Thuốc tim mạch ức chế men
chuyển và lưu ý khi dung Thuốc ức chế men chuyển (UCMC) là thuốc được chỉ định rộng rãi nhất cho
việc điều trị các bệnh lý về tim mạch. Kể từ năm 1980, khi thuốc ức chế men
chuyển đầu tiên là catopril được đưa vào sử dụng trên lâm sàng đến nay,
người ta đã xác định được hơn 40 hoạt chất có tác dụng ức chế men chuyển
và chúng vẫn đang được nghiên cứu hoặc đã được cấp phép sử dụng. Ở Việt
Nam có hàng trăm ngàn bệnh nhân đã hoặc đang sử dụng loại thuốc này.
Thuốc UCMC là gì?
Men chuyển là men xúc tác cho việc tạo thành angiotensin II từ angiotensin I.
Angiotensin II là chất có tác dụng tiết aldosterol nên gây giữ Na+ và gây co
mạch, do đó làm tăng huyết áp. Men chuyển cũng là chất xúc tác cho sự giáng
hóa bradykinin, một chất gây giãn mạch và hạ huyết áp; khi bị giáng hóa
bradykinin sẽ chuyển thành một peptid không có hoạt tính, do đó làm mất tác
dụng giãn mạch của bradykinin và gây tăng huyết áp (THA). Các thuốc ức
chế men chuyển làm angiotensin II không được hình thành và bradykinin bị ứ
đọng dẫn đến giãn mạch, tăng thải Na+ làm hạ huyết áp.
Các thuốc ức chế men chuyển khác nhau ở sự chuyển hóa trong cơ thể và liều
dùng. Một số thuốc đã ở dạng có hoạt tính (captopril), còn một số thuốc chỉ ở
dạng tiền thuốc, khi vào cơ thể phải được hoạt hóa sang dạng có hoạt tính thì
mới có thể phát huy tác dụng (enalapril, perindopril…). Ngoài ra, một số
thuốc ức chế men chuyển có tác dụng nhiều trên men chuyển ở mô hơn là
men chuyển ở mạch máu.
Dùng thuốc trị huyết áp nào là do bác sĩ chỉ định.
Thuốc được chỉ định cho những bệnh nhân nào?
Đây là một nhóm thuốc điều trị THA tốt. Trên lâm sàng, người ta có thể sử
Bệnh nhân hẹp động mạch thận hai bên cũng không được sử dụng thuốc ức
chế men chuyển vì thuốc ưu tiên giãn tiểu động mạch đi ở cầu thận nên có thể
gây suy thận đột ngột do làm giảm dòng máu tới thận ở những bệnh nhân này.
Thuốc UCMC có tương tác với những thuốc nào?
Thuốc ức chế men chuyển rất ít tương tác với các thuốc khác. Do thuốc làm
tăng K+ máu nên cần thận trọng khi phối hợp với các thuốc làm tăng kali máu
khác. Khi phối hợp với lithium, thuốc cũng làm tăng nồng độ lithium trong
máu, do đó làm tăng tác dụng không mong muốn của lithium. Ở bệnh nhân
đang dùng insulin, khi mới dùng thuốc ức chế men chuyển có thể làm hạ
đường huyết. Aspirin và các thuốc chống viêm không steroid khác (ibuprofen,
indomethacin, naproxen) có thể làm giảm tác dụng của các thuốc ức chế men
chuyển.