SKKN: Một số phương pháp dạy phân môn chính tả lớp 3
ĐỀ TÀI
Một số phương pháp dạy phân môn
Chính tả ở lớp 3
1
Trương Thị Cẩm Bình
Trường TH Minh Hòa – DT – BD
1
SKKN: Một số phương pháp dạy phân môn chính tả lớp 3
MỤC LỤC
STT NỘI DUNG TRANG
1 I: Thực trạng 1
2 II: Giải pháp và khắc phục 2
3 III: Bài học kinh nghiệm 7
4 VI: Kết luận 8
5
Phần nhận xét đánh giá của hội đồng khoa học cấp
Trường
10
6
Phần nhận xét đánh giá của hội đồng khoa học Phòng
GD & ĐT Huyện Dầu Tiếng.
11
7
Phần nhận xét đánh giá của hội đồng khoa học Sở
GD & ĐT Tỉnh Bình Dương.
12
p
Trương Thị Cẩm Bình
Trường TH Minh Hòa – DT – BD
Trường TH Minh Hòa – DT – BD
3
SKKN: Một số phương pháp dạy phân môn chính tả lớp 3
Các em chỉ chú ý viết đúng Chính tả trong giờ học Chính tả chủ yếu là nghe
giáo viên phát âm, chức không cần nghe hiểu nghĩa từ để viết đúng Chính tả.
Chính vì thế, ở các môn học khác kể cả môn tập làm văn, học sinh viết sai Chính
tả rất nhiều. Do đó bài tập làm văn các em viết có ý nhưng lại sai quá nhiều lỗi
Chính tả, nên mất hết ý nghĩa của bài văn và mất hay.
Lỗi này do giáo viên không quan tâm sửa lỗi và nhắc nhở thường xuyên việc
hiểu nghĩa từ để viết đúng Chính tả trong các môn học khác. Cho nên hiện nay học
sinh chưa có được ý thức và thói quen viết đúng Chính tả trong mọi môn học. Vì
thế, chúng ta cũng không lạ gì khi một học sinh điểm cao trong giờ Chính tả
nhưng lại sai rất nhiều lỗi Chính tả trong môn học khác.
II- Giải pháp khắc phục.
Người giáo viên dạy trên lớp phải bổ sung, điều chỉnh mục đích yêu cầu môn
Chính tả sao cho phù hợp với thực tế lớp mình đang phụ trách và nên nhắc nhở
phân tích các từ nghữ mà học sinh thường viết sai và thường gặp trong các môn
học khác để học sinh hiểu nghĩa và luôn viết đúng Chính tả.
Trong môn Toán có bài tập hỏi một bàn tay có 5 ngón, hai bàn tay có bao
nhiêu ngón? Học sinh không chú ý viết chữ tay ra chữ “tai” thì giáo viên phải nhắc
ngay và phân tích rằng:
Bàn tay, cánh tay luôn viết “y” (dài) nói chung cái tay để cầm nắm là luôn
viết “y” với đúng, còn cái tai để nghe, nói chung chữ tai có nghĩa là lỗ tai, và có
nghĩa không tốt là viết chữ tai “i” (ngắn) mới đúng như: tai hại, tai nạn, tai ương
có nhắc nhở và giải thích như thế khi gặp học sinh viết sai Chính tả ở bất cứ môn
nào thì học sinh mới có được thói quen viết đúng Chính tả.
Nếu giáo viên chỉ chú ý sửa lỗi Chính tả cho học sinh khi viết Chính tả hay
làm bài tập làm văn thôi thì học sinh khó có thói quen viết đúng Chính tả.
Ở phần lên lớp, trường hợp hướng dẫn học sinh viết đúng tiếng, chữ khó,
giáo viên cần chú ý đến nghĩa của từ và có sự so sánh phân tích kỹ để học sinh
những hạn chế sau:
Trương Thị Cẩm Bình
Trường TH Minh Hòa – DT – BD
5
SKKN: Một số phương pháp dạy phân môn chính tả lớp 3
Do bám sát yêu cầu, nội dung bài dạy và nội dung luyện tập trong sách học
sinh. Nên trong phần luyện tập có những bài không phù hợp với học sinh trong
lớp.
- Số lượng bài tập trong sách học sinh còn ít (thông thường ở lớp 3 bài Chính
tả chỉ có 1 đến 2 bài tập) có những bài tập yêu cầu còn quá thấp, chưa kích thích
được sự suy nghĩ của học sinh. Chưa có bài tập nâng cao dành cho học sinh khá
giỏi. Hình thức luyện tập bảng lớp, bảng con thường xuyên không gây được hứng
thú cho học sinh và không lưu giữ được lâu bền. Việc cho học sinh về nhà xem
sách giáo khoa làm lại bài tập để giải trong lớp có những bài có điểm không hợp
lý.
Ví dụ: Trong bài Chính tả nghe đọc “Đà Lạt” (trang 101- sách giáo khoa -
Tiếng Việt lớp 3 - tập 1), phần luyện tập, bài tập “a” yêu cầu viết lại cho đúng từ
chỉ tên địa danh. Nhưng trong đề bài tập trong sách giáo khoa đã in đúng hoàn
toàn, học sinh chỉ cần chép lại thì đâu còn yêu cầu luyện tập nữa.
Xuất phát từ tình hình thực tế, học sinh khu vực phía nam thường viết sai phụ
âm cuối i/ y hơn là viết sai phụ âm đầu l/ n nên tôi soạn lại bài Chính tả so sánh
phân biệt phụ âm cuối i/ y để thay cho bài Chính tả so sánh phân biệt phụ âm đầu
l/ n cho học sinh lớp tôi đang dạy. Đó là bài chọn ngoài. Bài “Mùa trồng đậu”.
“Vào khoảng cuối đông là mùa trồng đậu. Trên các thửa ruộng hai chiếc máy
cày đang cày xới đất. Sáng sớm, bà con hăng hái ra đồng trồng đậu. Mọi ngời đều
lắng tai nghe bác tổ trưởng nói để khỏi làm sai. Bác dạy phải bỏ hạt đều tay, không
nên bỏ hạt dày quá sẽ làm đậu ít trái”.
Với mục đích là học sinh hiểu được nghĩa của từ để viết đúng Chính tả. Vì
đây là bài Chính tả có nội dung mà học sinh lớp tôi phụ trách thường hay viết sai
phụ âm cuối i/ y.
Dày quá - dày khác dài.
2.2.3. Viết bài: GV nhắc nhở cách
cầm bút, để vở và tư thế ngồi viết
Hoạt động của trò
- HS chú ý lắng nghe.
- Vài em đọc - lớp đọc thầm.
- Tìm chữ có âm cuối là i/ y.
- HS chú ý lắng nghe.
- Từ “ hai” có nghĩa là một, hai, ba
còn từ “ hay” có nghĩa là hay dở
hoặc hay là thì viết y
- Cho học sinh viết bảng con.
- Cho học sinh tìm thêm từ có “i” và
“y” ngoài bài viết.
- Các từ viết “i”: thứ hai, lỗ tai, tai
nạn.
- Các từ viết “y”: Hát hay, cánh tay,
dang tay.
- Học sinh chú ý lắng nghe.
- Chuẩn bị để viết bài.
Trương Thị Cẩm Bình
Trường TH Minh Hòa – DT – BD
7
SKKN: Một số phương pháp dạy phân môn chính tả lớp 3
cho học sinh viết bài. GV đọc cho
học sinh viết. Nhấn giọng ở các
chữ có âm “i” hay “y” để học sinh
viết đúng.
- GV đọc lại bài viết.
- HS chú ý nghe GV đọc và viết bài
- Không khí lớp học vui vẻ, thoải mái và nghiêm túc nên phát huy được tính
tích cực xây dựng bài của học sinh.
Trương Thị Cẩm Bình
Trường TH Minh Hòa – DT – BD
8
SKKN: Một số phương pháp dạy phân môn chính tả lớp 3
- Lớp học sinh động, học sinh thích hợp theo phương pháp hiểu nghĩa từ để
viết đúng Chính tả.
- Bài dễ hiểu do nội dung và các từ trong bài đều rất gần gũi với học sinh nên
các em dễ nhớ nghĩa của từ.
- Kết quả vượt trội so với các tiết Chính tả trước.
* Những điều tồn tại cần khắc phục.
- Sự đầu tư và chuẩn bị cho tiết dạy chưa kết hợp.
- Tài liệu nghiên cứu còn hạn chế.
- Thời gian đầu tư cho tiết dạy còn hạn chế.
* Trong bài có nhiều từ khó nên còn nhiều em mắc lối ngoài dự kiến của giáo
viên như các em sai các chữ: đều, khoảng, trồng, sáng, sớm.
III. Bài học kinh nghiệm:
Việc phát hiện lỗi chính tả, thống kê, tìm nguyên nhân mắc lỗi, từ đó đưa
ra các biện pháp khắc phục là rất cần thiết không thể thiếu trong quá trình dạy học
Tiếng Việt. Nhưng không phải chỉ đưa ra các biện pháp khắc phục là có thể thực
hiện một cách có hiệu quả. Sửa chữa, khắc phục lỗi chính tả là cả một quá trình lâu
dài, đòi hỏi người giáo viên phải kiên trì, bền bỉ, không được nôn nóng. Bởi vì có
những học sinh tiến bộ ngay trong vài tuần nhưng cũng có những học sinh sự tiến
bộ diễn ra rất chậm, không phải vài tuần, có khi vài tháng, thậm chí cả một học kỳ.
Nếu giáo viên không biết hướng dẫn, chờ đợi thì kết quả sẽ không cao.
Để việc dạy học chính tả đạt hiệu quả ngay từ khi các em mới bắt đầu
“làm quen” với Tiếng Việt giáo viên cần hướng dẫn các em thật tỉ mỉ về các quy
tắc chính tả, quy tắc kết hợp từ, quy tắc ghi âm chữ quốc ngữ… tránh trường hợp
học sinh vì thiếu hiểu biết dẫn đến sai sót.
thiếu sót và vụng về. Kính mong các cấp trên và các đồng nghiệp tận tình sửa chữa
để giúp tôi dạy tốt môn Chính tả hơn.
Minh Hòa, ngày 31 tháng 01 năm 2012
Người viết
Trương Thị Cẩm Bình
Trường TH Minh Hòa – DT – BD
10
SKKN: Một số phương pháp dạy phân môn chính tả lớp 3
Trương Thị Cẩm Bình
Trương Thị Cẩm Bình
Trường TH Minh Hòa – DT – BD
11
SKKN: Một số phương pháp dạy phân môn chính tả lớp 3
PHẦN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
TRƯỜNG TIỂU HỌC MINH HÒA
PHẦN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO TỈNH BÌNH DƯƠNGTrương Thị Cẩm Bình
Trường TH Minh Hòa – DT – BD
13
SKKN: Một số phương pháp dạy phân môn chính tả lớp 3
Phần nhận xét đánh giá của hội đồng khoa học Phòng
GD & ĐT Huyện Dầu Tiếng.
11
7
Phần nhận xét đánh giá của hội đồng khoa học Sở
GD & ĐT Tỉnh Bình Dương.
12
Trương Thị Cẩm Bình
Trường TH Minh Hòa – DT – BD
15