-PHẦN I- MỞ ĐẦU
A- ĐẶT VẤN ĐỀ:
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO MỸ ĐỨC
TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐỐC TÍN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN 4
Người thực hiện: BÙI THỊ TUYẾT NGA
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường TH ĐỐC TÍN
SKKN MÔN: Toán 4
Năm học 2014-2015
Giáo dục tiểu học là bậc học đang ngày càng phát triển và nó có vị trí vô
cùng to lớn đối với ngành giáo dục. Đây là bậc học đặt những viên gạch “ Nền
móng vững chắc tương lai”.
Từ năm học 2002 đến nay nó là giai đoạn bản lề của sự đổi mới và phát triển
không ngừng của ngành giáo dục. Chính vì vậy một trong những mục đích chủ
yếu của giáo dục tiểu học là hình thành và phát triển nhân cách của những chủ
nhân tương lai. Trong quá trình học tập của bậc tiểu học, nhân cách của học sinh
sẽ dần dần hình thành và phát triển, thông qua các hoạt động dạy học, giáo dục
trong nhà trường. Các hoạt động dạy học thực hiện chủ yếu các giờ lên lớp
thông quá các môn đó chính là một trong những vấn đề quan trọng trong việc
hình thành toán 4, toán 4 mở đầu cho giai đoạn mới của dạy học toán ở tiểu học.
- Đối với toán lớp 4 có thể coi là giai đoạn học tập sâu, học sinh học tập ở mức
sâu hơn, khái quát hơn.
- Toán 4 bổ sung, tổng kết quá trình dạy học số tự nhiên và chính thức dạy học
phân số. Trong chương trình môn toán ở học kỳ I của lớp 4, môn toán chủ yếu
tập trung vào bổ sung, hoàn thiện, tổng kết, hệ thống hoá, khái quát hoá về số tự
nhiên, hệ đếm thập phân, bốn phép tính cộng, trừ, nhân, chia và một số tính chất
của chúng. Giải toán có lời văn, một số quan hệ toán học và ứng dụng của
chúng trong thực tế cũng được giới thiệu. Gắn với dạy học về biểu đồ, giải toán

đặc biệt quan trọng đối với sự hình thành và phát triển nhân cách của học sinh.
Xuất phát từ những cơ sở trên đây, tôi mạnh dạn chọn đề tài “ hướng dẫn học
sinh lớp 4 về cách tính phân số” để nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng dạy
và học ở trường tiểu học Phú Sơn.
II – NỘI DUNG CỤ THỂ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
1- Tìm hiểu phương pháp dạy các bài toán về “phân số”
2- Nghiên cứu những vấn đề lý luận kiến thức có liên quan đến những bài toán
về “Phân số”
3- Tìm hiểu thực trạng về việc làm tính giải toán về “Phân số” phân tích những
thuận lợi, khó khăn của giáo viên và học sinh khi làm toán về “Phân số”
4- Tổ chức thực nghiệm để kiểm tra hiệu quả của đề tài.
a. Phương pháp giải toán về “Phân số”:
Giải bài toán là một hoạt động bao gồm các thao tác xác lập được mối quan
hệ giữa các dữ kiện, giữa các yếu tố đã cho và các yếu tố yêu cầu phải tìm trong
điều kiện của bài toán để có cơ sở lựa chọn lời giải cũng như phép tính thích
hợp.
Mặt khác giải toán còn là một hoạt động trí tuệ khó khăn, phức tạp việc hình
thành kỹ năng giải toán khó hơn nhiều khái niệm, nhiều quan hệ toán học. Do
đó việc giải toán không chỉ nhớ mẫu rồi áp dụng mà đòi hỏi người giải toán phải
nắm vững khía niệm, quan hệ toán học, nắm chắc ý nghĩa của phép tính, do đó
cần đòi hỏi kỹ năng độc lập, suy luận của học sinh trong việc giải toán.
Để giúp học sinh thực hiện tốt việc làm tính giải toán nói trên, yêu cầu học
sinh cần nắm được các bước cơ bản sau:
Bước 1: Nghiên cứu kỹ đầu bài
- Đọc kỹ đầu bài, tìm hiểu ý nghĩa từng từ trong yêu cầu bài toán, phân tích
xem bài toán cho biết những gì? (dữ kiện) hỏi gì? ( những yêu cầu phải tìm)
và mối liên quan giữa các yếu tố đã cho (điều kiện) và các yếu tố phải tìm.
Bước 2: Cách đặt phép tính và tóm tắt bài toán:
- Thiết lập mối quan hệ giữa các yếu tố đã cho và cái phải tìm bằng ngôn ngữ
ngắn gọn ( giữ lại những từ quan trọng lược bớt những từ không liên quan

c- Hướng dẫn học sinh cách tính “phân số” trong chương trinh lớp 4
- Các bài toán áp dụng trực tiếp quy tắc tính về “ So sánh hai phân số cùng mẫu
và khác mẫu số, quy đồng hai phân số, phép trừ hai phân số, phép cộng hai phân
số, phép nhân hai phân số, phép chia hai phân số. Khi hướng dẫn học sinh thực
hiện phép tính và giải bài toán này. Giáo viên cần giúp học sinh nắm vững quy
tắc của mỗi loại bài này.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh tự phát hiện vấn đề của bài học từ đó tự tìm
cách giải quyết vấn đề.

* Ví dụ 1: Bài
“ So sánh hai phân số
2
3
và
3
4
SGK Toán 4 "
1- Nghiên cứu đề bài:
a. Học sinh đọc kỹ đề bài.
b. Phân tích kỹ yêu cầu của đề bài.
Đề bài yêu cầu chúng ta phải làm gì? ( so sánh hai phân số khác
mẫu số)
2- Cách đặt phép tính:
2
3
×
3
4
3- Nhận dạng bài toán:
Bài toán này thuộc dạng nào? (so sánh hai phân số khác mẫu)

×
×
=
8
12
;
3
4
=
3 3
3 4
×
×
=
9
12
+ So sánh hai phân số cùng mẫu số:

8
12
<
9
12
hoặc
9
12
>
8
12
* kết luận

không?
Học sinh lập phép tính
Vậy theo quy tắc ta quy đồng mẫu số các phân số được chưa? (được) quy
đồng về dạng nào? ( về dạng hai phân số có cùng mẫu số)
Học sinh đặt tính và quy đồng:
7
9
và
2
3
ta được quy đồng phân số
2 2 3 6
3 3 3 9
×
= =
×
giữ nguyên phân số
7
9
Ta được phân số
7
9
và
6
9
có cùng mẫu số chung là 9.
Ví dụ 3: Bài 2 (Trang 129 SGK Toán 4)
Phép trừ phân số
- Rút gọn rồi tính:
2 3

2 1 2 1 1
3 3 3 3
−
− = =
Ví dụ 4: Bài 4 ( Trang 133 SGK Toán 4 )
Tính rồi rút gọn:
5 4
3 5
×
Phân tích đề bài:
Đề bài yêu cầu ta làm gì? (tính rồi rút gọn)
+ Cách đặt phép tính:
5 4
3 5
×
Hướng dẫn cách tính:
Với yêu cầu của đề bài ta có tính rồi rút gọn được không? (được) ta phải áp
dụng vào đâu? ( áp dụng vào quy tắc nhân phân số) ( muốn nhân hai phân số ta
lấy tử số nhân với tử số mẫu số nhân với mẫu số).
+ Học sinh lập phép tính
- Vậy theo quy tắc ta phải làm thế nào? ( lấy tử số nhân với tử số mẫu số nhân
với mẫu số)
- Học sinh đặt tính và rút gọn:
5 4 5 4 20 20 :5 4
3 5 3 5 15 15: 5 3
×
× = = = =
×
Ví dụ 5: Bài 2 ( Trang 136 SGK Toán 4)
Tính

×
= × = =
×
5
14
=
III- CÁC BIỆN PHÁP ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY:
- Nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn toán lớp 4 nói chung và dạy cách
tính “ phân số” nói riêng giáo viên cần phải thực hiện tốt các công việc sau:
1- Về kiến thức:
Giáo viên: cần trang bị cho mình một lượng kiến thức cần thiết đủ để hướng
dẫn học sinh lớp 4 làm được các bài toán dạng phân số trong chương trình toán
lớp 4 với nhiều trường hợp khác nhau.
Học sinh: cần nắm vững các quy tắc tính về phân số của mỗi dạng toán.
2- Về phương pháp:
- Rèn cho học sinh có thói quen đọc kỹ đề bài và tóm tắt đề bài một cách hợp
lý và khoa học nhất.
- Hướng dẫn học sinh biết dựa vào các số liệu của đề bài để phân tích các dữ
kiện đã cho và yêu cầu phải tìm để qua đó lựa chọn phương pháp làm sao
cho chính xác khoa học.
• Như vậy để giải được bài toán về “ phân số” giáo viên cần hướng dẫn học
sinh theo trình tự các bước sau:
- Đọc kỹ đề
- Cách đặt phép tính
- Nhận được dạng bài toán
- Thực hiện các phép tính
- Kiểm tra lại kết quả
IV- TỔ CHỨC THỰC HIỆN
Sau một thời gian nghiên cứu tìm tòi, tôi rất vui mừng vì lớp tôi đã thu được
kết quả như sau:

Bùi Thị Tuyết Nga