TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
TRUNG TÂM GIÁO DỤC TỪ XA
Đề tài:
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN CHÍNH TẢ
Ở TIỂU HỌC – PHẦN CHÍNH TẢ NGHE VIẾT LỚP 5
Người thực hiện: ĐOÀN THỊ TÂM
Số báo danh: 93
Giáo viên hướng dẫn: GS.TS LÊ PHƯƠNG NGA
ĐỒNG NAI 2010
LỜI CẢM ƠN !
Kính thưa các thầy cô!
Tôi không biết dùng lời lẽ nào để bày tỏ sự biết ơn và lòng kính trọng đối
với quí thầy và quí cô trong khoa giáo dục tiểu học Trường đại học Sư phạm
Hà Nội. Qúy thầy quý cô đã không quản khó khăn, vượt đường xa để đem đến
cho chúng tôi những kiến thức vô cùng quí báu, trang bị cho chúng tôi những
kinh nghiệm bổ ích cho công tác giảng dạy sau này.
Tôi chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu Trường Đại học Sư Phạm Hà
Nội, Ban chủ nhiệm Khoa Giáo dục tiểu học - Trường Đại học sư Phạm Hà
Nội. Một lần nữa tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới quí thầy cô đã tham gia
giảng dạy lớp Cử nhân Tiểu học, đặc biệt là cô GS.TS Lê Phương Nga, giảng
viên Khoa giáo dục Tiểu học – Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội, đã trực tiếp
giảng dạy, quan tâm tâm, giúp đỡ chúng tôi trong học tập và hoàn thành khóa
luận tốt nghiệp này.
A/ PHẦN MỞ ĐẦU
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Hiện nay, hiện tượng viết sai chính tả rất phổ biến trong cả nước, đặc biệt
nhất là các tỉnh phía Nam. Bình Dương hiện tượng viết sai chính tả cũng diễn ra
ở các trường phổ thông nhưng nghiêm trọng nhất là học sinh tiểu học.
Chính tả hiểu theo nghiã gốc là “phép viết đúng hoặc lối viết hợp với
chuẩn” cụ thể chính tả là hệ thống các quy tắc về cách viết thống nhất theo các
từ của một ngôn ngữ, cách viết hoa tên riêng, cách phiên âm tên riêng nước

phổ thông nói chung.
Ở bậc tiểu học phân môn chính tả càng có vị trí quan trọng bởi vì giai
đọan tiểu học là giai đọan then chốt trong quá trình hình thành kĩ năng chính tả
cho học sinh. Không phải ngẫu nhiên mà ở tiểu học chính tả được bố trí thành
một phân môn độc lập thuộc môn tiếng việt có tiết dạy riêng. Trong khi đó ở
trung học cơ sở và phổ thông trung học chính tả chỉ được dạy xen kẽ trong các
tiết thực hành ở phân môn tập làm văn chứ không tồn tại với tư cách là một mặt
phân môn độc lập ở tiểu học.
Giống như các phân môn khác trong tiếng việt tính chất nổi bật của phân
môn chính tả là tính thực hành. Bởi lẽ, chỉ có thể hình thành kĩ năng kĩ xảo
chính tả cho học sinh thông qua việc thực hành luyện tập. Do đó trong phân môn
này các quy tắc chính tả, các đơn vị mang tính chất lí thuyết không được bố trí
trong tiết dạy riêng mà dạy lồng vào hệ thống bài tập chính tả, nội dung cấu trúc
của bài chính tả trong sách giáo khoa Tiếng Việt tiểu học ( phần chính tả) thể
hiện rất rõ tính chất thực hành nói trên.
Phân môn chính tả trong nhà trường có nhiệm vụ giúp học sinh nắm vững
các qui tắc chính tả và hình thành năng lực thói quen viết đúng chính tả, phân
môn chính tả còn rèn luyện cho học sinh một số phẩm chất như tính cẩn thận óc
thẩm mỹ, bồi dưỡng cho học sinh lòng yêu quý tiếng việt và chữ viết của tiếng
việt.
Ngoài ra, các loại chính tả như: chính tả nhớ viết, chính tả tập chép trong
đó, chính tả nghe viết không kém phần quan trọng vì nó kiểm tra năng lực cũng
như hình thành kĩ năng nghe vừa nghe vừa tái hiện lại hình thức chữ viết của các
từ và cụm từ rồi biết phân tích, so sánh của học sinh với những trường hợp dễ
lẫn do ảnh hưởng cái têu cực của cách phát âm, để từ đó xác định được cách
viết đúng.
Chính tả nghe viết thực chất là chính tả so sánh nhưng đã thay cách gọi
bởi vì so sánh được hiểu là một thao tác hơn là một dạng thức trình bày. Trên
thực tế phần so sánh nhấn mạnh và tập trung nhiều hơn vào các bài tập những
trường hợp chính tả dễ lẫn lộn, nhấn mạnh vào biện pháp so sánh, đối chiếu và

cách: đọc cả bài cho học sinh nghe, sau đó chỉ viết câu có chứa đựng chữ khó,
cũng có thể không viết toàn câu mà lấy ra những từ cần so sánh để viết
Ví dụ:
Giáo viên đọc “Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” cho học sinh
nghe nhưng khi viết, học sinh chỉ viết từ “giữ lấy nước”
c/Khâu chữa bài, chấm bài:
Cũng tiến hành như các bài chính tả bình thường (học sinh tự chữa, đổi
bài cho các bạn kiểm tra lại), giáo viên chấm một số bài.
d.Khâu làm bài luyện tập:
Đây là những bài tập làm thêm để củng cố kiến thức, giáo viên có thể cho
các em làm ở lớp và ở nhà. Nếu làm ở nhà giáo viên sẽ chấm trong bước kiểm
tra bài cũ của tiết sau.
2/NHIỆM VỤ:
Như tất cả mỗi người giáo viên chúng ta đều biết rằng phân môn chính tả
ở trường tiểu học được hình thành, tồn tại và phát triển mãi với mục đích là giúp
cho học sinh nắm vững quy tắc chính tả. Hình thành và phát triển ở học sinh các
tri thức kĩ năng năng lực sử dụng ngôn ngữ ở dạng viết trong hoạt động giao tiếp
trong các môi trường xung quanh cuộc sống. Thông qua đó còn góp phần rèn
luyện các thao tác tư duy, khả năng phân tích, so sánh các thông tin văn bản và
thói quen viết đúng chính tả.
-Qua đó củng cố và hoàn thiện các tri thức cơ bản về hệ thống ngữ âm và
chữ viết tiếng Việt, trang bị cho học sinh công cụ để học tập và giao tiếp xã hội.
- Bồi dưỡng tình yêu Tiếng Việt, hình thành thói quen cẩn thận, sạch sẽ,
kiên trì, từ đó góp phần hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh. Phân
môn Chính tả nhờ vậy mà rèn cho học sinh óc thẩm mĩ, sự quan sát tinh tế và
hướng đến cái đẹp.
III/ NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
1/ CƠ SỞ LÝ LUẬN
Chính tả nghe viết (so sánh) là phân tích, so sánh các hiện tựơng nói và
viết để chọn hình thức viết phù hợp với quy tắc chính tả.Có thể cho học sinh viết

giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng học tập của các em.
Bên cạnh những thuận lợi thì trường còn có một số khó khăn:
- Thiết bị dùng cho việc dạy và học còn thiếu.
- Trang bị kĩ thuật chưa hiện đại.
- Diện tích sân chơi chưa phù hợp.
- Địa bàn trường thuộc khu dân cư đông đúc nên hàng năm số dân tham gia
tạm trú ngày càng đông, thuyên chuyển liên tục nên khó khăn cho việc quản
lý và giảng dạy. Nhìn chung các em đến trường “ trăm sự nhờ giáo viên”
nên việc học và viết chính tả của các em còn sai lỗi rất nhiều mà ở tiểu học
việc dạy đọc thông viết thạo là một trong những mục tiêu quan trọng trong
quá trình học môn tiếng việt. Nhưng bản thân các em lại xem nhẹ môn học
này.
Cứ vào đầu mỗi năm học thực tế các bài chính tả của các em viết sai rất
nhiều lỗi. Cụ thể như năm 2009 phần lớn các em đạt điểm 1, điểm 2, điểm 3,
thậm chí có em không đạt điểm nào.
Theo thống kê kiểm tra chất lượng đầu năm về môn chính tả so sánh, lớp
tôi đạt kết quả như sau:
Điểm
Sĩ số
9 – 10 8 - 7 6 – 5 4 – 3 2 – 1 0
36
2 4 11 9 7 3
Trước thực trạng học sinh đầu năm học như vậy là vấn đề nan giải buộc
tôi phải giải quyết. Để bắt tay vào việc không phải là đơn giản vì trong giao tiếp
các em thường sử dụng theo tiếng địa phương.
Từ đó tôi suy nghĩ, đi vào tìm hiểu và biết nguyên nhân dẫn đến các em
sai nhiều lỗi chính tả là do:
Các em phát âm sai.
+ Soi đọc là xoi viết là xoi.
+ Tre đọc che là nên viết là che.

Chở thì đọc là chỡ nên viết là chỡ…
Do thói quen không cẩn thận khi viết các em viết thừa nét hoặc thiếu nét
Ví dụ:
Ngay ngắn viết là ngay ngắm
Chúm chím viết chún chím
Niềm vui viết là niền vui.
Từng chùm viết là từng chùn.
Khi tìm và biết được nguyên nhân đã là khó khăn nhưng làm thế nào để
khắc phục những nguyên nhân trên, đối với bản thân tôi càng khó khăn hơn
nhiều. Tôi đã trao đổi và đưa ra một số nguyên nhân nhờ những giáo viên dạy
lâu năm, có nhiều kinh nghiệm hướng dẫn khắc phục, đồng thời tự nghiên cứu
và tìm ra nhiều biện pháp khắc phục áp dụng cho từng đối tượng học sinh sai lỗi
chính tả. Ngay từ đầu năm học, tôi đã áp dụng phương pháp này và tôi đã thu
được kết quả tốt nhờ vào sự kiên trì nhẫn nại và lòng yêu trẻ của mình.
B. PHÂN NỘI DUNG
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY
1. RÈN PHÁT ÂM ĐÚNG
Khâu này người giáo viên không những đọc tốt phát âm đúng, chuẩn mà
còn kết hợp giọng đọc với sự thể hiện trên gương mặt. Giáo viên phải kiểm tra
phần phát âm, nghe từng đối tượng học sinh phát âm ghi vào sổ:
………………. (tr, r, s)
………………… (gi, d,v)
……………….. (kh, th, ch)
………………… (l, n) là các em chuyển từ miền Bắc mới vào.
Trong các giờ tập đọc, tôi thường xuyên gọi các em đọc và sửa sai những
từ mà các em thường phát âm không đúng. Những tháng đầu năm học, mỗi ngày
tôi và các em vào lớp sớm 15 phút rèn phát âm cho các em thật chuẩn, kèm cặp
uốn nắn những em phát âm sai. Cô giáo học sinh phối hợp, các em đọc, cô nghe,
cô đọc các em viết.
Ví dụ:

tập cho từng đối tượng học sinh trên. Trước khi học bài chính tả nghe viết (so
sánh), tôi cho các em chép bài chính tả vào vở bài tập ở nhà và gạch dưới những
chữ có âm mà mình hay lẫn lộn và viết lại mỗi chữ một dòng. Đối với những bài
chính tả chọn ngoài tôi cũng cho các em viết vào vở rèn chữ chính tả nhưng