Bài thuốc chữa chứng xuất
huyết
- Theo y học cổ truyền (YHCT), huyết thuộc phủ kỳ hằng, có chức năng vận
chuyển các chất dinh dưỡng và ôxy đi nuôi dưỡng các bộ phận trong cơ thể. Huyết
có quan hệ mật thiết với một số tạng phủ trong cơ thể, như tỳ, vì tỳ có chức năng
ích khí, sinh huyết; tạng can (gan) vì “can tàng huyết”; tạng thận vì “thận chủ cốt”,
tức quản lý về xương cốt, mà trong xương lại có tủy là cơ quan sinh ra hồng cầu,
tức sinh ra máu. Như vậy khi nói đến việc cầm máu trong cơ thể, YHCT thường sử
dụng phương pháp trị từ gốc (trị bản), tức là trị vào các tạng có liên quan đến
huyết, đồng thời cũng kèm theo phương pháp trị ngọn (trị tiêu).
Lá sen
Nếu là cầm máu do các bộ phận bên ngoài, như da, cơ bị chấn thương chảy máu,
hoặc chảy máu cam… do đứt các mạch máu mũi, thường dùng phương pháp cầm
máu tức thì tại chỗ. Đối với các trường hợp xuất huyết do nội thương, hoặc ngay cả
ngoại thương mà tính chất lại phức tạp hơn, thường sử dụng phương pháp trị bản.
Sau đây là một số bài thuốc uống trị chứng xuất huyết, có thể linh hoạt áp dụng
cho các trường hợp.
Trị nôn ra máu, chảy máu cam, ho ra máu, đại tiện ra máu:
sinh địa 30g, bạch thược 9g, tê giác 1g (hoặc sừng trâu 9g), mẫu đơn bì 6g. Sắc
uống ngày 1 thang, chia 3 lần trước bữa ăn khoảng 1 giờ rưỡi. Có thể uống liền vài
tuần lễ đến khi hết hẳn các triệu chứng. Công dụng: lương huyết, chỉ huyết, dùng
khi cơ thể bị nhiệt mà gây xuất huyết.
Trị nôn ra máu, chảy máu cam, đại tiểu tiện ra máu, phụ nữ băng huyết: đương quy
thán, bồ hoàng thán, đại hoàng thán, hòe hoa thán, a giao mỗi vị 30g. Tất cả đem
tán thành bột mịn, thêm mật ong làm hoàn, mỗi lần uống 10g, ngày 2 lần trước bữa
ăn khoảng 1 – 2 giờ. Công dụng: thanh nhiệt, chỉ huyết, dùng khi cơ thể bị nhiệt
mà gây xuất huyết.
như rượu, bia, ớt, hạt tiêu…