Luận văn
Độ co giãn của cầu theo giá
đối với sản phẩm xăng dầu trên
thị trường Việt Nam

Mục lục
LỜI MỞ ĐẦU…………………………………………………………………
NỘI DUNG……………………………………………………………………
PHẦN I: KHÁI QUÁT VỀ ĐỘ CO GIÃN CỦA CẦU THEO GIÁ
1. Độ co giãn của cầu theo giá – cách tính – phân loại
1.1 Độ co giãn của cầu theo giá
1.2 Phân loại
1.3 Đường cầu co giãn hoàn hảo
2. Tính độ co giãn của cầu theo giá bằng phương pháp trung điểm
3. Những yếu tố quyết định giá, độ co giãn của cầu theo giá
4. Dự đoán độ co giãn của cầu theo giá xăng dầu trên phương diện lý thuyết
PHẦN II: THỰC TẾ ĐỘ CO GIÃN CỦA CẦU THEO GIÁ XĂNG
DẦU TRÊN THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM
1. Biến động giá xăng qua các năm
2. Biến động cầu qua các năm
3. Đo lường sự co giãn của cầu
PHẦN III: KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO


LỜI CẢM ƠN!
Sau một thời gian tìm tòi, nghiên cứu tài liệu trong thư viện trường Đại học
Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, phòng Đa phương tiện, các phương tiện

Mặc dù đã cố gắng nghiên cứu tài liệu và viết bài, nhưng do tầm hiểu biết và
thông tin thu thập được còn hạn chế nên bài tiểu luận không tránh khỏi những thiếu
sót. Chúng em rất mong nhận được sự góp ý từ cô và các bạn.
Chúng em xin chân thành cảm ơn!
PHẦN I
KHÁI QUÁT ĐỘ CO GIÃN CỦA CẦU THEO GIÁ
1. Độ co giãn của cầu theo giá – cách tính – phân loại
1.1 Độ co giãn của cầu theo giá
Người tiêu dùng quyết định mua số lượng hàng hóa và dịch vụ với số lượng
bao nhiêu là phụ thuộc vào giá của chính nó, thu nhập của họ, giá cả của các hàng
hóa liên quan. Tại sao giá xăng dầu ở Việt Nam lại biến động , tại sao khi giá xăng
dầu tăng mà cầu mặt hàng này vẫn cao, …. Đo lường độ co giãn của cầu theo giá
sẽ giúp chúng ta lý giải mối quan hệ giữa giá cả và nhu cầu của người tiêu dùng
Độ co giãn cầu theo giá đo lường sự nhạy cảm của người tiêu dùng biểu
hiện qua sự thay đổi lượng cầu khi giá cả hàng hóa thay đổi. Nó là tỷ lệ phần trăm
thay đổi trong lượng cầu khi giá sản phẩm thay đổi một phần trăm( với các điều
kiện, các yếu tố khác không đổi)
Độ co giãn của cầu theo giá ( E
d
) = =
1.2 Phân loại
• Cầu co giãn nhiều: Nếu % Q
d
lớn hơn % P người tiêu dùng
phản ứng đáng kể với sự thay đổi đáng kể của giá cả, giá trị
của E
d
lớn hơn 1
• Cầu ít co giãn: Nếu %Q
d

đơn giản như vậy…Đặc biệt , nếu chúng ta xem xét trường hợp đường cầu tuyến
tính dốc xuống dưới, chúng ta sẽ thấy độ co giãn khác nhau liên tục dọc theo
đường cầu.
Tại đỉnh của đường cầu , phần trăm thay đổi về số lượng lớn( do mức cầu
tương đối thấp), trong khi đó phần trăm thay đổi về giá nhỏ( do mức giá tương đối
cao). Vì vậy cầu sẽ tương đối co giãn tại đỉnh của đường cầu. Tại đáy của đường
cầu, một sự thay đổi về lượng cầu giống như vậy có tỷ lệ % thay đổi nhỏ ( do mức
cầu lớn) trong khi sự thay đổi về giá lúc này có tỷ lệ % thay đổi tương đối lớn (do
mức giá thấp). Do đó cầu tương đối không co giãn tại đáy của đường cầu.
Một cách khái quát hơn, chúng ta có thể lưu ý là độ co giãn giảm liên tục
dọc theo một đường cầu tuyến tính. Phần trên cùng của đường cầu sẽ có độ co giãn
lớn và phần dưới cùng của đường cầu không co giãn. Ở một điểm nào đó cầu thay
đổi từ co giãn sang không co giãn. Mối quan hệ này được minh họa trong biểu đồ
dưới đây:
2. Tính độ co giãn của cầu theo giá bằng phương pháp trung điểm
Giả sử muốn tính độ co giãn của cầu theo giá trong khoảng mức giá giữa $4
và $5. Trong trường hợp này , chúng ta bắt đầu tính tại mức giá $4 và tăng mức
giá lên $5 là giá tăng lên 25%. Tuy nhiên nếu chúng ta bắt đầu tại mức giá $5 và
chuyển xuống mức giá $4, thì giá giảm 20%. Tỷ lệ % thay đổi nào sẽ được sử
dụng để tượng trưng cho sự thay đổi giữa mức giá $4 và $5? Để tránh sự mập mờ,
cách hiệu quả nhất là sử dụng phương pháp trung điểm , trong đó điểm giữa của
hai mức giá được sử dụng như giá trị cơ sở trong việc tính toán độ co giãn . Công
thức tính là:
Độ co giãn của cầu theo giá
Trong đó :
Q
m
=
P
m

Nam tương đối rộng và phức tạp, khi khảo sát trên một diện tích lớn thì độ co giãn
của cầu sẽ thay đổi rõ rệt hơn. Mặt khác, trong khoảng thời gian một thập kỉ,
những phản ứng của cầu đối với giá được quan sát cụ thể và khái quát hơn. Trong
10 năm trở lại đây lượng cầu đối với mặt hàng xăng dầu ở nước ta tăng lên đáng
kể, tuy nhiên nếu giả định các yếu tố xã hội không đổi thì dưới tác động của giá
xăng ngày càng cao thì lượng cầu đã giảm một lượng đáng kể. Nhờ người tiêu
dùng đã điều chỉnh chi phí cho xăng dầu thông qua việc sử dụng các loại xe tiết
kiệm xăng, sử dụng các phương tiện di chuyển công cộng, chuyển chỗ ở đến gần
nơi làm việc hơn, hạn chế di chuyển ví dụ như ở lại trưa ở nơi làm việc, học tập,
tìm các tuyến đường ngắn nhất,…
Từ các yếu tố trên ta có thể dự đoán khi giá xăng tăng, lượng cầu sẽ co giãn
không đáng kể do xăng dầu là một mặt hàng thiết yếu và không có hàng hóa thay
thế sẵn có. Thậm chí lượng cầu của xăng dầu còn tăng lên do các yếu tố phát triển
và nhu cầu của xã hội trong quá trình công nghiệp hóa mới của đất nước. Ta cũng
không loại trừ trường hợp giá xăng tăng nhưng lượng cầu cũng tăng, khi đó độ co
giãn của cầu theo giá xăng sẽ có giá trị dương.
PHẦN II
THỰC TẾ ĐỘ CO GIÃN CỦA CẦU THEO GIÁ XĂNG DẦU TRÊN THỊ
TRƯỜNG VIỆT NAM
1. Biến động giá xăng qua các năm
Giá xăng dầu từ năm 2000 – 2011 biến động theo hướng ngày càng tăng cao
theo những biến động chung của thị trường thế giới. Thế nhưng giá xăng dầu trong
nước vẫn được kìm hãm để không tăng quá nhanh gây ra những xáo trộn trong đời
sống của người tiêu dùng.
class="bi x8 y90 w4 hb"
Nhìn chung giá xăng trên thị trường Việt Nam từ năm 2000 – 2004 khá bình
ổn, có tăng nhẹ. Sau đó trong giai đoạn từ năm 2004 -2006 giá xăng tăng mạnh
hơn 5000 đ/l, và trong một năm sau đó giá xăng gần như không đổi trong giai đoạn
từ năm 2007 – 2008, và sau đó giảm từ 19000đ/ l xuống còn 15000 đ/l trong một
năm tiếp theo. Nhưng sau đó giá xăng lại dần biến động theo xu hướng tăng từ

điểm.
Độ co giãn của cầu theo giá
Trong đó :
Q
m
=
P
m
=
Ta có bảng số liệu sau:
Qua bảng tính độ co giãn của mặt hàng xăng dầu qua các giai đoạn từ năm
2000 đến 2010 ta thấy: Nhìn chung giá xăng từ năm 2000 đến năm 2010 biến
động theo hướng ngày càng tăng cao theo tình hình chung của thế giới. Theo chiều
hướng phát triển kinh tế xã hội của đất nước cũng như dân số ngày càng đông, nhu
cầu năng lượng đặc biệt là xăng dầu cũng ngày một tăng. Vì xăng dầu là sản phẩm
rất ít có hàng hóa thay thế, do đó trái với quy luật cung cầu, đa số các năm đều có
độ co giãn dương (nghĩa là tuy giá xăng tăng lên nhưng cầu về xăng cũng tăng
lên). Cầu về xăng co giãn rất lớn có lúc vượt trên 6.5 ở những năm có giá trị độ co
giãn dương. Độ co giãn của cầu theo giá xăng dầu thay đổi rất thất thường: có lúc
có giá trị dương, có lúc có giá trị âm thể hiện quy luật cung cầu.
Trong vòng 7 năm trở lại đây kể từ năm 2005, giá trị của độ co giãn cũng có
nhiều biến động. Trong một vài năm độ co giãn còn có giá trị âm (theo quy luật
cung cầu), nhưng giá trị tuyệt đối của chúng đều nhỏ hơn 1 thể hiện cầu hầu như
không co giãn khi giá xăng lên hay xuống. Sự biến động thất thường của độ co
giãn của cầu theo giá xăng qua các năm chỉ có thể được giải thích bằng sự thay đổi
tình hình kinh tế xã hội trong và ngoài nước. Theo dự đoán, tình hình giá xăng dầu
trên thị trường Việt Nam sẽ tiếp tục tăng cao. Do chính phủ quyết định sẽ thả nổi
giá xăng dầu theo thị trường thế giới để giảm thiểu tổn thất trong việc bù lỗ cho
các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, đồng thời kìm hãm việc buôn lậu xăng do
giá xăng trong nước thấp hơn so với thị trường quốc tế. Lượng cầu có thể biến

2. Giáo trình “ Kinh tế vi mô” – NXB Thống kê 2005
3. Các trang web online:
 http://www.petrolimex.vn
 http://www.vneconomy.com
 http://www.nld.com.vn/tintuc/kinhte
 http://www.vnexpress.net/vietnam/kinhdoanh
 http://www.gsogov.vn ( Tổng cục thống kê Việt Nam)