Báo cáo chuyến đi thực tế
Công tác xã hội tại trung tâm nuôi
dưỡng trẻ khuyết tật tỉnh Hà Tây
(Địa chỉ: Ngọc Sơn - Chúc Sơn - Chương Mỹ - Hà Tây)
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU
Công tác xã hội là một ngành khoa học tương đối non trẻ trên thế giới,
tính chất chuyên nghiệp mới được hình thành hơn 100 năm nay măc dù có
nguồn gốc hình thành từ xa xưa.
Tuy vậy ngày nay trong xã hội hiện đại Công tác xã hội đã và đang không
ngừng khẳng định vai trò và vị trí quan trọng của mình trong xã hội.
Công tác xã hội là sự vận dụng các lý thuyết khoa học về hành vi con
người và hệ thống xã hội nhằm xây dựng và thúc đẩy sự thay đổi liên quan đến
vi trí, địa vị, vai trò của các các nhân, nhóm, cộng đồng người yếu thế tiến tới
bình đẳng và tiến bộ xã hội.
Đối tượng phục vụ - thân chủ của Công tác xã hội là những nhóm, cá
nhân yếu thế được nhân viên Công tác xã hội bằng chuyên môn nghiệp vụ của
mình sẽ giúp thân chủ phục hồi các chức năng, khơi dậy các khả năng tiềm ẩn
của bản thân thân chủ để họ tự giải quyết vấn đề gặp phải. Nhân viên Công tác
xã hội không “ làm hộ, làm cho, làm thay “ các thân chủ. Như vậy trên cơ sở đó
ta có thể nhận định rằng: “Công tác xã hội tuy là một ngành khoa hoc mới, một
nghề mới nhưng là một ngành, một nghề có tính nhân văn sâu sắc.”
Chúng tôi những sinh viên năm thứ nhất chuyên nghành Công tác xã hội
trường Đại học Khoa Học Xã Hội& Nhân Văn được trang bị những lý thuyết, kỹ
năng, phương pháp thực hành Công tác xã hội và hơn hết được sự hướng dẫn chỉ
bảo tận tình của thầy giáo. Chúng tôi đã quyết định tổ chức chuyến đi thực tế tại
Trung tâm nuôi dưỡng trẻ khuyết tật tỉnh Hà Tây để có thể “Học đi đôi với
2
hành”, những lý thuyết, phương pháp, kỹ năng đã được học của ngành Công tác
xã hội.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc và các cán bộ công nhân

- Các thành viên chuẩn bị trang thiết bị , phương tiện chuẩn bị cho chuyến
đi.
- Bộ phận kỹ thuât kiểm tra lại trang thiết bị máy móc.
- Bộ phận hậu cần chuẩn bị tốt nhất cho chuyến đi.
- Bộ phận liên hệ và đi tiền trạm tìm hiểu khái quát về Trung tâm.
- Phân công công việc cụ thể của từng thành viên.
5
- Các thành viên trong nhóm tìm hiểu thông tin, đặc điểm tâm lý của
người khiếm thính thông qua báo, đài, mạng Internet.
- Các thành viên tìm các trò chơi giành cho trẻ em khiếm thính để có thể
tổ chức trò chơi, tiếp xúc với thân chủ khi xuống địa bàn.
- Xác định mục tiêu cụ thể của chuyến đi.
2. Bản phân công công việc cho chuyến đi thực tế
Họ và tên Công việc
Nguyễn Thị Định Đặt vấn đè với Ban giám đốc, chuẩn bị thiết
bị, khai thác thông tin từ thân chủ
Đoàn Thị Phương Liên Liên hệ địa điểm đi thực tế, đặt vấn đề với
Ban giám đốc, khai thác thông tin từ thân chủ
Đỗ Thị Linh Hậu cần, tiếp xúc khai thác thông tin từ thân
chủ
Bùi Thanh Minh Đặt vấn đề với Ban giám đốc, ghi hình, thu
thập thông tin
Phùng thị Mơ Chuẩn bị thiết bị, tiếp xúc khai thác thông tin
từ thân chủ
Trần Thị Nhung Tiếp xúc, khai thác thông tin từ thân chủ
Đỗ Hồng Quân Ghi hình, tiếp xúc , khai thác thông tin từ thân
chủ
Nguyễn Văn Tuấn Đặt vấn đề với Ban giám đốc, ghi hình, thu
thập thông tin về thân chủ
Cụ thể theo từng nhóm thân chủ như sau:

thực hiện điều tra về “Bệnh Tai nghe kém” ở 6 tỉnh trên cả nước. Kết quả tỷ lệ
người khiếm thính vào khoảng 6% tức là cứ 100 người thì có 6 người bị khiếm
thính.
3. Nguyên nhân dẫn tới bị khiếm thính
Người bị khiếm thính có rất nhiều nguyên nhân và trong đó có một số
nguyên nhân sau:
7
+ Do di truyền, bẩm sinh (từ khi mẹ mang thai, cha mẹ nhiễm độc, ).
+ Khi bà mẹ mang thai bị sởi, bệnh truyền qua đường tình dục, hoặc dùng
thuốc có hại cho tai của trẻ trong thời kỳ mang thai và khi sinh.
+ Những khó khăn trong khi sinh và ngay sau khi sinh: sinh non, thiếu
tháng, khó sinh hoặc trẻ bị ngạt hay vàng da.
+ Ngoài ra khiếm thính còn do chịu tác động của các nguyên nhân sau:
các bệnh sởi, quai bị, viêm màng não, các bệnh nhiễm trùng tai, tiếng ồn, tai
nạn, tuổi già, tai có dịch.
4. Đặc điểm tâm lý ở trẻ khiếm thính
Trẻ bị khiếm thính thường bồn chồn, lo lắng, khổ sở trước những tình
huống bắt ngờ, không hiểu được ý nghĩ của người khác và không bộc lộ được ý
muốn của bản thân. Từ đó có những phản ứng khác nhau: hay gây gổ, thờ ơ lãnh
đạm, tính khí thất thường trong khi cách cư xử của gia đình như nuông chiều,
hay ghét bỏ, lạnh nhạt đều làm cho tình trạng xấu đi.
III. Quá trình thực hiện công tác xã hội
1. Mục tiêu đề ra
Với những kỹ năng và phương pháp về Công tác xã hội với nhóm thân
chủ là người khuyết tật thì chúng tôi phải tìm hiểu đời sống vật chất, tâm tư tình
cảm của nhóm thân chủ.
Giao lưu, vui chơi, chia sẻ tâm tư tình cảm với các em đồng thời định
hướng giúp thân chủ vượt qua mặc cảm hoà nhập với cộng đồng.
Đặt mối quan hệ với Trung tâm cũng như cùng với Trung tâm tìm giải
pháp trị liệu nhằm góp một phần nào đấy giúp đỡ cải thiện đời sống vật chất

chủ
Nguồn
khác
Từ các cán
bộ ở Trung
tâm
Từ
những
người
xung
quanh
Thông tin về
các nhóm thân
chủ
9
Đó là phương pháp chung để khai thác thông tin từ các nhóm thân chủ.
Sau đây là phương pháp tiếp cận và khai thác thông tin với từng nhóm đối
tượng:
a- Tiếp cận thu thập thông tin về nhóm trẻ sơ sinh
Do các em còn quá nhỏ, em nhỏ nhất mới được một tháng tuổi, em lớn
nhất là được 15 tháng tuổi cho lên chúng tôi không thể khai thác được thông tin
gì từ các em. Nhưng qua trao đổi với các cán bộ chăm sóc các em chúng tôi
được biết toàn bộ 12 em nhỏ sơ sinh mà hiện nay Trung tâm đang nuôi dưỡng
đều là các em nhỏ bị bỏ rơi ở bệnh viện ngay từ khi mới được sinh ra. Các em
được Trung tâm nhận về và được quan tâm chăm sóc như bao em nhỏ khác.

“Sao mẹ không cho con ăn” “Giấc ngủ mang một nỗi đau”
10

Ăn đi em, ăn cho nhanh lớn như anh, chị đây này!

khi học nghề là tìm được việc làm để giúp đỡ bố
mẹ.
Em Hải(16 tuổi) Nhà em ở Chương Mỹ, tính tình hoà đồng với
mọi người, thích khâu vá thêu thùa và học.
12
Mấy chị em mình nói chuyện nhé!
13

Trò chuyện
Vui chơi
c- Tiếp cận thu thập thông tin từ nhóm thân chủ là 6 em biết nói
Do các em này biết nói lên việc tiếp cận và thu thập thông tin từ các em
này thuận lợi hơn các em bị khiếm thính.Trong số 6 em nói được có 2 anh em
14
Hiếu, Minh và Huyền là có trí tuệ phát triển bình thường còn các em kia thì
không, có em bị hội chứng Đao.

Thân thiện
Đầm ấm
Hiếu (10 tuổi) và
Minh (5 tuổi)
Bố em đã mất, mẹ em đi tù gia đình không nuôi
được hai em. Thỉnh thoảng ông ngoại hoặc cậu
đến đón hai em về chơi. Hai em rát hiếu động và
tinh nghịch. Hai em đều rất nhớ mẹ.Hiếu nói “Em
mong học đến lóp 5 năm lúc đó mẹ sẽ về”. Cô bé
Minh hay buồn nhớ và đòi mẹ
Huyền (13 tuổi) Em còn có tên là Bé.Nhà em ở Xuân Mai em thích
15
được đi học. Em mong đến cuối tuần vì có các

“mẹ” rất lo lắng).
- Hiện nay phần lớn các bé đều còn bơ vơ( có một số gia đình đến đặt vấn
đề xin các bé về nuôi). Hằng ngày các bé đều trông chờ những dòng sữa, những
bình sữa, bát cháo từ các “mẹ” các vú nuôi.

Chờ mẹ một chút có sữa ngay đây Mẹ ơi! Con đói quá!
c- Về thân chủ là 66 em khiếm thính
- Các em mặc cảm, tự ty với hoàn cảnh, thân phận của mình do mọi người
không hiểu, xa lánh.
- Đời sống vật chất ở Trung tâm vẫn còn rất thiếu thốn. Để góp phần cải
thiện cuộc sống các em còn tăng gia sản suất trồng rau, nuôi lợn.
- Các em đều phải tự chăm sóc bản thân, dọn dẹp nhà cửa. Các em lớn
chăm sóc dạy dỗ các em nhỏ, giúp đớ các em trong sinh hoat hằng ngày.
- Các em rất thiếu tình cảm gia đình, luôn mong được về thăm nhà.
- Các em đều mong muốn được đi học, được vui chơi như biết bao bạn bè
cùng trang lứa.
18
- Các em mong sau khi học nghề sẽ đươc các doanh nghiệp nhận vào làm,
có công việc ổn định để giúp đỡ gia đình, hoà nhập với cộng đồng.

Những công việc không tên

Tự ty ứơc mơ
d- Về thân chủ là 6 em biết nói
- Các em rất nhớ cha mẹ, khao khát được ở bên gia đình, thiếu thốn tình
cảmcủa cha me.
- Đời sống tình cảm thiếu thốn, không được cha mẹ dạy bảo nên các em
rất ngang bướng , tinh nghịch.
- Các em mong sớm được đoàn tụ với gia đình.
IV. Giải pháp

mình qua sáng tạo từ tù thực tế mà thành.
20
- Chúng tôi tôn trọng thực hiện nguyên tắc “tự cứu mình” đối với các thân
chủ. Nhân viên Công tác xã hội không làm hộ làm thay cho thân chủ mà ngược
lại cần khơi dậy khả năng tự chủ của bản thân chủ.
- Phương châm của chúng tôi “Khi tư vấn chúng tôi là chuyên gia- khi
chuyện trò chúng tôi là tri kỷ”.
- Tạo được mối quan hệ tốt đẹp với Trung tâm và với thân chủ.
- Chúng tôi đã tư vấn, phần nào trị liệu cho các nhóm thân chủ.
2. Nguyên nhân
- Được trang bị các kỹ năng, phương pháp của ngành Công tác xã hội trên
giảng đường Đại học.
- Được sự dạy dỗ, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, nhất là sự chỉ bảo
của thầy chủ nhiệm bộ môn Lê Văn Phú.
- Sự nhiệt tình của tuổi trẻ, lòng yêu nghề và tâm huyết với nghề của các
nhân viên Công tác xã hội tương lai.
3. Những điều chưa làm được
- Chưa có được giải pháp cụ thể cho các nhóm đối tượng.
- Chưa tìm hiểu đựợc cặn kẽ tâm tư, tình cảm của các nhóm thân chủ.
- Chưa có khả năng thường xuyên xuống địa bàn.
- Chưa tổ chức được nhiều trò chơi để có thể tiếp xúc với các thân chủ.
4. Nguyên nhân
- Là sinh viên năm thứ nhất lên kinh nghiệm tiếp xúc, thu thập thông tin
về thân chủ còn hạn chế.
- Chưa có được mối quan hệ với các tổ chức, cá nhân để có thể liên hệ,
kêu gọi sự giúp đỡ, bảo trợ.
- Địa điểm thự tế cách xa trường nhưng phương tiện đi lại không có, phải
đi mượn phương tiện ( xe đạp).
- Chưa có kỹ năng giao tiếp với người khiếm thính, không thể trao đổi
bằng ngôn ngữ bình thường.