MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÍ LUẬN CHUNG VỀ KIỂM TOÁN NHÀ
NƯỚC TRONG HỆ THỐNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ........................................ 3
1.1. Tính tất yếu của sự ra đời kiểm toán nhà nước ................................................ 3
1.2. Những vấn đề lý luận chung về kiểm toán nhà nước ....................................... 4
1.2.1. Tính độc lập của cơ quan kiểm toán nhà nước .......................................... 5
1.2.2. Quyền hạn và nghĩa vụ của cơ quan kiểm toán nhà nước ......................... 5
CHƯƠNG II: ĐÁNH GIÁ VAI TRÒ VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA
KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC TRONG HỆ THỐNG QUẢN LÝ
NHÀ NƯỚC CỦA VIỆT NAM ................................................................................. 7
2.1. Lịch sử hình thành và phát triển của kiểm toán nhà nước tại Việt Nam ........... 7
2.2. Vai trò của kiểm toán nhà nước ....................................................................... 8
2.3. Chức năng của kiểm toán nhà nước ................................................................. 8
2.4. Tổ chức bộ máy của kiểm toán nhà nước ...................................................... 10
2.5. Đánh giá hoạt động cua kiểm toán nhà nước trong quá trình triển khai thực
hiện ở Việt Nam .................................................................................................. 12
2.6. Nguyên nhân của một số hạn chế trong quá trình hoạt động của kiểm toán nhà
nước tại Việt Nam: .............................................................................................. 14
CHƯƠNG III: PHƯƠNG HƯỚNG NÂNG CAO VAI TRÒ VÀ
HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC TRONG HỆ
THỐNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA VIỆT NAM ........................................... 16
3.1. Nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí và chức năng, nhiệm vụ của kiểm toán
nhà nước trong hệ thống quản lý nhà nước của Việt Nam .................................... 16
3.2. Hoàn thiện cơ sở pháp lý ............................................................................... 17
3.3. Nâng cao năng lực và đạo đức nghề nghiệp của kiểm toán viên nhà nước ..... 18
3.4. Đa dạng hóa các loại hình kiểm toán theo quy định của Luật Kiểm toán nhà
nước .................................................................................................................... 19
3.5. Minh bạch và công khai kết quả kiểm toán để tăng cường hội nhập kinh tế với
thế giới ................................................................................................................ 20
3.6. Đảm bảo và tôn trọng tối đa tính độc lập của kiểm toán nhà nước ................. 20

quản lý đúng đắn. Nhưng do một số hạn chế về hệ thống luật, về cơ sở hạ tầng,
phương tiện kỹ thuật và một số hạn chế khác mà hoạt động kiểm toán nhà nước tại
Việt Nam chưa được hiệu quả thực sự như mong muốn, và nhiều người còn có nhận
thức sai lệch về kiểm toán nhà nước, từ đó ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng
kiểm toán.
Nhận thức được vai trò của kiểm toán nhà nước trong hệ thống quản lý nhà
nước của Việt Nam, em đã chọn đề tài: “Nâng cao vai trò và hiệu quả hoạt động
của kiểm toán nhà nước trong hệ thống quản lý nhà nước của Việt Nam” để
nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu đề tài
Đề tài nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng việc triển khai nhiệm vụ của kiểm
toán nhà nước, từ đó tìm ra nguyên nhân và cuối cùng là phương hướng nâng cao vai
trò và hiệu quả hoạt động của kiểm toán nhà nước trong hệ thống quản lý nhà nước
của Việt Nam
1
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
Nội dung nghiên cứu của đề tài là thực tiễn hoạt động của kiểm toán nhà nước,
ảnh hưởng của hệ thống văn bản pháp quy tới chất lượng kiểm toán của kiểm toán
nhà nước.
Phạm vi nghiên cứu của đề tài bao gồm cả nghiên cứu những nguyên lý chung,
lý thuyết và cả thực tế về hoạt động kiểm toán nhà nước.
4. Phương pháp nghiên cứu của đề tài
Đề tài sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, các
phương pháp nghiên cứu cụ thể như: Phương pháp tổng hợp, phân tích, logic, khái
quát hóa, hệ thống hóa, mô hình hóa,...
5. Nội dung và kết cấu của đề tài
Ngoài Lời mở đầu, danh mục sơ đồ bảng biểu, danh mục các chữ viết tắt đề tài
được kết cấu thành 3 chương:
CHƯƠNG I: Những vấn đề lý luận chung về kiểm toán nhà nước tron hệ
thống quản lý nhà nước.

và lãng phí các nguồn lực khi không có một cơ quan kiểm tra tài chính độc lập làm
nhiệm vụ kiểm tra và pháp hiện các bất ổn của nền kinh tế , góp phần minh bạch hóa
nền tài chính của một quốc gia.
Hoạt động kiểm toán xuất phát từ yêu cầu sử dụng hợp lệ và hợp lý các nguồn
tài chính của Nhà nước. Bởi vậy, mục tiêu cụ thể của công tác này là sử dụng xác
thực và có hiệu quả nguồn kinh phí công, phấn đấu đạt được sự quản lý kinh tế chặt
chẽ, tính hợp lệ của công tác quản lý hành chính và việc thông tin cho các cơ quan
nhà nước cũng như công luận thông qua việc công bố các báo cáo khách quan về sự
ổn định và phát triển của nền tài chính quốc gia.
Kiểm toán hiện diện như một công cụ không thể thiếu được đối với bất kỳ một
mô hình kinh tế nào, một hình thái xã hội nào và không hề bị chi phối bởi kiến trúc
thượng tầng. Vì vậy cần thiết phải thành lập cơ quan kiểm toán nhà nước để đáp ứng
3
yêu cầu của công tác kiểm tra tài chính nhà nước, cụ thể là ngân sách nhà nước. Việc
sử dụng thống nhất và hiệu quả các khoản công quỹ là một trong những đòi hỏi thiết
yếu đầu tiên cho việc sử dụng hợp lý các nguồn tài chính nhà nước và hiệu năng các
quyết định của các cơ quan có thẩm quyền.
Việc ra đời kiểm toán nhà nước của mỗi quốc gia là một tất yếu khách quan đáp
ứng sự phát triển của đất nước, đáp ứng được nhu cầu trong quản lý nguồn tài chính
công mà các cơ quan nhà nước, các đơn vị hành chinh sự nghiệp và chung nhất là
những đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước để hoạt động. Cơ quan kiểm toán nhà
nước là một công cụ để kiểm tra, kiểm soát và đánh giá hiệu quả của việc sử dụng
ngân sách và hiệu năng của quản lý.
Thực tế trên thế hoạt động kiểm tra tài chính đã hình thành từ rất sớm, kiểm
toán ra đời từ thời La Mã, thế kỷ thứ III trước Công nguyên. Tuy nhiên, hoạt động
kiểm toán chỉ phát triển mạnh mẽ và mang tính phổ biến trong khoảng vài trăm năm
trở lại đây. Ở Đức, từ năm 1714, Vua Phổ là Friedrich Wilhelm I đã ra Sắc lệnh thành
lập Phòng Thẩm kế tối cao (hay Thẩm kế viện dưới thời Đế chế Đức). Ở Pháp, từ
năm 1807, dưới thời Hoàng đế Napoleon I, Toà Thẩm kế (Cour des comptes) đã được
thành lập.

hội là cơ quan giám sát cơ quan hành pháp, mà còn với tư cách là cơ quan ban hành
Luật ngân sách nhà nước và các đạo luật chuyên môn có hiệu lực tài chính.
Hai là, kiểm toán nhà nước phải báo cáo, tư vấn và giải toả trách nhiệm cho
Chính phủ, cụ thể là cho các cấp quản lý hành chính Nhà nước, các Bộ, ban, ngành
trong việc thực hiện nhiệm vụ của mình, cũng như về tác động tài chính của những
biện pháp đề ra.
Ba là, kiểm toán nhà nước thực hiện chức năng phòng ngừa và răn đe đối với
bộ máy hành chính Nhà nước nhằm chống lại việc sử dụng phung phí và lạm dụng
các phương tiện tài chính của Nhà nước.
Bốn là, kiểm toán nhà nước cần thông báo công khai trước công luận về việc sử
dụng các phương tiện tài chính Nhà nước của Chính phủ và Quốc hội.
Bốn nhiệm vụ trên là biểu thị thước đo giá trị thành công của một cơ quan kiểm
toán nhà nước với tư cách là cơ quan công quyền có chức năng kiểm tra tài chính
công tối cao của Nhà nước.
Để cơ quan kiểm toán nhà nước có thể đảm nhiệm được những chức năng,
nhiệm vụ của mình trong một Nhà nước pháp quyền thì đòi hỏi 3 tiền đề cơ bản, đó
là:
Thứ nhất, tính độc lập của cơ quan kiểm toán nhà nước với các cơ quan quyền
lực khác của Nhà nước phải được đảm bảo bằng Hiến pháp và pháp luật:
5
- Đảm bảo tính độc lập về tổ chức bộ máy và cơ chế hoạt động.
- Đảm bảo quyền chủ động của cơ quan kiểm toán nhà nước trong việc xây
dựng chương trình kế hoạch kiểm toán, mục tiêu của mỗi cuộc kiểm toán và nội dung
kiểm toán.
- Đảm bảo quyền được công khai kết quả kiểm toán trước công luận.
Thứ hai, nguyên tắc kiểm toán phải được thể chế hoá đầy đủ trong luật:
- Về nguyên tắc, cơ quan kiểm toán nhà nước phải có thẩm quyền kiểm toán tất
cả các chức năng Nhà nước có tác động đến ngân sách, không phụ thuộc vào việc
những chức năng đó được thực hiện dưới bất cứ hình thức pháp lý nào. Nếu lĩnh vực
nào đó ( như bí mật quốc gia) mà không muốn kiểm toán thì cũng phải xác định rõ

2- Cung cấp kết quả kiểm toán cho Chính phủ và cho các cơ quan Nhà nước
khác theo quy định của Chính phủ.
3- Xác nhận, đánh giá và nhận định các tài liệu, số liệu kế toán, báo cáo quyết
toán đã được kiểm toán và chịu trách nhiệm trước pháp luật về những nội dung đã
đánh giá, nhận xét, xác nhận.
4- Thông qua hoạt động kiểm toán góp ý kiến với các đơn vị được kiểm toán
sửa chữa những sai sót, vi phạm để chấn chỉnh công tác quản lý tài chính, kế toán của
đơn vị; kiến nghị với cấp có thẩm quyền xử lý những vi phạm chế độ kế toán, tài
chính của Nhà nước; đề xuất với Thủ tướng Chính phủ việc sửa đổi, cải tiến cơ chế
quản lý tài chính, kế toán cần thiết.
5- Khi thực hiện nhiệm vụ, Kiểm toán Nhà nước chỉ tuân theo pháp luật và
phương pháp chuyên môn, nghiệp vụ đã được Nhà nước quy định; được yêu cầu đơn
vị được kiểm toán và các đơn vị có liên quan cung cấp thông tin, tài liệu cần thiết để
thực hiện nhiệm vụ kiểm toán.
Trong trường hợp đoàn Kiểm toán hoặc Kiểm toán viên có ý kiến khác nhau thì
Kiểm toán Nhà nước xem xét và có ý kiến kết luận cuối cùng.
7