Lưu ý khi dùng thuốc cho
người đái tháo đường

Bệnh tiểu đường thực chất là một nhóm bệnh do rất nhiều nguyên
nhân khác nhau gây nên. Dù cho nguyên nhân có khác nhau, nhưng đều gây
ra thiếu hụt insulin nhiều hoặc ít đi kèm với các mức độ kháng insulin ít hoặc
nhiều, dẫn đến hệ quả là cơ thể không sử dụng được đường glucose tốt, nên
mức đường này tăng lên trong máu một cách mạn tính gây ra các biến chứng
trên mắt, răng, lợi, tim mạch, thần kinh... Khi mức đường trong máu tăng lên
cấp tính có thể gây ra các loại hôn mê tăng đường máu.

Để đạt được mục tiêu trong điều trị, ngoài các chế độ ăn hợp lý, tập thể dục,
đây là 2 yếu tố có tính chất nền tảng, xuyên suốt đời sống cho bất kỳ người tiểu
đường nào, đặc biệt là tìm ra chế độ ăn thích hợp cho từng người riêng biệt. Tuy
nhiên, chỉ có < 5% số người tiểu đường có thể đạt được mục tiêu đường máu bằng
chế độ ăn và tập thể dục, phần lớn người tiểu đường cần đến các loại thuốc khác
nhau để điều trị bệnh.
Ví dụ: Các sulfamid hạ đường huyết (làm tăng tiết insulin); nhóm biguanid,
nhóm glytazon làm giảm tính kháng insulin, nhóm thuốc ức chế men alpha
glucosidase (làm chậm hấp thu đường glucose từ ruột vào máu); các thuốc điều trị
tăng huyết áp, tăng mỡ máu...
Sự phong phú về chủng loại, số lượng thuốc dùng cho người tiểu đường
trên thực tế đã gây không ít khó khăn cho công tác chăm sóc người tiểu đường.
Sau đây xin điểm qua một vài lưu ý đến việc lựa chọn sử dụng thuốc ở người tiểu
đường với phương châm “ an toàn, hợp lý” .
Thứ nhất: vì bệnh tiểu đường do rất nhiều nguyên nhân khác nhau nên mỗi
người bệnh cụ thể chỉ thích hợp với một số nhóm thuốc nhất định. Người thừa cân
nhiều thường thích hợp với nhóm metformin, nhóm glytazon, người gầy thường
đáp ứng điều trị với nhóm sulfamid hoặc insulin nếu sự kết hợp cả hai nhóm thuốc
trên không làm đường máu xuống mức yêu cầu (lúc đói 6 - 7 mmol/l, sau ăn 1 - 2
giờ: 8 - 10 mmol/l; HbA1C < 6,5%). Chúng tôi nhận thấy một số bệnh nhân đã

bệnh lý phối hợp: tăng huyết áp, tăng mỡ máu, nhiễm khuẩn...). Làm thế nào để
không tiêu tốn quá nhiều tiền mà vẫn đảm bảo nhu cầu chữa bệnh. Thông qua các
công trình nghiên cứu điều trị bệnh tiểu đường, ngày nay người ta biết chắc rằng
điều chỉnh đường máu, huyết áp ổn định tốt là cách bảo vệ sức khoẻ và ít tốn kém
nhất. Nếu giai đoạn đầu mắc bệnh, điều trị không tốt sẽ dẫn đến các biến chứng
khác nhau và đa số các biến chứng này không thể phục hồi được dù có tiêu tốn
nhiều tiền mua thuốc. Ví dụ, đường máu tăng cao gây tổn thương đáy mắt (giảm
thị lực, mù loà); tổn thương thần kinh (đau tê chân, mất cảm giác); tai biến mạch
máu não gây liệt nửa người, hầu như không bao giờ hồi phục hoàn toàn.
Điều trị tích cực ngay từ đầu là cách kinh tế nhất để điều trị bệnh tiểu
đường. Nhưng điều trị tích cực không có nghĩa là dùng nhiều thuốc, và dùng thuốc
đắt tiền. Các thuốc chữa tiểu đường có hiệu quả chữa bệnh tương đương nhau mặc
dù giá tiền chênh lệch nhau nhiều lần. Sở dĩ như vậy vì một số thuốc đắt tiền đã
tiêu phí cho quảng cáo quá mức cần thiết. Khi đi khám bệnh hãy mạnh dạn trao
đổi với bác sĩ về khả năng tài chính của mình, trên cơ sở đó lựa chọn đúng loại
thuốc hữu ích thực sự với giá tiền phù hợp với khả năng của mình. Điều trị bệnh
tiểu đường cần liên tục, bền bỉ, suốt cuộc đời.