1
Kinh tế học : Lạm phát (inflation) là gì? Các quan điểm về lạm phát?
Lạm phát (inflation) có ảnh hưởng nhất định nhất định đến sự phát triển kinh
tế - xã hội tùy theo mức độ của nó.
Nhìn chung, lạm phát vừa phải có thể đem lại những điều lợi bên cạnh
những tác hại không đáng kể; còn lạm phát cao và siêu lạm phát gây ra
những tác hại nghiêm trọng đối với kinh tế và đời sống. Tác động của lạm
phát còn tùy thuộc vào lạm phát đó có dự đoán trước được hay không, nghĩa
là công chúng và các thể chế có tiên tri được mức độ lạm phát hay sự thay
đổi mức độ lạm phát là một điều bất ngờ. Nếu như lạm phát hoàn toàn có thể
dự đoán trước được thì lạm phát không gây nên gánh nặng kinh tế lớn bởi
người ta có thể có những giải pháp để thích nghi với nó. Lạm phát không dự
đoán trước được sẽ dẫn đến những đầu tư sai lầm và phân phối lại thu nhập
một cách ngẫu nhiên làm mất tinh thần và sinh lực của nền kinh tế. Lạm phát có ảnh hưởng như thế nào đến đời sống kinh tế xã hội
Tác động phân phối lại thu nhập và của cải
Tác động chính của lạm phát về mặt phân phối phát sinh từ những loại khác
nhau trong các loại tài sản và nợ nần của nhân dân. Khi lạm phát xảy ra,
những ngươi có tài sản, những người đang vay nợ là có lợi vì giá cả của các
loại tài sản nói chung đều tăng lên, con giá trị đồng tiền thì giảm xuống.
Ngược lại, những người làm công ăn lương, những người gửi tiền, những
người cho vay là bị thiệt hại.
Để tránh thiệt hại, một số nhà kinh tế đưa ra cách thức giải quyết đơn giản là
lãi suất cần được điều chỉnh cho phù hợp với tỷ lệ lạm phát. Ví dụ, lãi suất
thực là 3%, tỷ lệ tăng giá là 9%, thì lãi suất danh nghĩa là 12%. Tuy nhiên,
hàng bị phá sản vì mất khả năng thanh toán, lam phát phát triển nhanh, biểu
giá thường xuyên thay đổi làm cho lượng thông tin được bao hàm trong giá
cả bị phá hủy, các tính toán kinh tế bị sai lệch nhiều theo thời gian, từ đó gây
khó khăn cho các hoạt động đầu tư. Lạm phát gây thiệt hại cho ngân sách
nhà nước bằng việc bào mòn giá trị thực của những khoản công phí. Ngoài
ra lạm phát cao kéo dài và không dự đoán trước được làm cho nguồn thu
ngân sách nhà nước bị giảm do sản xuất bị suy thoái. Tuy nhiên, lạm phát
cũng có tác động làm gia tăng số thuế nhà nước thu được trong những
trường hợp nhất định. Nếu hệ thống thuế tăng dần (thuế suất lũy tiến) thì tỷ
lệ lạm phát cao hơn sẽ đẩy người ta nhanh hơn sang nhóm phải đóng thuế
cao hơn, và như vậy chính phủ có thể thu được nhiều thuế hơn mà không
phải thông qua luật. Trong thời kỳ lạm phát giá cả hàng hóa – dịch vụ tăng
lên một cách vững chắc, bên cạnh đó tiền lương danh nghĩa cũng theo xu
3
hướng tăng lên, vì vậy thu nhập thực tế của người lao động nói chung có thể
vững hoặc tăng lên, hoặc giảm đi chứ không phải bao giờ cũng suy giảm.
Như vậy lạm phát đã ảnh hưởng đến mọi mặt trong đời sống kinh tế - xã hội
và nhà nước phải áp dụng những biện pháp thích hợp để kiềm chế, kiểm soát
lạm phát.
Bản thân tiền giấy không có giá trị nội tại mà chỉ mang giá trị danh nghĩa.
Do đó, khi có hiện tượng thừa tiền giấy trong lưu thông thì người ta không
có xu hướng giữ lại trong tay mình những đồng tiền bị mất giá và lượng tiền
thừa sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất và lưu thông hàng hóa.
Lạm phát (inflation) là gì
Nhiều nhà kinh tế đã đi tìm một định nghĩa đúng cho thuật ngữ lạm phát
(inflation), nhưng nói chung chưa có một sự thống nhất hoàn toàn. Quan
tăng lên cho dù bất kỳ nguyên nhân nào đều là lạm phát. Lạm phát và giá cả
tăng đều cùng một ý nghĩa. Thật ra giá cả đồng loạt tăng lên chỉ là một trong
những biểu hiện cơ bản của lạm phát mà thôi.
Vậy lạm phát là gì? Lạm phát là hiện tượng tiền trong lưu thông vượt quá
nhu cầu cần thiết làm cho chúng bị mất giá, giá cả của hầu hết các lại hàng
hóa tăng lên đồng loạt.