Bản nháp chuyên đề năm thứ 3
Trang 0
CHUYÊN ĐỀ

“Đánh giá tác động của giá xăng dầu đến
một số ngành nghề của Việt Nam” Bản nháp chuyên đề năm thứ 3
Trang 1

MỤC LỤC
Phần 1: GIỚI THIỆU 3
1. Lý do chọn đề tài 3
2. Mục tiêu nghiên cứu 3
2.1 Mục tiêu chung 3
2.2. Mục tiêu cụ thể 4
3. Khái quát phương pháp tiến hành đề tài 4
3.1 Phương pháp thu thập thông tin số liệu 4
3.2 Phương pháp xử lý và phân tích thông tin số liệu 4
4. Phạm vi nghiên cứu 4
Phần 2: NỘI DUNG 5
1. Khái quát về sự biến động của giá xăng dầu trong vài năm trở lại đây 5
1.1 Sơ lược về sự biến động của giá dầu thô trên thị trường thế giới trong
vài năm trở lại đây và nguyên nhân dẫn đến sự biến động này 5
1.2 Sơ lược biến động của giá xăng dầu ở Việt Nam trong vài năm trở lại
đây và nguyên nhân dẫn đến sự biến động này 6
1.2.1 Sơ lược biến động của giá xăng dầu ở Việt Nam trong vài năm trở lại
đây
6
1.2.2 Nguyên nhân chủ yếu để Nhà Nước đưa ra quyết định thả nổi giá xăng
dầu theo giá thi trường 7
2.Đánh giá tác động của giá xăng dầu đối với nền kinh tế Việt Nam 7
2.1 Những mặt lợi và mặt hại của việc thả nổi giá xăng dầu theo giá thị
trường đối với nền kinh tế Việt Nam 7

Khi giá xăng dầu tăng thì nó ảnh hưởng rất lớn đến một số ngành nghề sử dụng
nhiều xăng dầu để hoạt động.
Sau khi trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức Thương mại quốc tế
WTO thì nền kinh tế Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bật trong tất
cả các ngành nghề, các lĩnh vực sản xuất kinh doanh…Nhưng trong những năm
gần đây mà đặc biệt là năm 2007 và đầu năm 2008 giá dầu thô trên thế giới tăng
một cách nhanh chóng làm cho giá xăng dầu trong nước cũng tăng theo. Việc
giá xăng dầu tăng đã ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống hàng ngày của người
dân, đến quá trình sản xuất của các doanh nghiệp…Vì vậy nó đã tác động rất
lớn đến nền kinh tế Việt Nam, mà trong đó có một số ngành nghề rất nhạy cảm
với giá xăng dầu như: khai thác thủy sản, giao thông vận tải…
Từ hai vấn đề trên, đòi hỏi cần có những phương hướng, biện pháp để
giảm những tác động xấu do giá xăng dầu tăng. Đó là lý do đề tài nghiên cứu
“Đánh giá tác động của giá xăng dầu đến một số ngành nghề của Việt Nam”
được thực hiện.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1 Mục tiêu chung
Mục tiêu chung của đề tài này là đánh giá tác động của giá xăng dầu đến một
số ngành nghề của Việt Nam từ đó đề ra những phương hướng, biện pháp khắc
phục nhằm giảm tác động của nó đối với các ngành này.
Bản nháp chuyên đề năm thứ 3
Trang 4
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Đánh giá những mặt lợi và mặt hại của việc thả nổi giá xăng dầu theo giá thị
trường đối với nền kinh tế Việt Nam
-
Đánh giá tác động của giá xăng dầu đối với ngành khai thác thủy hải sản và
ngành giao thông vận tải từ đó đưa ra phương hướng, biện pháp khắc phục
những tác động này.


Giá dầu thô thế giới trong 3 tháng đầu năm 2008 lại tăng vọt lên hơn
100USD/thùng và trong đợt tăng giá này thì nó xuất phát từ những nguyên nhân
chủ yếu sau:
Cung cầu bất quân bình càng lúc càng thêm rõ nét: sản lượng dầu thềm
lục địa Bắc Hải giảm nhanh hơn dự báo. Bạo động ở Algeria, Nigeria,
Venezuela…góp phần đánh sụt lượng cung dầu thô. Cung giảm không cân đối
được cơn khát dầu gia tăng theo cường độ bùng nổ tăng trưởng của hai nhóm
N4 (chủ lực là Trung Quốc và Ấn Độ) và N11 (dẫn đầu là ASEAN).
Theo Thượng Viện Mỹ mà cụ thể là Fadel Gheit khẳng định 40% giá
dầu bị chồng thêm bởi yếu tố đầu cơ. Do giá không ngừng leo thang, các công
ty hàng không quốc tế rót khoản tiền khổng lồ vào mua các “option” ở thị
trường dầu tương lai, bảo đảm ngưỡng giá 100USD/thùng ổn định đến tháng 3
năm 2009. Không riêng lĩnh vưc hàng không, các công ty chuyên doanh năng
lượng (dầu & khí đốt) cùng thành phần kiếm lời thông qua mua bán chứng
khoán tương lai, tích cực khuấy động giá dầu thô. Khoảng 10.000 giao dịch
thực hiện trong tháng 11/2007, tăng đột biến lên hơn 25.000 vài ngày đầu năm
2008.
Sau hết, không kém quan trọng là đồng đôla tuột giá lại tác đông làm
tăng giá dầu thô thế giới vì dầu thô lấy USD làm bản vị.
Bản nháp chuyên đề năm thứ 3
Trang 6
1.2 Sơ lược biến động của giá xăng dầu ở Việt Nam trong vài năm trở lại
đây và nguyên nhân dẫn đến sự biến động này
1.2.1 Sơ lược biến động của giá xăng dầu ở Việt Nam trong vài năm trở
lại đây
Từ năm 2005 đến cuối năm 2007 thì giá xăng dầu trong nước cũng biến
động tăng nhưng mức tăng này vẫn thấp hơn so với thị trường thế giới là do
chính sách trợ giá bù lỗ của Nhà Nước. Việc tăng giá là do Nhà Nước quyết
định và công bố. Ví dụ như biến động của giá dầu DO từ năm 2005 đến đầu
năm 2008 thể hiện qua bảng sau:

- Nhà Nước không thể bao cấp mà để doanh nghiệp tự hạch toán độc lập. Ví
dụ như chỉ riêng năm 2007, số tiền bù lỗ chi kinh doanh xăng dầu lên đến
11.000 tỷ đồng. Đây là số tiền rất lớn, thay vì phải tập trung bù lỗ cho doanh
nghiệp thì Nhà Nước có thể làm kinh phí cho chăm lo cộng đồng, hỗ trợ
người nghèo, vùng khó khăn, vung sâu, vùng xa…
- Nếu tiếp tục bao cấp về xăng dầu thì Nhà Nước vô tình bao cấp cho các
doanh nghiệp nước ngoài và bao cấp luôn các nước láng giềng do tình trạng
buôn lậu xăng dầu qua biên giới không thể kiểm soát nổi.
2.Đánh giá tác động của giá xăng dầu đối với nền kinh tế Việt Nam
2.1 Những mặt lợi và mặt hại của việc thả nổi giá xăng dầu theo giá thị
trường đối với nền kinh tế Việt Nam
Bản nháp chuyên đề năm thứ 3
Trang 8
2.1.1 Những mặt lợi
- Về mặt vĩ mô, Nhà Nước từ nay sẽ không phải đau đầu với con số hàng
chục ngàn tỷ đồng mỗi năm để bù lỗ hỗ trợ doanh nghiệp. Nguồn tiền lớn
này thay vì hỗ trợ gián tiếp cho doanh nghiệp thì từ nay sẽ hỗ trợ trực tiếp
đến người dân chịu sức ép của tăng giá xăng dầu.
- Bên cạnh đó hàng loạt thành quả được tạo ra khi Nhà nước không phải mất
công, mất sức chống buôn lậu, ngăn ngừa tình trạng “bao cấp ngược” cho thị
trường khu vực và các doanh nghiệp nước ngoài hưởng lợi từ bao cấp giá.
- Từ nay doanh nghiệp cũng hoàn toàn chủ động trong kinh doanh mà không
phải chạy theo chính sách; ngược lại, cơ quan quản lý không phải can thiệp
vào doang nghiệp bằng những mệnh lệnh hành chính.
- Bên cạnh đó, thị trường cơ bản có được môi trường cạnh tranh mà ở đó
doanh nghiệp buộc phải đổi mới quản lý, tiết kiệm chi phí; còn người tiêu
dùng thì phải tiết kiệm tiêu dùng, được lựa chọn mức giá cạnh tranh…

2.1.2 Những mặt hại
- Các doanh nghiệp vân tải, với hàng ngàn lít xăng tiêu thụ mỗi ngày, số tiền

tăng giá xăng dầu đã tác động dây chuyền đến nhiều mặt hàng khác. Sau đây là
điển hình ở 3 tỉnh Sóc Trăng, Bạc Liêu và Cà Mau về nỗi khỗ của ngư dân sau khi
giá dầu tăng lên 13.900đ/lít:
2.2.1.Tỉnh Sóc Trăng
Tỉnh Sóc Trăng hiện có trên 1.000 tàu khai thác thủy hải sản, trong đó có
270 tàu khai thác xa bờ, mỗi tàu khai thác xa bờ phải tốn chi phí nhiên liệu cho mỗi
chuyến ra khơi từ 10.000 đến 15.000 lít dầu, như vậy chi phí nhiên liệu tăng thêm
bình quân cho mỗi chuyến khoảng 40 triêu đồng. Các tàu có công suất dưới 90 mã
lực (CV) hoặc tương đương khai thác ngắn hạn trên biển cũng tiêu tốn từ 2.500 đến
3.000 lít dầu và chi phí tăng thêm cho mỗi chuyến từ 6 đến 7 triệu đồng so với thời
điểm áp dụng giá xăng dầu gần đây. Cái khó là ngư dân không thể chủ động điều
chỉnh giá khai thác được. Giá các mặt hàng thủy sản từ sau tết Nguyên đán đến nay
chỉ tăng từ 250 đồng đến 800 đồng một Kg, mức tăng này không thể bù đắp được
chi phí xăng dầu, các chi phí hàng hóa thiết yếu, trong đó có nước đá cũng tăng
Bản nháp chuyên đề năm thứ 3
Trang 10
theo do chi phí vận chuyển tăng. Sự tăng giá đồng loạt như vậy khiến cho hầu hết
các tàu thuyền khai thác loại vừa và nhỏ phải neo đậu, chờ giá hải sản tăng thêm để
bù đắp chi phí nhiên liệu đầu vào.
Theo ông Lư Tấn Hòa, phó chi cục bảo vệ nguồn lợi thủy sản Sóc Trăng:
trong những ngày đầu tháng 3/2008 thì tại khu vực cảng Trần Đề có từ 60 đến 70%
tàu khai thác thủy sản của Sóc Trăng phải nằm bờ chưa ra khơi khai thác. Lý do
nằm bờ thì vẫn là giá xăng dầu tăng trong thời gian qua đã ảnh hưởng đến các hoạt
động sản xuất, dịch vụ vận chuyển của ngư dân. Riêng hoạt động khai thác biển lại
không thể chủ động tăng giá sản phẩm, phần lớn tàu thuyền khai thác biển phải neo
đậu tại bến để chờ giá hải sản nhích lên để bù đắp giá dầu tăng cao.
Với một số tàu tiếp tục hoạt động thì để có lãi là không nhiều, mức thu nhập
của ngư phủ cũng bị giảm theo. Nếu như trước đây, chủ tàu chi cho ngư phủ trong
khoảng 40% lợi nhuận, thì nay mức chi này chỉ còn 30% đến 35%. Nhiều ngư phủ
chuyển sang các tàu khai thác có công suất lớn, các tàu có công suất vừa và nhỏ

và thêm nhiều tàu tiếp tục nằm bờ mà nguyên nhân chủ yếu vẫn là do dầu tăng giá,
từ tháng cuối năm 2007 đến nay, phần lớn ngư dân rơi vào tình trạng thua lỗ sau
các chuyến đi biển, tàu nào hiệu quả nhất chỉ đủ khả năng hòa vốn là giỏi. Ngay cả
ngư dân khai thác thủy sản trước kia ăn chia theo tỷ lệ lợi nhuận nay không còn
dám đi biển theo hình thức chia trên, vì ngày công nhiều mà khai thác không có
bao nhiêu, theo đó yêu cầu chủ tàu trả lương theo ngày công. Nếu ăn chia theo tỷ lệ
lợi nhuận thì có nguy cơ trắng tay sau nhiều ngày cực lực trên biển. Trước đây theo
thông lệ thỏa thuận miệng các tàu chuẩn bị xuất bến ra biển khai thác thì đã được
các đại lý xăng dầu bán thiếu, khi nào về bán cá xong mới thanh toán. Nay dầu lên
giá, các đại lý không kham nổi và không bán thiếu. Do đó nhiều chủ tàu không có
vốn phải cho tàu nằm bờ. Các chủ tàu thì mệt mỏi còn ngư dân không ai thuê “ thất
nghiệp dài dài” đời sông rơi vào cảnh khó khăn hơn.
2.3 Tác động của giá xăng dầu đối với ngành giao thông vận tải
2.3.1 Ngành vận tải đường sắt
Bản nháp chuyên đề năm thứ 3
Trang 12
Ngành vận tải đường sắt lao đao vì chi phí nhiên liệu tăng. Theo ông Nguyễn
Hữu Tuyên, trưởng ban vận tải, tổng công ty Đường Sắt Việt Nam thì trong vận tải
đường sắt, chi phí nhiên liệu của toàn ngành là 610 tỷ đồng, nay đã đội lên 800 tỷ
đồng. Nguyên nhân do giá dầu tăng từ 10.200 đồng lên 13.900 đồng/lít, tăng 36%.
Trong bối cảnh này, giá thành vận tải đường sát bị đẩy lên buộc tổng công ty phải
tính toán cân đối lại giá cước. Hiện nay, ngoài việc yêu cầu các đơn vị thành viên
thực hiện triệt để tiết kiệm, cắt giảm tối đa chi phí, tổng công ty cũng đang tính
toán để điều chỉnh giá cước vận tải hành khách và hàng hóa. Bởi đó là giải pháp
đảm bảo kinh doanh vận tải không bị lỗ. Mà cái khó của ngành Đường sắt là vé tàu
khách thì đã bán trước vài dài ngày, còn cước vận tải hàng hóa thì đã ký hợp đồng
cả năm với các chủ hàng. Việc thương thảo lại với các chủ hàng là không dễ. Hiện
tổng công ty đang nghiên cứu để điều chỉnh giá vé, giá cước cho hợp lý. Tuy nhiên
không thể tăng ngay một lúc 20% như giá nhiên liệu. Trước mắt giá cước vận tải
đường sắt chỉ có thể tăng khoảng 7%.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng đề nghi chính phủ cho phép áp dụng việc
yêu cầu doanh nghiêp kinh doanh xăng dầu, sắt thép… đăng ký giá bán với cơ quan
quản lý bằng văn bản thông báo giá. Các doanh nghiệp công bố công khai giá bán
và bán theo đúng giá này.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế, kiểm soát tốc độ tăng giá, Chính Phủ yêu
cầu Ngân hàng Nhà nước thực hiện điều hành chính sách tiền tệ một cách chặt chẽ,
linh hoạt; Chính phủ cũng sẽ có các biện pháp đảm bảo cho thị trường bất động sản
tiếp tục phát triển lành mạnh, có kiểm soát và chống đầu cơ trong lĩnh vực này.
Trong đợt điều chỉnh này, Liên bộ cũng nhận định rằng đối tượng chịu áp lực
lớn hơn là những hộ gia đình khó khăn tai các địa bàn vùng sâu, vùng xa… theo đó,
một cơ chế hỗ trợ cũng được ban hành đi kèm với đợt điều chỉnh này. Cụ thể là:
Chính phủ sẽ trung hỗ trợ cho nhóm những người bị tác động trực tiếp, nhiều nhất
từ việc xăng dầu tăng giá và cho người nghèo, như mở rộng diện hỗ trợ và cấp
không thu tiền dầu cho các hộ dân ở các địa bàn chưa có điện lưới, cho các đồng
bào dân tộc thiểu số và thuộc diện chính sách; nâng mức bảo trợ bảo hiểm y tế cho
Bản nháp chuyên đề năm thứ 3
Trang 14
người nghèo; giảm thuế trong lĩnh vực nông nghiệp; hỗ trợ thay phương tiện giảm
thiểu chi phí nguyên liệu đối với đánh bắt xa bờ; thực hiện các cơ chế cho vay ưu
đãi…
Bên cạnh những chính sách và biện pháp trên thì Nhà nước cần đầu tư để tìm
những nguồn năng lượng thay thế như:

biodiesel, điện nguyên tử, hydrogen, nhiên
liệu sinh học, năng lượng mặt trời, năng lượng gió…
3.2 Chính sách, biện pháp đối với ngành khai thác thủy hải sản và ngành
giao thông vận tải
Trước những khó khăn của bà con ngư dân, Bộ thủy sản đã đề nghi Chính phủ
dùng một phần trong phí giao thông đường bộ thu qua xăng dầu để tái đầu tư cơ sở
hạ tầng cho ngành thủy sản và điều tra nguồn lợi ngư trường. “Nhà nước có quy

Trang 16
Phần 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Trước diễn biến của giá dầu thô thế giới trong vài năm trở lại đây, đặc biệt là
gần đây giá dầu thô đã vượt mức 100 USD/thùng đã gây sức ép đối với giá xăng
dầu trong nước. Trong khi Việt Nam là nước nhập khẩu 100% xăng dầu thành
phẩm thì việc bao cấp, trợ giá đối với xăng dầu sẽ tốn một khoảng chí phí rất lớn.
Thay vì bao cấp bù lỗ xăng dầu thì khoảng tiền này có thể sử dụng cho việc hồ trợ
các đối tượng bị tác động trực tiếp khi giá xăng dầu tăng như: hỗ trợ ngư dân, đồng
bào vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, diện chính sách… Vì vậy khi Nhà
nước thả nổi giá xăng dầu theo giá thị trường, cho các doanh nghiệp kinh doanh
xăng dầu tự quyết định giá là điều hợp lý. Tuy nhiên khi giá xăng dầu được thả nổi
như hiện nay thì nó cũng có nhiều mặt lợi và mặt hại mà những mặt hại này có tác
động không nhỏ đến các ngành nghề như: ngành khai thác thủy hải sản, ngành giao
thông vận tải…
Đối với các ngành thủy hải sản thì khi giá xăng dầu tăng đã làm cho chi phí
của ngành này tăng cao. Trong khi giá các sản phẩm khai thác được không tăng
hoặc tăng rất ít do sự ép giá của thương lái để bù lỗ cho chi phí của các chuyến đi
thu mua. Tuy chính phủ đã có một số biện pháp, chính sách nhưng ngành vẫn còn
rất nhiều khó khăn.
Còn ngành giao thông vận tải cũng bị tác động không nhỏ trong đợt tăng giá
xăng dầu ngày 25/2/2008. Giá xăng dầu tăng cao làm cho chi phí vận chuyển hành
khách, hàng hóa tăng lên rất cao còn giá cước vận chuyển thì không thể tăng đột
ngột mà phải tăng từ từ để không gây sốc đối với khách hàng. Việc tăng giá cước là
chuyện sớm muộn, tuy nhiên ngành giao thông vận tải cần thực hiện nhiều biện
pháp giảm chi phí để bù lại phần nào chi phí nhiên liệu tăng cao như hiện nay.
2. Kiến nghị
Giá xăng dầu tăng cao thì vấn đề chi phí nhiên liệu của ngành khai thác thủy
hải sản và giao thông vận tải đội lên rất cao thì không riêng các chính sách của Nhà
Bản nháp chuyên đề năm thứ 3

xăng”, tuổi trẻ, trang 3.
2/ Ngọc Ẩn (26/02/2008), “Nhà xe, nhà thầu đều lao đao”, tuổi trẻ, trang 3.
3/ GS.TS Trần Ngọc Thơ (27/02/2008), “Thả nổi giá xăng dầu trong thị
trường không hoàn hảo”, tuổi trẻ, trang 3.


/>dao/10916701/478