6]
- 18 -
Luận văn tốt nghiệp HVTH: Nguyễn Hồng Nam
Field Code Changed
Formatted: Font: VNI-Present
Formatted: Tabs: 183.75 pt, Left
1.1.2.1. Nghiệp vụ Tài sản nợ:
Nghiệp vụ Tài sản nợ còn được gọi là nghiệp vụ nguồn vốn, là nghiệp vụ tiền
đề của NHTM. Đây là nghiệp vụ nhằm tạo lập nguồn vốn hoạt động của NHTM.
Xét theo khía cạnh logic hợp lý thì ngân hàng nào càng tạo được nhiều nguồn vốn
thì càng có điều kiện để mở rộng cho vay, mở rộng tín dụng cho nền kinh tế, vì vậy
nghiệp vụ nguồn vốn lúc nào cũng được quan tâm đúng mức.
Nguồn vốn của NHTM bao gồm những loại nguồn vốn sau đây :
135.35 pt, Tabs: Not at 135.35 pt
Formatted: Style 2, Left, Space
Before: 0 pt, Line spacing: single,
Outline numbered + Level: 5 +
Numbering Style: a, b, c, … + Start
at: 1 + Alignment: Left + Aligned at:
27.35 pt + Tab after: 45.35 pt +
Indent at: 45.35 pt
Deleted: nguồn vốn
Deleted: N
Deleted: còn được gọi là nghiệp vụ Nợ
và là
Deleted: , nghiệp vụ cần xử lý trước
(theo nghĩa tương đối).
Deleted: a-
Deleted: (vốn riêng) – vốn của ngân
hàng (bank’s capital)
Deleted: o
Deleted: (Statutory capital)
Deleted: Vốn điều lệ được ngân sách
nhà nước cấp nếu đó là ngân hàng cơng,
do các cổ đơng góp theo cổ phần nếu đó
là ngân hàng cổ phần.
Deleted: Vốn điề
u lệ được sử dụng
trước hết để xây dựng mua sắm tài sản cố
định, các phương tiện làm việc và quản
lý, tức tạo ra cơ sở vật chất cho hoạt động
của ngân hàng. Ngồi ra câc NHTM còn
được sử dụng vốn điều lệ để hùn vốn liên
- Hồn trả : là ngun tắc cao nhất, theo đó các NHTM phải có trách nhiệm
hồn trả cho khách hàng khi có u cầu hay khi đáo hạn. Nhờ vậy sẽ tạo được lòng
tin nơi khách hàng, để họ n tâm gửi tiền vào ngân hàng mà khơng sợ bị mất mát.
- Bí mật : đây là ngun tắ
c quan trọng cũng là đòi hỏi khách quan của khách
hàng. Theo ngun tắc này, các ngân hàng phải có trách nhiệm giữ bí mật tài khoản
của khách hàng (gồm số dư, số ghi nợ, số ghi có) trừ trường hợp đặc biệt, có u
cầu riêng của cơ quan điều tra.
Formatted: Font: Italic, Font color:
Red
Formatted: Style 2, Left, Indent:
First line: 0 pt, Space Before: 0 pt,
Line spacing: single
Formatted: Font color: Red
Formatted: Indent: First line:
27.35 pt, No bullets or numbering
Deleted: b-
Deleted: (Mobilized capital)
Deleted: Đây là loại tiền gửi mà theo
tính chất của nó, khách hàng được linh
hoạt sử dụng, người ta gọi đó là tiền gửi
có thể phát séc để chỉ tính linh hoạt của
nó. Chủ tài khoản được quyền lập thư
chuyển tiền, phát hành séc rút tiền từ tài
khoản một cách tự do, khơng phait báo
trước. Các đơn vị, cá nhân gửi tiền vào tài
khoản này khơng nhằm mục đích hưởng
lãi mà nhằ
m phục vụ nhu cầu giao dịch
thanh tốn cho chính mình. Vì vậy, đối
y cơng cụ lãi
suất để tập tung nguồn vốn này. Cạnh
tranh lãi suất để thu hút nguồn vốn này là
Deleted: ó
Deleted: Để hồn trả cho khách hàng,
các ngân hàng cần có biện pháp sử dụng
vốn an tồn, hiệu quả. Trong trường hợp
do kinh doanh thua lỗ, ngân hàng bị phá
Deleted: Giữ bí mật về tài khoản và sự
hoạt động trên tài khoản của khách hàng
trở thành một trong những tiêu chuẩn của
hệ thống ngân hàng hiện đại. Những nướ
c
... [9]
... [8]
... [7]
- 20 -
Luận văn tốt nghiệp HVTH: Nguyễn Hồng Nam
Field Code Changed
Formatted: Tabs: 183.75 pt, Left
Formatted: Font: VNI-Present
- Trả lãi: ngân hàng có trách nhiệm khơng những hồn trả vốn gốc mà còn có
trách nhiệm trả lãi cho khách hàng, bất kể ngân hàng hoạt động có lãi hay khơng.
c) Vốn vay:
Vốn đi vay chiếm vị trí quan trọng trong tổng nguồn vốn của NHTM, nhưng
đồng thời là nguồn vốn mang ý nghĩa thiết lập sự cân bằng trong cân đối và sử dụng
vốn của mỗi NHTM.
Nguồn vốn đi vay gồm 2 loại :
*Vay Ngân hàng Trung Ương: NHTW sẽ cấp tín dụng cho các NHTM thơng
qua nghiệp vụ chiết khấu (discount) và tái chiết khấu (rediscount) hoặc cho vay lại
hoặc mua kỳ phiếu, trái phiếu do ngân
hàng phát hành đều là những hình thức
“đầu tư” có hiệu quả, đồng thời đảm bảo
an tồn nhất - hệ số rủi ro gần như bằng
khơng.
Deleted: c-
Deleted: (Borrowed capital)
Deleted: -Đối vớ
i ngân hàng vừa và
nhỏ, tình trang thiếu vốn kinh doanh diễn
ra thường xun cần phải bổ sung nguồn
vốn bằng cách đi vay các ngân hàng khác.
¶
-Đối với các ngân hàng có điều kiện mở
rộng cho vay, do thủ tục cho vay đơn
giản, điều kiện cho vay thống hơn, lãi
suất hấp dẫn hơn sẽ dẫn đến tình trạng
thiếu vốn. Trong trường hợp này, NHTM
đó cần đi vay để đáp ứng nhu cầu mở
rộng tín dụng, NHTM nào đã sử dụng hết
nguồn vốn khả dụng mà vẫn còn phát
sinh nhu cầ
u vay vốn của khách hàng thì
ngân hàng đó đang ở trạng thái hưng
thịnh, vốn vay ngân hàng khác vừa giúp
họ mở rộng tín dụng, vừa giúp mở rộng
và giữ chân khách hàng.¶
Deleted: Trung ương
Deleted: TW
Deleted: tiếp vốn (cho vay) đối với
ượng sản phẩm, tăng năng suất lao
động và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
*Hoạt động tín dụng sẽ tạo ra bộ phận tài sản có sinh lợi lớn nhất trong các
NHTM, tức là tạo ra nguồn thu nhập để trang trải chi phí hoạt động (trả lãi tiền gửi,
tiền lương, khấu hao tài sản cố định …) đồng thời tạo ra được lợi nhuận để vừa làm
nghĩa vụ đóng góp cho ngân sách nhà nước, vừa tích lũy khơng ngừng để
mở rộng
quy mơ hoạt động kinh doanh.
Cần phải nói rằng hoạt động kinh doanh của NHTM nói chung và hoạt động
tín dụng nói riêng là hoạt động có tính rủi ro cao. Bộ phận tài sản có lớn nhất của
NHTM là dư nợ cho vay lại nằm trong tay khách hàng, chứ khơng nằm trong tay
của bản thân nhà ngân hàng. Vì
vậy độ rủi ro tín dụng là rất cao và phát sinh ngay
sau khi cho vay cho đến khi khách hàng trả nợ, điều đó đòi hỏi nhà ngân hàng cần
phải thận trọng khi cấp tín dụng cho khách hàng và phải thực hiện các biện pháp
đảm bảo mới có thể hi vọng giảm thiểu rủi ro tín dụng.
Tồn bộ nguồn vốn của NHTM, sau khi đã dùng để đầu tư vào tài sản cố định,
cơng cụ lao động, và để dành một phần quan trọng cho dự trữ thanh khoản (tiền mặ
t,
tiền gửi tại NHTM, tiền gửi tại các ngân hàng khác, trái phiếu ngắn hạn) phần còn
lại được coi là VỐN KHẢ DỤNG của NHTM, họ được tồn quyền sử dụng trong
các nghiệp vụ thương mại và đầu tư.
a)
Nghiệp vụ tín dụng :
Đây là nghiệp vụ cơ bản hàng đầu của NHTM, trong đó NHTM thỏa thuận
với khách hàng (qua hợp đồng tín dụng) để khách hàng sử dụng một khoản tiền nhất
định, trong một thời gian nhất định, và phải hồn trả vốn và lãi cho Ngân hàng
.
Để giảm thiểu rủi ro, khi thực hiện nghiệp vụ tín dụng phải tn thủ 3 ngun
tắc sau:
đồng tín dụng.
+ Thực hiện đảm bảo tiền vay theo đúng quy định.
Trên cơ sở thực hiện các ngun tắc nói trên, nghiệp vụ tín dụng được thực
hiện dưới các loại hình sau :
+ Cho vay trực tiếp: theo loại hình này, người xin vay tiến hành các thủ tục
vay vốn, ngân hàng sau khi thẩm định, kiểm tra hồ sơ vay vốn của khách hàng, nếu
nhu cầu vay vốn hợp lệ, có khả năng trả nợ, có đảm bảo (trường hợp khơng được
vay tín chấp) thì ngân hàng sẽ thực hiện cho vay.
Cho vay trực tiếp thể hiện qua biểu đồ sau :
+ Cho vay gián tiếp :
Cho vay gián tiếp là khoản cho vay được thực hiện bằng cách chiết khấu chứng
từ có giá hoặc mua lại các chứng từ nợ thương mại theo thỏa thuận giữa nhà ngân
hàng với các khách hàng.
Cho vay gián tiếp được thực hiện dưới các loại hình sau :
- Chiết khấu thương phiếu và chứng từ có giá: việc ngân hàng mua lại
các thương phiếu và chứng từ có giá ngắn hạn chưa đến hạn thanh tốn
gọi là chiết khấu(discount).
Deleted: Khách hàng muốn nhận được
vốn vay đều phải ký vào khế ước. Khi
đến hạn, khách hàng vay vốn trả nợ gốc
và lãi cho ngân hàng, nếu đến hạn mà
khách hàng khơng trả nợ thì ngân hàng
đượ
c quyền phát mãi tài sản hoặc áp dụng
các chế tài khác để thu nợ. Nghiệp vụ này
còn được gọi là cho vay trực tiếp vì người
đi vay và người trả nợ là một chủ thể.
Deleted: ¶
Deleted: cơng ty, xí
Deleted: ¶
Deleted: ¶
¶
Cho vay trực tiếp là một loại hình nghiệp
vụ tín dụng phổ biến của NHTM, nếu
căn cứ vào thời hạn – cho vay được
chia làm 3 loại :¶
Cho vay ngắn hạn : thời h
ạn từ 1 đến 3
năm.¶
Cho vay trung hạn : thời hạn từ 1 đến 5
năm.¶
Cho vay dài hạn : thời hạn trên 5 năm.¶
Cho vay ngắn hạn chủ yếu để đáp ứng
nhu cầu vốn kinh doanh (vốn ln
chuyển) trong khi cho vay trung hạn, dài
hạn để đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư cho
các đơn vị, các tổ chức kinh tế.¶
Nghiệp vụ chiết khấu giúp các chủ sở hữu chứng từ khơi phục năng lực thanh
tốn, đây là nghiệp vụ được ưa chuộng khơng những đối với khách hàng, mà còn
đối với ngân hàng-vì đây là nghiệp vụ cho vay có đảm bảo bằng chứng từ có giá, rủi
ro tín dụng ở mức độ thấp.
- Nghiệp vụ bao
thanh tốn (factoring):
Trong nghiệp vụ này NHTM (thơng qua cơng ty con của mình) sẽ đứng ra mua
nợ trên cơ sở hóa đơn, chứng từ của người bán hàng (giá mua bao giờ cũng nhỏ hơn
giá trị thực của khoản nợ), nhờ đó người bán (người chủ nợ) có được tiền ngay để
đáp ứng nhu cầu. Khi đến hạn, người mua (con nợ) phải thanh tốn tồn bộ số tiền
cho ngân hàng (người mua nợ và là chủ nợ mới).
<#>Các cơng ty, xí nghiệp, tổ chức
kinh tế có nhu cầu sử dụng tài sản thiết
bị để sản xuất kinh doanh nhưng
khơng có đủ vốn để mua, hoặc khơng
đủ điều kiện để được ngân hàng cho
vay trung, dài hạn thì có thể xin tài trợ
bằng hình thức cho th tài chính. Nếu
phương án sử dụng tài s
ản thiết bị có
hiệu quả thì ngân hàng thơng qua cơng
ty con sẵn sàng tài trợ bằng cách bỏ
vốn của mình ra để mua các tài sản
thiết bị theo danh mục, số lượng mà
người đi th u cầu, sau khi hồn
thành các thủ tục pháp lý về các tài sản
thiết bị đó, sẽ cho người đi th th để
sử dụng trong một thời gian nhất
định(thường thì thời hạn cho th
chiếm 2/3 thời gian khấu hao tài sản
thiế
t bị đó) với điều kiện là người đi
th phải sử dụng tài sản thiết bị đó và
thanh tốn tiền th đầy đủ đúng hạn
theo các điều khoản của hợp đồng cho
th tài chính. Khi hết hạn, người đi
th được quyền lựa chọn phương án
mua, kéo dài thời hạn th hoặc trả lại
tài sản thiết bị th. Đây là loại hình
tín dụng có nhi
ều ưu điểm, phù hợ với
phổ biến.
Đầu tư chứng khốn được thực hiện bằng cách :
- Mua cổ phần của các cơng ty, đơn vị kinh tế.
- Mua cổ phần của các ngân hàng cổ phần.
- Đầu tư vào trái phiếu Chính phủ và trái phiếu của ngân hàng Trung ương.
Đầu tư loại này có hệ số rủi ro bằng khơng, vì vậy các ngân hàng có vốn
khả dụng lớn thường đầu tư vào loại này.
- Đầu tư vào trái phiếu cơng ty : đầu tư trái phiếu cơng ty thường có lãi suất
cao hơn song tỷ lệ rủi ro lớn hơn so với trái phiếu chính phủ.
1.1.2.3.
Nghiệp vụ kinh doanh dịch vụ ngân hàng :
Kinh doanh dịch vụ ngân hàng được coi là nghiệp vụ trung gian, nó khơng ảnh
hưởng trực tiếp đến nguồn vốn (nghiệp vụ tài sản nợ) và cũng khơng ảnh hưởng trực
tiếp đến nghiệp vụ sử dụng vốn (nghiệp vụ tài sản có) của NHTM.
Các dịch vụ ngân hàng cung cấp cho các khách hàng bao gồm :
- Chuyển tiền: ngân hàng nhận chuyển tiền để chuyển tiền từ địa phương này
sang địa phương khác trong nước, hoặc từ nước này sang nước khác theo u cầu
của người chuyển tiền.
Formatted: Font: Not Bold
Formatted: Font: Not Bold
Formatted: Indent: First line:
27.35 pt, No bullets or numbering
Formatted: Font: Not Bold
Formatted: Bullets and Numbering
Formatted
Formatted: Bullets and Numbering
Deleted: -xã hội
Deleted: NHTM là một tổ chức kinh tế,
ngồi việc thực hiện nghiệp vụ tín dụng,
đầu tư tạo ra tài sản có sinh lợi càng
Deleted: ¶
Deleted: i
Deleted: tín dụng, đầu tư
Deleted: .
Deleted: Kinh doanh dịch vụ ngân
Deleted: ¶
Deleted: Cuộc sống hiện đại đòi hỏi các
... [17]
... [18]
... [21]
... [20]
... [19]
- 25 -
Luận văn tốt nghiệp HVTH: Nguyễn Hồng Nam
Field Code Changed
Formatted: Font: VNI-Present
Formatted: Tabs: 183.75 pt, Left
- Thanh tốn: hầu hết các giao dịch thanh tốn giữa các khách hàng trong
nước và ngồi nước đều được thực hiện qua ngân hàng.
Các dịch vụ thanh tốn có thể chia làm 2 nhóm :
+ Dịch vụ thanh tốn quốc nội (thanh tốn bằng séc, nhờ thu, ủy nhiệm chi,
thẻ tín dụng…).
+ Dịch vụ thanh tốn quốc tế (tín dụng thư, nhờ thu, chuyển tiền, thẻ tín
dụng quốc tế…).
Khi thực hiện dịch vụ thanh tốn, ngân hàng vừa đóng vai trò trung gian thanh
tốn vừa kiểm sốt q trình thanh tốn, vì vậy các sai sót trong khâu thanh tốn do
ngân hàng thực hiện là rất ít xảy ra, đồng thời còn ngăn ngừa những tiêu cực xảy ra
trong thanh tốn.
- Thu hộ: Ngân hàng sẽ đứng ra thu hộ cho khách hàng trên cơ sở chứng từ mà
Formatted: Indent: Left: 35.65 pt,
Hanging: 18.35 pt, Bulleted + Level:
1 + Aligned at: 117.35 pt + Tab
after: 135.35 pt + Indent at:
135.35 pt, Tabs: Not at 135.35 pt
Deleted: Dịch vụ
Deleted: Nhờ việc nắm giữ tài khoản
của khách hàng, đồng thời thơng qua việc
kiểm sốt các chứng từ thanh tốn mà các
ngân hàng hồn tồn có khả năng thực
hiện dịch vụ thanh tốn theo u cầu cả
khách hàng.
Deleted: a
Deleted: f
Deleted: Dịch vụ ủ
Copyright: Tài liệu đại học ©