ứNG DụNG CÔNG NGHệ Xử Lý NềN MớI TBM VàO VIệT NAM
Phan Hồng Quân*
Application TBM -a new method for soft soil improvement in Vietnam
Abstracrt: Top-Base-Method (TBM) is one of relatively new method
invented in Japan 1-1980 for improvement of soft soil and has been
introduced in Korea since 1990 and rapidly broadened.
TBM is to locate tope -shape concrete blocks (called as top-block) on/within a
thin graveled mat laid over very soft soil to reduce consolidation settlement
and increase the bearing capacity of foundation. With Korean technology, TBM
is environment friendly method with advantages of no noise, no vibration and
waste products is recycled for reuse. TBM application is high effectiveness in
case the structure is not very heavy burdening on the soft ground without
supporting piles. The method was successfully applied in Vietnam by TBS
Vietnam, for the first time it has created a new choice to supersede pile
foundation and the operation cost is lower in some suitable case (about 50-
60%) and shorter in operating time without adding any special equipment.
1. Giới thiệu chung
Top-Base Method (TBM) là một phương pháp
xử lý nền đất yếu mới được phát minh tại Nhật
bản vào những năm 80 của thế kỷ trước. Hàng
ngàn công trình xây dựng tại Nhật áp dụng
phương pháp này không những đã làm tăng sức
chịu tải của nền mà còn giảm đáng kể độ lún của
công trình, cả độ lún đàn hồi lẫn độ lún cố kết.
Phương pháp mới đặc biệt có hiệu quả đối với
việc giảm chấn và ngăn ngừa hiệu ứng hóa lõng
của đất khi dao động. Các công trình xây dựng
trên nền TBM đã qua được các trận động đất
khủng khiếp tại Chiba năm 1987 và Kobe năm
1995 mà hầu như không bị hư hại gì. Nhiều
nghiên cứu lý thuyết và thực nghiệm đã được

doanh giữa Hàn quốc với Việt Nam ra đời
nhằm thúc đẩy áp dụng công nghệ mới vào
Việt nam. Lần đầu tiên công nghệ mới TBM
Địa kỹ thuật số 2-20081
Địa kỹ thuật số 3-2008
2
* Trường đại học Xây dựng
Số 55 Đường Giải phóng, Hà Nội
DĐ: 0983481960
Email:
được áp dụng xử lý nền tại công trình 110 Mai
Hắc Đế Hà nội vào tháng 8 năm 2008 như là
một thử nghiệm và ngay sau đó được ứng
dụng tại khu đô thị mới PG của Hải phòng dưới
danh nghĩa chính thức của Công ty Liên doanh
TBS Việt nam.
2. Nội dung phương pháp TBM và công
nghệ thi công
Hình 1. Một lớp TB và bố trí mặt bằng lớp TB
Phương pháp TBM sử dụng các khối bê
tông có dạng con quay (từ đây chúng tôi sử
dụng thuật ngữ top-block cho tiện) sắp xếp liên
tục trên nền đất tạo ra một tầng đệm (gọi là lớp
Top-base – lớp TB) giữa móng công trình với
nền đất thực sự. Lỗ rỗng giữa các khối bê tông
được chèn lấp bằng vật liệu rời đầm chặt. Mặt
cắt ngang một lớp TB như trên Hình 1. Nền có
thể được gia cố bằng một hoặc hai lớp TB (hiện
chưa có báo cáo nào nói đến việc sử dụng
nhiều hơn 2 lớp TB).

xuống nền đến hết phần cọc, cân chỉnh khối bê
tông thẳng đứng tạo ra lớp TB.
- Đổ đá dăm chèn và dùng đầm dùi rung làm
chặt vật liệu chèn
- Rải lưới thép liên kết lên mặt nền
- Rải lớp bê tông mặt
2.2 TBM với công nghệ thi công Hàn Quốc
Sau nhiều năm nghiên cứu cải tiến, các nhà
nghiên cứu Hàn quốc đã đề xuất được công
nghệ mới sử dụng bê tông đổ tại chỗ thay thế
Địa kỹ thuật số 2-20081
Địa kỹ thuật số 3-2008
2
bê tông đúc sẵn. Khuôn cho các khối bê tông
đồng thời cũng là một phần của nó (không sử
dụng lại) được chế tạo từ nhựa tái chế thân
thiện với môi trường. Công nghệ mới này đã
giảm được chi phí vận chuyển các khối bê
tông, giảm khối lượng hao hụt do gãy vỡ trong
vận chuyển và lắp đặt, không yêu cầu thiết bị
thi công đặc chủng và đặc biệt tránh được tai
nạn lao động. Các bước thi công cơ bản theo
công nghệ Hàn quốc được lược ra dưới đây:
- Chuẩn bị mặt bằng nền đất ban đầu: nền
đất ban đầu được là phẳng tại cao trình thiết
kế.
- Các phễu nhựa (khuôn đúc bê tông) được
liên kết với nhau thành từng mảng theo kích
thước yêu cầu của thiết kế.
- Sắp xếp các mảng phễu nhựa vào đúng vị

thu nhỏ được xây dựng và đã tiến hành thí
nghiệm nén bàn nén kích thước 40 x 40 (cm)
đến phá hoại sau khi xử lý bằng TBM. Nền
được mô hình bằng thùng đất sét kích thước
mặt bằng 3 x 3 (m); cao 1.4m. Top-block đường
kính 20cm, cao 20 cm trong đó phần cọc dài
10cm. Kết quả thí nghiệm được công bố tháng
5/2008 cho thấy sức chịu tải của nền chung đã
tăng lên rất khả quan.
Đất mô hình có các đặc trưng cơ – lý cơ
bản sau:
- Trọng lượng riêng gw = 18.9 kN/m3
- Độ ẩm W = 42.5%
- Giới hạn chảy Wch = 46.1%
- Giới hạn dẻo Wd = 28.2%
- Sức kháng cắt không thoát nước (xác định
từ thí nghiệm cắt cánh) cu = 12 kN/m2.
Bàn nén vuông kích thước 40 x 40 (cm)
Sức chịu tải dự tính theo công thức Terzaghi
pult = 0.876 cu.Nc = 0.876 x 12 x 5.70 = 60
kN/m2
Kết quả thí nghiệm nền có lớp top-base (trên
nền top-base) : pult = 130 kN/m2.
Địa kỹ thuật số 2-20081
Địa kỹ thuật số 3-2008
2
Hình 2. Quan hệ tải trọng - độ lún
(từ thí nghiệm mô hình)
3.2 TBM áp dụng lần đầu tiên vào thực tế
xây dựng tại Việt Nam.

bê tông trên các khu vực có lớp đất bề mặt rất yếu
với chiều dày lớn. Các công trình dạng nói trên
bao gồm nhà ở thấp tầng (dưới 5 tầng); không
gian đỗ ô tô ngầm dưới, giữa các tòa nhà cao
tầng; nền đất yếu dưới nền đắp cao; móng tường
chắn trên đất yếu Việc nghiên cứu, đặc biệt là
nghiên cứu xác lập phạm vi ứng dụng hiệu quả là
rất quan trọng và cần được thực hiện sớm.
Tài liệu tham khảo
1. Lê Luân et all. Nghiên cứu thực nghiệm
mô hình nền Top-Base. Hội nghị Khoa học và
Công nghệ sinh viên Đại học Xây dựng, 2008.
2. Arai. K. et all. Interpretation of concrete top
base foundation behaviour on soft ground by
coupled stress flow finite element analysis. 6th
international conference in numerical methods in
Geomechanics, Balkoma, Rotterdam, 1988.
3. TBS Banseok Seoul. In-place Top Base
Method, Seoul, Korea 2008.
4. Japanese Material Institute. Handbook of
Ground Improvement Methods , Chapter 9:
TOP-BASE METHOD, 1991.
Địa kỹ thuật số 2-20081
Địa kỹ thuật số 3-2008
2
Hình 3. Kết quả thí nghiệm No. 01-110 MHĐ
Người phản biện: TS. Nguyễn Đình Tiến