Những quy luật di truyền bất hủ của Menden
March 2nd, 2012 | admin | 0 Góp ý »
I/Sơ lược về Menden
Gregro Menden (G.Jmendel)sinh ra trong một gia đình nông dân ở sứ Moravi(thuộc Tiệp khắc cũ-nhưng
cũng có thể nói thuộc CH Séc)ngày 22 tháng 7 năm 1982.Những năm đi học ông đã sớm tỏ ra là một người
yêu thích khoa học,yêu thích thiên nhiên,bộc lộ nhưng năng khiếu bẩm sinh và có thành tích xuất sắc.Tuy
nhiên,do hoàn cảnh gia đình túng thiếu nên khi học hết cấp trung học(1843)Menden bước vào tu viện thánh
Phoma tại thành phố nhỏ Brono yên tĩnh vùng Bohem.Với đẳng cấp của người tu hành trong tu viện
,Menden nhận tên mới là Grego,với tên này người ta đã biết đến ông cho đến ngày nay.
Mơ ước của Menden là trở thành thầy giáo .Lúc bấy giờ nhà dòng phải chuẩn bị cho một số thầy giáo cho
trường trung học,thế là Menden có điều kiện thực hiện ước mơ của mình .Từ năm 1851 đến 1853 Menden
tiếp tục học ở trường Đại học tổng hợp viên,ở đây ông học vật lí ,toán học,nghe giảng về hóa học ,động vật
học,thực vật học và cổ sinh học,làm quen với các phương pháp của khoa học thực nghiệm .Sau đó ông trở
thành thầy giáo ở trường cao đẳng thực hành tại Brono và làm việc ở đó trong vòng 14 măm.Là một nhà sư
phạm xuất sắc (giảng dạy vật lí,toán học,và các khoa học khác)tốt bụng và trung thực,ông được học trò hết
sức yêu mến và kính trọng.Trong những năm đó Menden đã tiến hành những thí nghiệm kinh điển của mình
trên đậu Hà Lan(1856-1863)ở một khu đất nhỏ trong tu viện.Năm 1865 được xem là năm ra đời của di
truyền học.Trong năm này ,Menden đọc bản báo cáo có tính chất lịch sử “thí nghiệm về các cơ thể lai thực
vật” tại hội nghị của hội các nhà tự nhiên học thành phố Brono.Năm 1866,công trình của Menden đã được
in trong kỉ yếu của hội các nhà tự nhiên học Brono .Tuy nhiên,phát minh của Menden đã không được người
đương thời thấu hiểu
Năm 1879 Menden được chỉ định làm tu viện trưởng và đời sống của ông thay đổi về cơ bản:công việc lãnh
đạo tu viện và công việc quản lí sư vụ đã làm ông bỏ dở công việc giảng dạy và nghiên cứu.Hơn nữa một
điều không may đã đến với ông:công trình lai giống thực vật buộc ông mất hàng giờ quan sát những đối
tượng rất nhỏ trong suốt 14 năm trời đã làm mắt ông bị mờ
Menden qua đời ngày 6-1-1884 (nguyên nhân thì đến nay chưa rõ là ông mất do bị viêm thận nặng hay vì
bênh tim….)
Công trình của ông chỉ tóm tắt trong 50 trang nhưng đã chứa đựng tất cả những gì là nội dung cơ bản của
di truyền học.
II/Tìm hiểu về di truyền học
- Di truyền là hiện tượng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ tỏ tiên cho các thế hệ con cháu.

P:Aa(vàng) x aa(xanh)
G:A,a a
F1:1Aa(vàng):1aa(xanh)
-Các kí hiệu:+ P(parentes) là cặp bố mẹ xuất phát.Pt/c:bố mẹ thuần chủng
+G(gamete):giao tử
+F(filia):thế hệ con:F1:thế hệ thứ nhất,con của cặp P;F2 là thế hệ thứ hai được sinh ra từ F1 do sự tự thụ
phấn hoặc giao phấn giữa các F1,,,
+Fb :con lai phân tích
IV/Quy luật phân li (các thí nghiệm của Menden trong phép lai một cặp tính trạng tương phản)
1/thí nghiệm:Cho lai giữa hai loại thuần chủng đậu hoa đỏ và hoa trắng
ở F1 thu được 100%hoa đỏ.Tiếp tục cho F1 tạp giao thì thu được F2 tỉ lệ phân tính sấp xỉ 3 hoa đỏ:1hoa
trắng
SDL Pt/c:hoa đỏ x hoa trắng
F1: 100%hoa đỏ
F1xF1: hoa đỏ x hoa đỏ
F2: 3hoa đỏ:1hoa đỏ
2/Nhận xét:
Khi cho lai giữa 2 dòng thuần chủng khác nhau một cặp tính trạng tương phản thì ở F1 biểu hiện tính chất
của một bên ,của bố or của mẹ.Tính trạng được biểu hiện ở F1 là tính trạng trội ,tính trạng chưa biểu hiện ở
F1 là tính trạng lặn với tỉ lệ 3 trội:1 lặn
3/Giải thích:
***Theo quan điểm của Menden:
-Trong cơ thể sinh vật có các nhân tố di truyền có khả năng quy định các tính trạng của sinh vật .Các nhân
tố di truyền luôn tồn tại thành từng cặp trong cơ thể.Nếu cặp nhân tố di truyền gồm 2 chiếc giống nhau gọi
là đồng hợp tử trội or lặn.Nếu 2 chiếc khác nhau gọi là dị hợp tử
-Khi cơ thể hình thành giao tử ,mỗi giao tử chỉ nhận được một nhân tố di truyền của cặp nhân tố di truyền.Vì
vậy:
+Cơ thể đồng hợp tử chỉ tạo ra một loại giao tử
+Cơ thể dị hợp tử tạo ra được 2 loại giao tử với tỉ lệ bằng nhau
-Khi xảy ra quá trình thụ tinh cứ 2 giao tử khác giới của cùng một loài kết hợp với nhau sẽ tạo nên 1 hợp

V/Quy luật phân li độc lập(lai hai cặp tính trạng tương phản):
-Xác suất của những sự kiện xảy ra độc lập và đồng thời bằng tích xác suất của các sự kiện đó
-Xác suất của những sự kiện xảy ra đồng thời bằng tích xác suất của các sự kiện đó thì các sự kiện đó xảy
ra độc lập nhau và ngược lại.
1/.Thí nghiệm của Menden
Thí nghiệm:Pt/c:hạt vàng_trơn X hạt xanh_nhăn
F1:100%hạt vàng_trơn
F1XF1:hạt vàng _trơn X hạt vàng_trơn
F2: 9 vàng_trơn ;3 vàng_nhăn;3 xanh_trơn;1 xanh_nhăn
Xét sự di truyền riêng rẽ của từng cặp tính trạng:
-Tính trạng màu sắc hạt: -Tính trạng hình dạng vỏ hạt
Pt/c:hạt vàng x hạt xanh Pt/c:hạt trơn x hạt nhăn
F1:100%hạt vàng F1:100%hạt trơn
F2:3 và ng:1 xanh F2: 3 trơn:1 nhăn
2/.Nhận xét:
+Mỗi cặp tính trạng đều xảy ra hiện tượng đồng tính trội ở F1 và phân tính theo tỉ lệ 3 trội:1 lặn ở F2
+Tỉ lệ kiểu hình chung của 2 cặp tính trạng bằng tích tỉ lệ kiểu hình của mỗi cặp tính trạng:
9vt:3vn:3xt:1xn=(3v:1x)(3t:1n)
=>chứng tỏ sự di truyền của 2 cặp tính trạng này độc lập nhau
3/Giải thích
***Theo Menden:các cặp nhân tố di truyền quy định các cặp tính trạng tồn tại độc lập nhau trong cơ thể sinh
vật
-Mỗi cặp gen quy định một cặp tính trạng nằm trên một cặp NST tương đồng
-Trong quá trình phát sinh tạo giao tử của F1 có sự phân li độc lập của các cặp NST tương đồng ,dẫn tới sự
phân li độc lập của các cặp gen tương ứng ,tạo nên các loại giao tử khác nhau với xác suất ngang nhau tạo
nên F2
4/Điều kiện nghiệm đúng của đinh luật phân li độc lập
-các điều kiện nghiệm đúng của đinh luật phân li
-mỗi gen quy định một tính trạng
-mỗi cặp gen nằm trên một cặp NST tương đồng