Những điều "cấm kỵ” khi tham gia thị
trường chứng khoán
Về pháp luật và nghiệp vụ đầu tư, người đầu tư có thể dễ dàng nếu không
muốn nói là luôn luôn cần đến các cố vấn và các công ty chứng khoán lo liệu
cho mình. Riêng những điều cấm kỵ thì chẳng những giới chuyên nghiệp
phải thuộc lòng mà người đầu tư cũng cần biết để tránh, để cảnh giác, tự bảo
vệ mình và còn có ý nghĩa giúp thị trường ngày càng hoàn thiện.

Sẽ có rất nhiều các cấm kỵ và hạn chế đối với các thành viên trong thị
trường chứng khoán cũng như bất cứ ai tham gia vào thị trường này.

CÁC THỦ THUẬT GIAN LẬN VÀ GIẢ TẠO

Người tham gia, nhất là các nhân viên trực tiếp làm việc trong thị trường
chứng khoán tuyệt đối không được dùng các mưu kế hay phương pháp vận
hành giả tạo nhằm đánh lừa hoặc gian lận để tác động theo ý mình khi giao
dịch hoặc nhằm để chiêu dụ việc mua hay bán một chứng khoán nào đó.

Ví dụ như năm 2000 tại thị trường phố Wall, một số nhân viên Sở giao dịch
chứng khoán New York đưa ra các nhận định có dụng ý và sai sự thật, thực
hiện các động tác giả. Hạn chế hành vi như trên sẽ giúp cho cơ chế mua bán
trong thị trường chứng khoán tuân thủ các động cơ tự nhiên theo nhiệt độ
của thị trường và chống lừa đảo. Theo luật giao dịch chứng khoán của Mỹ
thì giới hạn truy cứu là 3 năm và hiệu lực phát hiện trong vòng một năm, với
sự đền bù thiệt hại không hạn chế và tuỳ theo mức độ.

TƯ VẤN CHO KHÁCH HÀNG KHÔNG PHÙ HỢP, THIẾU CƠ SỞ

Khi khách hàng tìm đến nhà tư vấn hoặc quan hệ với công ty chứng khoán,
họ mặc nhiên phó thác niềm tin vào những nơi này. Mỗi khách hàng có
những nhu cầu đầu tư riêng. Các điều kiện tài chính, nhân thân, thể trạng

sẽ bị rớt giá ít ra là bằng với khoản cổ tức được phân phối - sự rớt giá vì bất
cứ lý do nào luôn kèm theo một động thái tâm lý bất ổn - và thứ hai, người
đầu tư sẽ phải gánh chịu trách nhiệm về khai thuế theo đợt phân phối cổ tức
đó. Các công ty chứng khoán bị cấm khuyến khích người đầu tư mua các cổ
phần vào thời điểm tế nhị này nhằm để tránh một sự chạy trách nhiệm đối
với nghĩa vụ thuế.

VAY MƯỢN TIỀN

Các đại diện của công ty chứng khoán và các nhà tư vấn đầu tư bị cấm vay
tiền hoặc chứng khoán của một khách hàng, ngoại trừ khách hàng đó đồng
thời là một ngân hàng hoặc một đơn vị có chức năng kinh doanh tài chính.
Đồng thời họ cũng bị cấm không được cho khách hàng vay tiền hoặc chứng
khoán nếu họ không được phép hoạt động như vậy.

NGUỴ TẠO BẢN CHẤT

Những người hành nghề trong thị trường chứng khoán không được trình bày
sai lệch ra công chúng về thực chất và các dịch vụ của họ để “lừa” khách
hàng cũ hoặc “câu” khách hàng mới, các cấm kỵ kiểu này bao gồm:
- Phẩm chất nghề nghiệp, kinh nghiệm, trình độ.
- Bản chất các dịch vụ được cung ứng.
- Phí dịch vụ.
Bất cứ một sự phô trương nào vượt quá thực chất cũng mắc tội nguỵ tạo, vì
sẽ làm sai lệch quyết định “chọn mặt gởi vàng” của người đầu tư.

SỬ DỤNG KẾT LUẬN NGHIÊN CỨU CỦA NGƯỜI KHÁC

Các nhà tư vấn đầu tư và kinh doanh môi giới bị cấm không được cung cấp
cho khách hàng các báo cáo nghiên cứu, phân tích hay khuyến nghị do người

Đây là cấm kỵ cực kỳ nghiêm khắc. Các thông tin không được công bố ra
công chúng được quan tâm đặc biệt vì đây chính là một nguyên nhân quan
trọng bậc nhất tạo ra sự bất công, tiêu cực, mờ ám, làm vẩn đục thị trường.
Các công ty và nhà tư vấn chứng khoán bị bắt buộc phải lập các “bức tường
cách ly” (Chinese wall) trong nội bộ, soạn quy chế để duy trì và ràng buộc
các chế độ về quản lý thông tin, thiết lập thủ tục và hạn chế nhằm tích cực
ngăn ngừa các vi phạm luật lệ về quản lý thông tin nội bộ. Luật lệ về thị
trường chứng khoán dành nhiều điều khoản chế định hành vi phi đạo đức
này.

TIẾT LỘ THÔNG TIN KHÁCH HÀNG

Thông tin có liên quan đến khách hàng có quan hệ với công ty chứng khoán
phải được giữ kín. Các nhân viên của công ty chứng khoán không được tiết
lộ bất cứ chi tiết nào của khách hàng cho người khác không có thẩm quyền
nếu không có sự đồng ý của khách hàng đó. Các thông tin này có thể là các
vị thế mua bán, tình trạng nhân thân, tình hình tài chính, các ý đồ chiến
lược,…