Bệnh tay chân miệng là gì và các thông
tin cơ bản
Bệnh Tay – Chân – Miệng (Hand – Foot – Mouth Disease –
HFMD) là một bệnh thường gặp ở nhũ nhi và trẻ em. Bệnh thường
được đặc trưng bởi sốt, đau họng và nổi ban có bọng nước. Triệu
chứng đầu tiên thường là sốt nhẹ, biếng ăn, mệt mỏi và đau họng.
Một đến hai ngày sau khi xuất hiện sốt trẻ bắt đầu đau miệng.
Khám họng trẻ có thể phát hiện các chấm đỏ nhỏ sau đó biến thành
các bọng nước và thường tiến triển đến loét. Các tổn thương này có
thể thấy ở lưỡi, nướu và bên trong má. Ban da xuất hiện trong vòng
1 đến 2 ngày với các tổn thương phẳng trên da hoặc có thể gồ lên,
máu đỏ và một số hình thành bọng nước. Ban này không ngứa và
thường khu trú ở lòng bàn tay hoặc lòng bàn chân. Như vậy ban
điển hình thường xuất hiện ở các vị trí tay, chân và miệng nên
bệnh có tên Bệnh Tay – Chân – Miệng. Tuy nhiên ban có thể xuất
hiện ở mông. Một số trường hợp, ban chỉ xuất hiện ở miệng mà
không thấy ở các vị trí khác.
Nguyên nhân gây bệnh
Bệnh Tay – Chân – Miệng do một nhóm virus thuộc nhóm virus
ruột gây nên. Tác nhân thường gặp nhất là coxsackievirus A16, đôi
khi do enterovirus 71 và các virus ruột khác. Nhóm virus ruột bao
gồm các phân nhóm virus bại liệt, coxsackievirus, echovirus và
một số enterovirus khác không xếp vào phân nhóm nào.
Biểu hiện của bệnh tay chân miệng
Đây là một bệnh dễ lây lan. Đường lây truyền thường từ người
sang người do tiếp xúc với các dịch tiết mũi họng, nước bọt, chất
dịch từ các bọng nước hoặc phân của người bệnh. Giai đoạn lây
lan mạnh nhất là tuần đầu tiên bị bệnh. Bệnh Tay – Chân – Miệng
không phải là bệnh lây từ động vật sang người.
Thời kỳ ủ bệnh thường từ 3 đến 7 ngày. Sốt thường là triệu chứng
trên từng bệnh nhân cụ thể mà chỉ có ý nghĩa chẩn đoán hồi cứu và
ý nghĩa dịch tễ học. Các thầy thuốc lâm sàng thường không yêu
cầu xét nghiệm này. Và không phải tất cả các phòng xét nghiệm vi
sinh vật đều có thể thực hiện kỹ thuật nuôi cấy virus gây bệnh
được.