Dịch bệnh ở Việt Nam - dịch bệnh “tay
chân miệng” và dịch bệnh “lở mồm long
móng”
TS Nguyễn Trọng Bình , Kiều bào Mỹ

Dịch bệnh ở Việt Nam - dịch bệnh
“tay chân miệng” và dịch bệnh “lở
mồm long móng”
TS Nguyễn Trọng Bình , Kiều bào Mỹ Gần đây thông tin về dịch bệnh “tay chân miệng” (Hand Foot and Mouth
Disease; HFMD) ở trẻ em và dịch bệnh “lở mồm long móng” ở gia súc
được báo chí đưa tin làm ảnh hưởng không ít đến đời sống người dân. Từ
Mỹ, Tiến sĩ Nguyễn Trọng Bình – chuyên gia nghiên cứu về vi sinh – hóa
sinh đã có bài viết gởi cho NVX về những nghiên cứu và trăn trở của ông

Bệnh HFMD có nguy hiểm không ?
Bệnh nhân bị nhiễm vi-rút coxsackievirus A16 thường bị bệnh nhẹ và sẽ
khỏi sau 7-10 ngày bị nhiễm bệnh. Trong vài trường hợp hiếm thấy, bệnh
nhân bị biến chứng, sốt nóng, đau vai, nhức đầu, đau lưng và cần phải nhập
viện vài ngày. Trong vài trường hợp bệnh nhân bị nhiễm vi-rút EV 71 gây
biến chứng và có thể gây bại liệt, thậm chí tử vong. Đã có một số trường
hợp tử vong xảy ra tại Malaysia năm 1997 và Đài Loan năm 1998.
Bệnh này truyền nhiễm nhẹ, có thể truyền từ người bệnh sang người khác
do tiếp xúc với nước mũi hoặc nước dãi, nước từ mụn lở hoặc phân của
bệnh nhân. Bệnh nhân dễ truyền bệnh cho người khác nhất trong tuần lễ
đầu bị bệnh, tuy nhiên bệnh không lây truyền sang thú vật.
Thời gian để phát bệnh sau khi bị nhiễm khoảng 3 đến 7 ngày. Triệu chứng
đầu tiên phát bệnh là sốt nóng.
Bệnh HFMD thường xảy ra với trẻ em dưới 10 tuổi, đôi khi người lớn cũng
có thể mắc bệnh này. Phần lớn bệnh xảy ra nơi trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và người
già có hệ miễn dịch yếu.
Phụ nữ mang thai bị nhiễm do tiếp xúc với người bệnh có thể gây hậu quả
xảy thai, ảnh hưởng xấu đến thai nhi hoặc truyền bệnh cho trẻ mới sinh nếu
bị nhiễm bệnh trước khi sinh nở. Tỷ lệ tử vong rất cao nếu trẻ sơ sinh bị
nhiễm bệnh ở 2 tuần lễ đầu sau khi sinh. Vì vậy việc giữ gìn vệ sinh và
tránh tiếp xúc với người bệnh trong thời gian mang thai và nuôi trẻ nhỏ là
điều rất quan trọng. Bệnh xảy ra theo từng cá nhân trên quy mô toàn cầu và
thường xảy ra vào mùa Hè và Thu.
Làm thế nào để chẩn đoán được bệnh HFMD? Các bác sĩ chẩn đoán qua
triệu chứng lâm sàng của bệnh và phân biệt với các bệnh khác gây vết lở
loét trong miệng, hoặc bằng chẩn đoán tìm kháng thể (antibody); tuy nhiên
chẩn đoán này mất thời gian (khoảng hơn 1 tuần); do đó không thực dụng
trên thực tế .
Hiện nay bệnh HFMD chưa có thuốc đặc trị, thông thường chỉ dùng các
thuốc chống đau nhức và giảm cơn sốt.