YÊU CẦU TRONG BÀI TẬP CUÔI KHÓA HỌC
Nhằm mang lại hiệu quả lớn nhất cho anh/ chị trong khóa học này, anh/ chị sẽ được yêu
cầu thực hiện tiến trình tham vấn nhiều bước với một trẻ lang thang hoặc trẻ trong hoàn cảnh
đặc biệt khó khăn. Anh/ chị có thể thuật lại từng bước quá trình tham vấn của mình, viết báo
cáo đánh giá ca cụ thể này theo mẫu (gợi ý) phát cho anh/ chị. Cuối bản báo cáo, anh/ chị cần
nêu rõ những kỹ năng nào anh/ chị đã sử dụng trong từng bước tham vấn cụ thể, các lý
thuyết tâm lý học có thể ứng dụng trong ca này để giải thích vấn đề, suy nghĩ, thái độ, hành
vi, con người của thân chủ.
CHÚ Ý:
Anh/ chị cần hỏi ý kiến thân chủ của mình trước khi đưa tình huống ấy vào báo cáo cuối
khóa. Đảm bảo với thân chủ rằng anh/ chị sẽ không sử dụng tên thật của chúng khi trình bày
trường hợp của trẻ. Hãy giải thích rõ lý do anh/ chị nói về trường hợp của trẻ trong khóa học
này (để giúp anh/ chị cải thiện các kỹ năng của nhà tham vấn, từ đó anh/ chị có thể giúp trẻ
đó và các trẻ khác). Nếu trẻ không đồng ý, anh/ chị phải tôn trọng ý muốn của trẻ và tìm một
trường hợp khác mà trẻ sẵn lòng chia sẻ.
1
MẪU BÀI TẬP CUỐI KHÓA
Ngày: 27/05/2010
Tên của trẻ: Nguyễn Hoàng Việt
Thời gian và địa điểm phỏng vấn: Những thông tin sau đây dựa trên hai cuộc phỏng vấn với
thân chủ và hai cuộc phỏng vấn với mẹ của thân chủ tại nhà.
XÁC ĐỊNH THÔNG TIN BAN ĐẦU
Thân chủ là một cậu bé 14 tuổi làm nghề đánh giày đã 3 tháng ở quận 1, thành phố Hồ Chí
Minh. Cậu đến với trung tâm tham vấn qua giới thiệu của một tình nguyện viên của trung
tâm. Cậu bé vừa thấp vừa gầy. Qua hai cuộc nói chuyện ban đầu, cậu bé rất buồn. Cậu bé nói
rất nhỏ và luôn tránh giao tiếp bằng mắt. Cậu trông hơi bẩn và tóc tai rối bù, quần áo rách nát
và không có giày.
VẤN ĐỀ NỔI CỘM
Thân chủ kể rằng: “Cháu phải kiếm tiền để giúp đỡ gia đình vì gia đình cháu rất nghèo”.
Cậu bé cũng bày tỏ rằng cậu thấy hạnh phúc khi không đi học nữa vì “ở trường rất là buồn
tẻ”. Theo tình nguyện viên, người đã giới thiệu Việt đến trung tâm, Việt có giao lưu với một

2
SỨC KHỎE
Chị Oanh kể rằng khi còn nhỏ Việt rất yếu, và gần chết ở giai đoạn 3 tuổi. Chị Oanh không
thể chỉ chính xác nguyên nhân căn bệnh của em. Chị chỉ cho rằng do khó khăn về kinh tế,
Việt không được nuôi dưỡng đầy đủ. Cháu Việt hiện nay rõ ràng là rất khỏe, mặc dù cháu
nói cháu chỉ ăn một hoặc hai bữa một ngày. Cháu Việt không có một kiểm tra sức khỏe nào
trong hơn 2 năm qua.
Cháu Hà em gái 9 tuổi của Việt bị điếc một tai, em trai nhỏ nhất bị hở hàm ếch. Mẹ của
cháu cho rằng không có dấu hiệu di truyền trong gia đình.
TÌNH HÌNH KINH TẾ XÃ HỘI TẠI ĐỊA PHƯƠNG
Gia đình Việt rất nghèo, chỉ kiếm được không quá 200.000 VNĐ mỗi tháng. Họ cũng
chẳng tìm kiếm cũng như không nhận được một nguồn hỗ trợ nào từ bên ngoài hoặc bất cứ
một hỗ trợ tài chính nào. Gia đình Việt sống trong một khu phố nghèo, nhiều gia đình cũng
có cùng khó khăn tài chính. Có nhiều con nghiện sống gần các gia đình này.
CỘNG ĐỒNG
Gia đình Việt sống trong một cộng đồng nghèo, nguồn lực hạn chế. Họ không có nguồn hỗ
trợ nào từ bên ngoài, ít bạn bè và thân nhân.
ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ – XÃ HỘI CỦA THÂN CHỦ
Phần này bao gồm việc đánh giá các chức năng tâm lý – xã hội của thân chủ.
Thế mạnh/ Điểm yếu của thân chủ:
Việt rõ ràng là một cậu bé rất nhạy cảm và có khiếu hài hước. Mặc dù thực tế em thường có
xích mích với anh/ chị em nhưng rõ ràng em rất quan tâm đến chúng. Việt yêu thích các
môn thể thao và rất dễ kết bạn.
Suy nghĩ của Việt có một số vấn đề: ví dụ em không hiểu rằng sử dụng thuốc phiện là hủy
hoại bản thân, là cách không lành mạnh để giải thoát cảm xúc. Em luôn cảm thấy rằng em
“bảo vệ” mình trước những trừng phạt thường xuyên của cha dượng. Thêm vào đó, Việt hơi
bốc đồng, dễ bị ảnh hưởng bởi những trẻ cùng trang lứa thường xuyên vi phạm pháp luật.
MÔI TRƯỜNG XÃ HỘI: ĐIỂM MẠNH/ HẠN CHẾ
Có nhiều nguồn lực sẵn có trong cộng đồng có thể giúp Việt và gia đình em (ví dụ, chương
trình tín dụng). Gia đình em không nhận thấy sự tồn tại của các hỗ trợ sẵn có mà các hành

anh ta trở nên kém đi, anh ta giáng đòn bạo lực lên đầu Việt.
e/ Thái độ của mẹ Việt với em:
Chị Oanh gọi con trai mình là “ngu ngốc”, “bướng bỉnh”, đổ lỗi cho em là người gây ra
nhiều vấn đề cho gia đình. Việc này phần nào gây ra cảm giác thiếu tự trọng ở Việt, em bị
gọi là “ngu ngốc” quá nhiều lần, đến nỗi em chấp nhận đó là sự thật. Chị Oanh không nhận
thấy rằng thái độ đánh giá tiêu cực của vợ chồng chị đã tác động đến Việt. Việt cũng chưa
bao giờ được nói về các cảm giác của em: giận dữ, đau đớn hay buồn tủi.
g/ Việt là “kẻ hứng chịu”:
Việt được “dán nhãn” là đứa trẻ hư, là con lừa ngu ngốc trong gia đình. Em bị đối xử khác
biệt so với các anh/ chị em khác, làm em có cảm giác bị chối bỏ và có lỗi.
h/ Sự vắng mặt của em trai Việt:
Việt nhớ em trai rất nhiều nhưng chưa bao giờ được bày tỏ cảm xúc đó với gia đình em. Sự
thực là theo chị Oanh kể thì khi cha dượng đánh em, em thường nhắc đến tên em trai mình.
KẾ HOẠCH XỬ LÝ
1/ Giúp gia đình Việt tiếp cận với các nguồn tài chính để cải thiện tình hình kinh tế của họ.
2/ Tìm một nơi ở an toàn cho Việt để từng bước dàn xếp với gia đình em trong tương lai, sau
khi làm tham vấn với các thành viên trong gia đình. Nhà tham vấn sẽ thảo luận với họ về các
lý do khiến việc tách Việt khỏi gia đình là rất cần thiết (để bảo vệ Việt khỏi sự ngược đãi về
thể chất, tinh thần, bảo vệ tối đa quyền lợi của em).
3/Làm việc với Việt để cải thiện lòng tự trọng của em, cho phép em bày tỏ các cảm nhận của
mình một cách thoải mái, đặc biệt là cảm xúc liên quan đến cái chết của cha, sự giận dữ đối
với cha dượng. Giúp em hiểu rằng hành vi ngược đãi của cha dượng và sự chối bỏ của ông
bà nội không phải là lỗi của em. Đề cao, nhấn mạnh những thế mạnh của em. Hướng dẫn em
các cách thức khác để giải tỏa cảm xúc, giải thoát khỏi nỗi đau (ví dụ, thay vì dùng thuốc
phiện, em có thể chơi thể thao hoặc nói chuyện với những người em tin tưởng). Giúp em
hiểu được các lý do khiến em sử dụng thuốc phiện – để thoát khỏi những cảm giác đau đớn
tiêu cực, và giải thích rằng những cảm giác đó là tự nhiên, chúng ta ai cũng có. Dạy em các
kỹ năng để xử lý sức ép của bạn bè.
4/ Lôi cuốn Việt vào các trò thể thao, việc này sẽ hạn chế dần sự giao du của em với những
người bạn có ảnh hưởng tiêu cực. Các hoạt động thể thao sẽ mang lại cho Việt sự trải