LUẬN VĂN:

Vấn đề việc làm thêm đối với sinh
viên hiện nay


Đối với Nhà trường, tổ chức Đoàn, Hội: kết hợp giảng dạy lý thuyết với thực
tế, giúp cho sinh viên có môi trường học tập mang tính chất mở, tạo nhiều sân chơi bổ
ích cả về bề nổi và bề sâu…

Đối với sinh viên: chỉ ra những tích cực cũng như hạn chế của việc làm thêm
trong sinh viên, giúp sinh viên có sự định hướng nghề nghiệp đúng đắn, hình thành tư
duy chủ động trong việc giải quyết vấn đề, áp dụng kiến thức đã học vào thực tiễn…
III. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: sinh viên các trường Đại học
- Phạm vi nghiên cứu: tại một trường Đại học ở Hà Nội
IV. Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp nghiên cứu của đề tài có sự kết hợp giữa phương pháp phân tích, so
sánh, tổng hợp dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua việc
điều tra nghiên cứu về vấn đề việc làm thêm trong phạm vi một trường Đại học trên địa
bàn Hà Nội.
Thời gian tiến hành nghiên cứu từ 15/10/2004 đến 15/3/2005.
V. Nội dung và kết cấu của đề tài:
Đề tài nghiên cứu có các nội dung chính sau:
Lời mở đầu
Phần 1: Việc làm thêm đối với sinh viên dưới góc độ nhìn nhận, đánh giá của
các tổ chức và cộng đồng xã hội
Phần 2: Phương pháp luận
Phần 3: Việc làm thêm đối với sinh viên qua kết quả điều tra xã hội học và phân
tích, đánh giá của nhóm nghiên cứu
Phần 4: Một số giải pháp nhằm khuyến khích và quản lý việc làm thêm đối với
sinh viên hiện nay
Kết luận

đó, có thể rút ra quan niệm chung về việc làm thêm như sau: “Việc làm thêm đối với
sinh viên có nghĩa là sự tham gia làm việc ngay khi vẫn đang học ở trường tại các công
ty, các tổ chức, các đơn vị, các hộ gia đình mà không bị pháp luật ngăn cấm, không làm
ảnh hưởng nhiều đến học tập… với mục đích có thêm thu nhập hoặc với mục tiêu học
hỏi, tích luỹ kinh nghiệm, cọ sát hơn với thực tế cuộc sống…”
1.2 Những hạn chế hiện nay của sinh viên, tân cử nhân xung quanh vấn đề việc
làm
Thực tế hiện nay sinh viên hay các tân cử nhân khi đi phỏng vấn xin việc còn bộc
lộ rất nhiều hạn chế. Dưới đây xin đề cập một vài hạn chế điển hình hiện nay của sinh
viên, tân cử nhân xung quanh vấn đề này.
- Thái độ thờ ơ, cẩu thả:

(1)
“Việc làm cho SV và quan hệ từ ba phía”, Báo Sinh viên Việt
Nam, số 11, năm 2005.
(2)
, “Diễn đàn sinh viên – việc làm”,
10/03/2005, 12:04 AM
(3)
“Sinh viên làm thêm”, Báo Tuổi trẻ, số 03, năm 2004.
Bà Đỗ Thị Xuân Phương – Phó Giám đốc Sở LĐTBXH Hà Nội, Phó trưởng ban
tổ chức Hội chợ việc làm Thành phố Hà Nội lần thứ 3 cho biết: “đến hội chợ lần này
chủ yếu là sinh viên chưa hoặc mới tốt nghiệp đại học, cao đẳng. Một thực tế khá buồn:
Người lao động đến hội chợ tìm việc nhưng với thái độ thờ ơ, cẩu thả, không chuẩn bị
kỹ về tâm lý, các loại giấy tờ hồ sơ cũng không đầy đủ. Trong số 400 hồ sơ mà
VINACONEX (Hà Nội) nhận được, không có bộ hồ sơ nào đủ giấy tờ cần thiết (thiếu
bằng tốt nghiệp, thiếu giấy khám sức khoẻ…). Bởi vậy trong 3 ngày Hội chợ, Tổng

kỳ 2, 05/08/2004,13:15 PM
“Bi kịch của phần lớn đội ngũ lao động ở nước ta hiện nay, đặc biệt là giới trẻ,
chính là tư tưởng hưởng thụ quá sớm và quá coi trọng quyền lợi vật chất trong khi
chính bản thân họ vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển dụng, nhu cầu của xã
hội.”
(2)
– Dương Thế Nguyên, Phó phòng Dự án II, Công ty TNHH Thương mại & Hỗ
trợ việc làm “Cô Tấm” nhận xét.
- Thiếu kinh nghiệm thực tế:
Lê Văn Đức, cán bộ quản lý nhân sự Công ty Cổ phần Bánh kẹo Kinh Đô nhận
xét: “Trong 100 hồ sơ ứng tuyển vào các vị trí, chúng tôi chỉ chọn được rất ít. Riêng vị
trí kế toán quản trị, chúng tôi không tìm nổi ứng viên nào vì lĩnh vực này không chỉ đòi
hỏi trình độ nghiệp vụ chuyên môn mà cần có cả kinh nghiệm làm việc nữa”
(3)
.
Sau một năm lặn lội đi tìm việc, bạn Nguyễn Thị Điệp – cựu sinh viên Khoa
Công nghệ thông tin của một trường Đại học vừa bị…rớt trong cuộc thi tuyển vào Công
ty Tin học Lạc Việt. Lý do chính: thiếu kinh nghiệm viết các phần mềm. Cô đã tự rút ra
kinh nghiệm “xương máu” là: “Hồi còn trên ghế giảng đường, hầu hết chỉ biết có kiến
thức từ bên trong giảng đường, tức thầy dạy bao nhiêu thì “hưởng” bấy nhiêu. Lẽ ra,
học 1 phải biết 5, 6, thậm chí phải biết 10 – phải tranh thủ trang bị thêm kiến thức và
tiếp xúc thực tế ngày càng nhiều càng tốt”
(4)
.
Một cuộc điều tra nghiên cứu của Taylor Nelson Sofres - chuyên gia của một
công ty về nghiên cứu thị trường - thực hiện tại Việt Nam từ tháng 9-10/2004 theo đơn
đặt hàng của Hội đồng Anh TP Hồ Chí Minh đã cho thấy nhiều điều bất ngờ…

I để ngày mai kiểm tra lần thứ hai tại công ty. Những ứng viên tốt nghiệp đại học thì
trình độ chuyên môn còn được, trong khi những em tốt nghiệp cao đẳng thì chuyên môn
rất kém, nhiều em gần như không biết gì.”
(2)
.
Chị Nguyên Vân Thuỷ – Trưởng phòng Hành chính nhân sự Công ty LG cũng có
nhận xét: “Nhiều người đưa ra nhiều bằng cấp, kiến thức giỏi nhưng lại không chứng tỏ
được khả năng thực tế trong lĩnh vực nào cả”
(3)
.
Các ứng viên trẻ, theo chị Thiên Hương, Trưởng phòng Phân tích và Hỗ trợ
chiến lược của Công ty Bảo hiểm Prudential:“Các trường đại học cũng có dạy nhưng lý
thuyết không cập nhật, không đào tạo sự năng động và xử lý tình huống thực tiễn, nên
các ứng viên trẻ thiếu khả năng phản ứng, trong khi rất nhiều bạn trẻ bây giờ lại quá
nóng vội, chê các vị trí thấp, muốn nhanh chóng thăng tiến, chứng tỏ bản lĩnh mà không
nhận thức đủ điểm mạnh, điểm yếu của mình và vì thế, không đủ tin cậy để những người
lãnh đạo đầu tư đào tạo cho những mục đích lâu dài. Hơn nữa, hiện nay có sự phân hoá
khá lớn trong các ứng viên trẻ, sinh viên mới ra trường. Có một số ít người xuất sắc, bỏ
xa nhóm còn lại thuộc diện “thường thường bậc trung” với những điểm yếu cố hữu như
nhút nhát, thụ động, kỷ luật kém, …”
(1)
.
Bên cạnh sự hạn chế về kiến thức chuyên môn, một điểm quan trọng nữa là khả
năng sử dụng tiếng Anh trong môi trường công việc của thí sinh mới ra trường còn rất

(1)
, “Điều tra về ứng viên Việt Nam”, 13/3/2005, 16:30
PM
(2)
, “Thông tin tuyển dụng”, 7/8/2004, 12:45 AM

hình thành trong họ. Dường như với một bộ phận các bạn sinh viên ra trường, niềm tin
vào kiến thức là duy nhất thành công. Thực tế không phải vậy. Kiến thức là điều rất
quan trọng, nhưng để có thể làm việc tốt chúng ta cần phải có thêm những điều kiện
khác nữa.
Không phải ngẫu nhiên những tân cử nhân chấp nhận mất thời gian để thu nạp lại
những kiến thức mà họ đã có từ suốt những năm tháng còn học ở giảng đường đại học.
Đây không phải là công việc thừa. Lý do vì kiến thức tại trường và kiến thức thực tế
hiện nay còn có khoảng cách khá xa, cũng một phần do không được thực hành nên
lượng kiến thức được học đã rơi rụng nhiều.

(2)
“Kiểu tuyển dụng mới, bạn có biết?”, trang 5, Sinh viên Việt
Nam, số 07, 25/02/2004, L.Tùng
Chính vì vậy hiện nay tồn tại một vấn đề: các doanh nghiệp vẫn thiếu nhân viên
trong khi thị trường lao động thì vẫn thiếu việc làm. Hầu hết những sinh viên mới ra
trường đều tồn tại một nhược điểm mà bất cứ nhà tuyển dụng nào cũng đòi hỏi, đó là
kinh nghiệm và phản ứng nhanh nhạy khi giải quyết các công việc.
Tuy nhiên trước tình hình khủng hoảng nhân sự quản lý hiện nay, chị Mai Thảo,
chuyên viên phỏng vấn của HR Vietnam, cho biết: “Một số công ty sẽ không đòi hỏi
ứng viên có kinh nghiệm sẵn nữa mà sẽ tuyển những người trẻ có kết quả học tập cao,
tố chất tốt – chủ yếu theo nhận xét cảm tính của người tuyển dụng - để đào tạo thành
nhà quản lý theo yêu cầu công việc và văn hoá của doanh nghiệp mình”
(1)
. Chị Thảo
cũng cho biết thêm, ưu điểm lớn nhất của một số ứng viên trẻ là tự tin, nhưng lại có
“biên giới” rất mong manh với tính tự phụ và ảo tưởng. Còn theo chị Thiên Hương,
những sinh viên du học trở về sẽ được ưu tiên hơn, vì ngoài kiến thức mới mẻ, các ứng

những cách thức ngắn hạn cho bản thân mình. Dưới đây xin trình bày một số kinh
nghiệm làm thêm của sinh viên hiện nay.
1.3 Một số kinh nghiệm làm thêm của sinh viên hiện nay
1.3.1 Những kinh nghiệm của sinh viên Việt Nam
- Những hoạt động kinh doanh quy mô nhỏ:
Sinh viên Việt Nam hiện nay có thể nói đã khá năng động hơn so với những thế
hệ đi trước. Sự năng động ấy đôi khi biểu hiện qua những công việc rất nhỏ bé nhưng
hiệu quả. Có những bạn sinh viên lựa chọn công việc kinh doanh vào những dịp lễ hội
như 8/3, 20/10, 20/11 Vào thời điểm này, đảo qua các trường, mọi ngả đường đều có
hàng hoa sinh viên. Hoa đẹp, lại do sinh viên bán nên khá là rẻ. Hoặc dịp đầu năm học,
chúng ta có thể thấy những tốp sinh viên vào tận giảng đường, ký túc xá bán sách với
giá rẻ hơn bên ngoài rất nhiều. Những hoạt động buôn bán này thường cần số đông để
có vốn (bởi sinh viên ít vốn) và cần có cộng sự giúp sức. Thông qua những hoạt động
này, tinh thần làm việc nhóm cũng tăng lên đáng kể, va chạm và tiếp xúc nhiều tạo cho
sinh viên một phong thái tự tin, cởi mở khi tiếp xúc.
Mặt khác, thị trường chủ yếu là sinh viên nên những "nhà kinh doanh trẻ" này rất
hiểu tâm lý và biết cách chiều khách hàng bằng nhiều hình thức như thái độ phục vụ hay
khuyến mãi giảm giá. Để có hàng hoá và thu được chênh lệch cao, sinh viên phải về tận
gốc những nơi cung cấp để mua hàng, lấy công làm lãi. Như buôn hoa, sinh viên phải về
tận Vĩnh Phúc, Ngọc Hà đặt mua và học luôn cách bó hoa, trang trí. Những bạn đi bán
đồ gốm, lưu niệm thì phải lặn lội về Bát Tràng, Hương Canh, Đông Triều để lấy hàng.
Rủi ro có thể gặp phải như tai nạn, mất hàng, vỡ hàng, hỏng hàng không nhỏ. Kiểu kinh
doanh này sẽ cho sinh viên khả năng quan sát và thực tế hơn, biết cách tính toán, biết
chi tiêu hơn. Khó khăn gặp phải không ít nhưng nó sẽ giúp các bạn thấy tự tin hơn
(1)
.
Hai bạn Hà và Minh (tại một trường ở Hà Nội) là một ví dụ điển hình. Khi đi

“Sinh viên làm thêm”, trang 7, Báo Tuổi trẻ, số 03, 23/09/04, Linh Hương.
"tài" ăn nói, thuyết phục - một ưu thế không nhỏ khi đi tuyển dụng sau này.
- Những hoạt động kinh doanh quy mô lớn:
Không chỉ làm những công việc mang tính chất nhỏ lẻ, thời vụ và tự phát như
trên, hiện nay cũng có rất nhiều các bạn sinh viên đã là những ông chủ, bà chủ thực sự.
ở Thành phố Cần Thơ hiện đang nổi lên nhiều cửa hàng ăn nên làm ra mà ông bà
chủ lại là những… sinh viên.
Khoảng 2 năm nay, người dân Cần Thơ rất quen với “thương hiệu” 3 Hạt Dẻ
(1)
.
Đây là ý tưởng của Huỳnh Anh. Cô mở liên tục 2 cửa hàng chuyên bán đồ tặng phẩm tại
đường Hai Bà Trưng. Cả hai cửa hàng này nhanh chóng được giới trẻ yêu thích do có
nhiều mặt hàng quà tặng mới lạ, dễ thương theo kịp thị hiếu giới trẻ. Vào tháng 12/2004
sau khi được nhượng lại phần kinh doanh, bà chủ mới Lê Huỳnh Nga, sinh viên một
trường đại học tại Cần Thơ đã đầu tư trên 140 triệu đồng cho hệ thống âm thanh, ánh
sáng. Để thu hút khách, Nga còn tổ chức đêm đàn piano và hát nhạc nhẹ. Hồi đầu năm
Nga còn gây xôn xao khi mời được ca sĩ Lam Trường và ca sĩ Nhất Thiên Bảo về giao
lưu với các fan hâm mộ. Cái Nga muốn hiện nay chính là tích góp kinh nghiệm và ứng
dụng những kiến thức đã học vào thực tế….
- Kinh nghiệm của những sinh viên đã tốt nghiệp:
Những ví dụ trên đây đã đề cập tới những việc làm, những kinh nghiệm cũng như
sự tự đánh giá nhận xét của bản thân những sinh viên còn đang học tại trường về những
tác động mà việc làm thêm đem lại. Để có thể hiểu hơn những lợi ích mà việc làm thêm
cũng như các hoạt động xã hội đem lại cho sinh viên sau khi ra trường, dưới đây xin
trình bày một dẫn chứng điển hình.
Hoàng Vương hiện đang là nhân viên bộ phận chăm sóc khách hàng ở một tập
đoàn quảng cáo của Mỹ tại quận 1. Không ai có thể ngờ chàng nhân viên mới ngoài 20

với nhiều mối quan hệ, kinh nghiệm trong nghề. Chìa khoá này đã giúp Vương chuyển
sang một công ty tầm cỡ hơn. Hiện Vương đang là đối tượng săn lùng của rất nhiều
công ty “săn đầu người” với mức lương hấp dẫn.
Đúc kết kinh nghiệm của mình, Vương nói: “Mỗi người có một tố chất riêng,
nếu không ý thức được ưu thế – nhược điểm của mình, sẽ rất khó thành công. Với tấm
bằng như tôi, sẽ rất khó khăn để gây ấn tượng khi nộp đơn vào những công ty mà tôi
mong muốn, vì vậy tốt nhất nên chọn đường vòng. Khả năng ngoại ngữ, giao tiếp tốt; sự
nhanh nhẹn, tự tin tích luỹ được nhờ đi làm thêm và hoạt động xã hội sẽ khiến bạn
thành công ở ít nhất một công ty nhỏ, từ đó tích luỹ kinh nghiệm làm việc, thư giới thiệu
và sự quen biết của giới trong nghề làm “bàn đạp” để tấn công những mục tiêu cao
hơn. Bởi các công ty thường xem trọng và có xu hướng tuyển dụng những người có kinh
nghiệm, có tiếng trong nghề hơn”
(1)
.
Tham vọng của Vương là làm marketing trong các công ty sản xuất hàng tiêu

(1)
, “Xin việc bằng cách đi đường vòng”,
04/03/2005, 13:22 PM
dùng nước ngoài, với kinh nghiệm và vị trí hiện có, một cuộc thăng tiến và chuyển đổi
chỗ làm ngoạn mục nữa chắc chắn sẽ không phải là điều quá khó khăn. Vương đúc kết:
“Tôi mất vài năm để đi đường vòng nhưng đạt được mục đích, trong khi nhiều bạn cũng
cùng xuất phát điểm như tôi, vì quá tự ti và mặc cảm (khi thấy trên các bảng tuyển dụng
luôn đòi hỏi kinh nghiệm, bằng loại giỏi…) nên vẫn giậm chân tại chỗ”.
Vương công nhận, nhà tuyển dụng xem trọng chỉ số EQ (chỉ số cảm xúc) hơn chỉ
số thông minh IQ và chắc chắn, sau này khi ngồi vào ghế nhà tuyển dụng, Vương vẫn sẽ
nhìn nhận như vậy.

vai trò phiên dịch trong các cuộc phỏng vấn. Đỡ được một khoản chi phí và lại có thêm
những người bạn mới.
Kết quả, cô đã đạt số điểm tuyệt đối 1.1 theo thang điểm quy định tại Anh cho
luận văn tốt nghiệp. Cô sẽ sang Pháp trau dồi vốn tiếng Pháp sẵn có, sang Trung Quốc,
Việt Nam và Nhật Bản dạy tiếng Anh, đồng thời học tiếng của các nước này. Ngoài ra
Rebecca đang lên kế hoạch cùng nhóm bạn của mình thiết lập một trang báo điện tử
cung cấp tin tức về các sự kiện quốc tế.
Vieneet Kumar, Đại học Quốc gia Singapore: “Học được nhiều sau những lần
mắc lỗi”.
Vieneet là sinh viên ấn Độ hiện theo học ngành Công nghệ thông tin ở
Singapore. Vắt chân lên cổ với bài tập lớn và công việc ngổn ngang, cuộc sống thường
ngày của cậu lúc nào cũng trong guồng quay tất bật.
Vieneet còn quay phim chính, chơi cho một ban nhạc ấn Độ, là uỷ viên của hội
đồng trách nhiệm quản lý và cập nhật thông tin cho một trang web của trường, tổ chức
các buổi thảo luận và trò chuyện cho sinh viên.
Trường Đại học Quốc gia Singapore có tới hơn 100 câu lạc bộ và các nhóm với
nhiều hoạt động khác nhau. Vieneet kể rằng các hoạt động này có vai trò rất quan trọng,
giúp sinh viên thoả mãn được sở thích của mình, học kỹ năng mới, phát triển toàn diện
và quan trọng nhất là giải toả những căng thẳng học hành.
Tham gia các hoạt động này, Vieneet cũng như nhiều sinh viên khác học được
khả năng lãnh đạo và làm việc theo nhóm. Với cậu, điều này khá quan trọng khi đi làm.
“Việc tổ chức các sự kiện sẽ giúp bọn mình biết rõ hơn về vai trò của một thành viên và
sự hoạt động của nhóm sẽ thành lập hay làm sụp đổ một tổ chức như thế nào. Bọn mình
mắc lỗi và học được rất nhiều qua những lỗi đó”
(1)
.
…và cũng vất vả việc làm thêm
Mikhailik – sinh viên một trường Đại học ở Hà Nội - bảo: “Làm thêm là một

(1)

tiếp theo.

(1)
, “Chuyện ít người biết về sinh
viên Tây”, 15/03/2005, S.V
Phần 2
Phương pháp nghiên cứu

2.1 Dữ liệu thứ cấp
- Nguồn: thu thập dữ liệu qua báo, tạp chí, các website, (xem Danh mục tài
liệu tham khảo ở cuối đề tài nghiên cứu)
- Phương pháp thu thập: phân chia các thành viên trong nhóm mỗi người phụ
trách thu thập thông tin từ một nguồn dữ liệu.
2.2 Dữ liệu sơ cấp (điều tra)
2.2.1 Thu thập dữ liệu
Dữ liệu thu thập cho đề tài gồm cả thứ cấp và sơ cấp. Dữ liệu sơ cấp được thu
thập thông qua việc điều tra trực tiếp bằng Phiếu điều tra.
Ngoài dữ liệu thứ cấp, nhóm nghiên cứu chọn cả việc thu thập dữ liệu sơ cấp vì:
+ Dữ liệu thứ cấp không đủ để phục vụ cho nghiên cứu cả về số lượng lẫn
chất lượng. Hơn nữa cũng chưa có nghiên cứu nào đi sâu vào vấn đề mà nhóm nghiên
cứu đang quan tâm.
+ Nhóm nghiên cứu muốn có được những ý kiến xác thực từ phía các bạn
sinh viên về vấn đề việc làm thêm hiện nay, những đánh giá về tác động tích cực cũng
như tiêu cực mà công việc làm thêm đem lại.
+ Nhóm nghiên cứu muốn biết chính xác, cụ thể những tâm tư nguyện
vọng của những sinh viên khi đi làm thêm, những khó khăn, thuận lợi mà họ đã trải
qua để có được sự đánh giá khách quan và khoa học cho đề tài. Và từ đó cũng sẽ tìm

2.2.1.2 Thiết kế chọn mẫu
Để tiến hành chọn mẫu chúng tôi sử dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên,
chọn ra 150 người để nghiên cứu (phiếu điều tra lần 1), và chọn ra 250 người để nghiên
cứu (phiếu chính thức). Những người được chọn, mỗi người sẽ được phát 01 phiếu điều
tra và tự trả lời.
Để đảm bảo tính đại diện của mẫu, chúng tôi chọn cả từ những sinh viên năm thứ
nhất đến những sinh viên năm cuối.
Với 150 phiếu điều tra phát ra và thu về 150 phiếu (lần 1), tương ứng có 150
người đã cộng tác trả lời.
Với phiếu điều tra chính thức, số lượng phát ra là 250 phiếu, thu về 241 phiếu,
trong đó có 5 phiếu không hợp lệ. Tổng cộng có 236 phiếu hợp lệ.
2.2.1.3 Điều tra thử và tiến hành điều tra
Sau khi thiết kế xong phiếu điều tra lần 1 và chọn mẫu nghiên cứu, chúng tôi tiến
hành điều tra thử để kiểm tra tính chính xác, hoàn thiện của phiếu điều tra cũng như
mong muốn có được những thông tin ban đầu phục vụ cho việc nghiên cứu. Thời gian
điều tra phiếu lần 1 là từ 15/10 đến 26/10/2004.
Chúng tôi tiến hành điều tra chính thức từ 3/3 đến 15/3/2005.
2.2.2 Phương pháp xử lý số liệu
Kết thúc từng giai đoạn điều tra, công việc tiếp theo là tiến hành tổng hợp các dữ
liệu thu được.
Trước tiên phải hiệu chỉnh dữ liệu bằng việc kiểm tra xem người trả lời đã trả lời
đúng theo yêu cầu chưa, gạn lọc ra những câu trả lời không logic, những câu trả lời
không đúng do người trả lời điền nhầm chỗ
Bằng phần mềm SPSS, chúng tôi đã tổng hợp số liệu của cả 2 phiếu điều tra
(xem phụ lục Bảng tổng hợp số liệu Phiếu điều tra lần 1, 2).

Tiêu chí (phân theo năm học) Số lượng (người) Năm thứ %
1. Đã làm 164
45
>= 4 27.44
54
3 32.93
46
2 28.05
19
1 11.58
2. Chưa bao giờ 72
6
>= 4 8.33
28
3 38.89
30
2 41.67
8
1 11.11

Tổng

236
51
>= 4
21.61
82
3
34.75

Nguồn: Thu thập số liệu lần 2
Từ số liệu thu thập được ta thấy trong 236 người được hỏi có 109 là nam và 127
là nữ.
Cũng trong số 236 người đó thì số lượng sinh viên năm thứ nhất có 27 người,
chiếm 11.44%; sinh viên năm thứ hai và thứ ba lần lượt là 76 và 82 người; Số lượng
sinh viên lớn hơn hoặc bằng năm thứ tư là 51 người, chiếm 21.61%.
3.2 Phân tích kết quả điều tra xã hội học
Với mong muốn đi sâu nghiên cứu cũng như làm rõ hơn vấn đề việc làm thêm
của sinh viên có nhiều lợi ích, chúng tôi đã tự thiết kế phiếu, tiến hành điều tra nhằm có
được những số liệu sát thực nhất. Chúng tôi rất quan tâm tới vấn đề tuy không mới
nhưng rất thiết thực này.
- ý kiến về vấn đề sinh viên đi làm thêm:
ở câu hỏi đầu tiên, chúng tôi muốn biết quan điểm chung của người được hỏi đối
với vấn đề việc làm thêm của sinh viên nên đã đưa ra 5 tiêu chí cơ bản: rất cần thiết -
cần thiết - không có ý kiến - không cần thiết – rất không cần thiết.
Kết quả chúng tôi thu được như sau: Đơn vị: người

Nguồn: Thu thập số liệu lần 1

Từ kết quả điều tra thấy rằng số lượng sinh viên có quan niệm đi làm thêm là cần
thiết và rất cần thiết chiếm đến đại đa số, có đến 114 bạn, chiếm 76%. 13 bạn không có

60%
Ch a bao giờ
40%
Nếu phân chia theo giới tính ta thấy tỷ lệ nữ đi làm thêm trong lần điều tra thứ 2
nhiều hơn là tỷ lệ nam. Tuy nhiên tỷ lệ này cũng không có sự chênh lệch nhiều.
Nếu phân theo năm học, sinh viên năm thứ ba là đối tượng chiếm tỷ lệ đã đi làm
thêm cao nhất. Tuy nhiên tỷ lệ sinh viên năm ba không đi làm thêm cũng khá cao,
chiếm 38.89% trong tổng số 72 người không đi làm.
Qua bảng số liệu chúng ta thấy vấn đề việc làm thêm được hầu hết các đối tượng
sinh viên quan tâm, không có sự phân biệt nhiều về giới tính cũng như về trình độ. Sinh
viên là đối tượng khá nhạy cảm, dễ tiếp thu những vấn đề mới mẻ, thiết thực. Chính vì
vậy nếu được học kiến thức trên lớp và được ứng dụng ngay trong thực tế là điều mong
mỏi rất lớn của đội ngũ sinh viên.
Khi lĩnh hội kiến thức quý báu từ thầy cô giáo ở trường cũng như trong quá trình
trao đổi với thầy cô, chúng tôi cũng đã nhận được sự cổ vũ động viên rất lớn. Không ít
thầy cô đã rất đồng tình khi biết chúng tôi có một việc làm thêm thích hợp.
Dĩ nhiên không phải không biết đến những tác động trở lại của việc đi làm thêm,
song quan điểm của chúng tôi là: việc gì cũng có tính hai mặt của nó. Đi làm thêm là
cần thiết nếu biết khắc phục những khó khăn và hạn chế gặp phải. Và có thể khi học ở
trường đời (thực tế) sinh viên sẽ tiết kiệm được nhiều thời gian hơn?…
- Sự đánh giá các yếu tố theo mức độ quan trọng tác động đến quyết định đi
làm thêm:
Từ việc chia 2 loại đối tượng đã và chưa đi làm thêm, những sinh viên đã đi làm
thêm tiếp tục trả lời các câu hỏi ở phần A trong phiếu điều tra.
Với đối tượng này, câu đầu tiên chúng tôi đặt ra là muốn người được hỏi đánh
giá một số yếu tố có mức độ quan trọng như thế nào trong quyết định đi làm thêm của
họ. Kết quả thu thập được thể hiện qua bảng sau:

vấn đề việc làm thêm mà rộng hơn, đó là thể hiện sự nắm bắt, nhận thức xu thế của thời
đại ngày nay. Nắm được yếu tố này sẽ giúp cho chúng ta có sự đánh giá khách quan
hơn, chính xác hơn về xu thế của sinh viên ngày nay.
Số liệu qua điều tra thể hiện một thực tế rằng tiêu chí có mức độ quan trọng trong
quyết định đi làm thêm của sinh viên chủ yếu là thu nhập, 49% cho rằng rất quan trọng,
37% cho rằng quan trọng. Điều này là dễ hiểu vì theo kết quả thống kê năm 2003 trên
cả nước có tới 2/3 số sinh viên đang theo học Đại học là con em của các vùng nông thôn
(1)
. Trong khi đó mức chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ như hiện nay thì khoản tiền mà
các gia đình cung cấp cho con em họ khoảng 4 - 5 trăm nghìn đồng/tháng là không đủ.
Vì vậy nhu cầu đi làm thêm để có thêm thu nhập trang trải học tập, sinh hoạt của bộ
phận sinh viên này là tất yếu. Ngoài ra một bộ phận không nhỏ sinh viên, mặc dù gia
đình có điều kiện trang trải đầy đủ cho việc ăn học nhưng họ vẫn muốn có được các
khoản thu nhập thêm để tự túc cho những nhu cầu cá nhân khác. Vì vậy họ cũng quyết
định đi làm thêm.
Ngoài vấn đề thu nhập thì yếu tố có thêm kinh nghiệm, 58% cho rằng rất quan
trọng để đi đến quyết định có đi làm thêm. Đây là tiêu chí quan trọng, sát sườn nhất đối
với sinh viên hiện nay. Số liệu mà chúng tôi thu thập được cũng đã phần nào chứng
minh thực tế này.
Với đại bộ phận sinh viên, lượng kiến thức lý thuyết là rất lớn, để có thể biến
những kiến thức đó thực sự thành của bản thân thì đòi hỏi người học phải có một quá
trình rèn luyện, nghiên cứu sâu cũng như linh hoạt trong việc áp dụng vào thực tế. Làm
được điều đó không phải một sớm một chiều, nhưng sẽ là tốt hơn khi chúng ta có thể áp
dụng kiến thức được học khi tham gia các hoạt động phong trào, hay đi làm thêm ngay
khi còn ngồi trên ghế giảng đường chứ không chỉ bó hẹp ở sự tự học của bản thân.
Bên cạnh yếu tố kinh nghiệm, cũng có nhiều bạn chọn muốn sử dụng thời gian có
ích do nhận thức đi làm cũng là một cách tiết kiệm thời gian, sử dụng quỹ thời gian hợp