LỜI CẢM ƠN
"Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan"
Trẻ em là chồi non của mỗi gia đình và chủ nhân tương lai của đất nước của đất nước. Bên cạnh những bạn trẻ sinh
ra đã được quan tâm, chăm sóc và bảo vệ, còn có những bạn sinh ra không biết cha mẹ là ai, không được quan tâm và
chăm sóc, không được may mắn như những người khác. Những mảnh đời bất hạnh ấy luôn mong nhận được sự quan tâm
giúp đỡ từ cộng đồng. Chúng ta là những nhân viên công tác xã hội tương lai đang gắng sức giúp đỡ các em cố gắng khơi
gợi tiềm năng cho các em để các em có thể vượt qua khó khăn thiệt thòi, mặc cảm, tự ti. Chúng ta phải tạo thêm sức mạnh
cho các em để các em vươn lên thoát khỏi mảnh đời bất hạnh của mình.
Vì vậy, trong suốt thời gian vừa qua, với yêu cầu của môn học “ thực hành công tác xã hội cá nhân” và xuất phát từ
lòng yêu nghề với mong ước được góp phần sức nhỏ bé của mình vào sự phát triển của xã hội thì tôi đã thực tế tại UBND
xã Trung Đồng - Tân Uyên - Lai Châu. Với tư cách là một sinh viên của trường được đào tạo về Công tác xã hội, cần phải
hiểu rõ vai trò, trách nhiệm của một nhân viên xã hội trong thời kỳ đổi mới. Tuy rằng Công tác xã hội đang ở giai đoạn
đầu mới hình thành và còn rất non trẻ ở nước ta. Nhưng Công tác xã hội đã, đang và sẽ giúp cho những mảnh đời bất hạnh
và bao số phận éo le vươn lên trên số phận, vượt qua những cám dỗ của cuộc đời để trở về với cuộc sống bình thường,
hòa nhập lại với cộng đồng một cách tốt nhất.
Trong một tháng thực tế tại UBND xã Trung Đồng, với sự nỗ lực của bản thân thì tôi đã thu được kết quả như trong
bài báo cáo sau. Vì chưa có kinh nghiệm thực tế và kiến thức còn hạn chế nên bài báo cáo của tôi còn nhiều thiếu sót, kính
mong thầy cô và các bạn đóng góp ý kiến cho bài báo cáo của tôi được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày 31/07/2014.
1
1
Sinh viên
Lò Văn Bích
PHẦN A
BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC TẾ
HỌC PHẦN CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI CÁ NHÂN
I. THÔNG TIN VỀ SINH VIÊN
- Họ và tên : Lò Văn Bích
- Mã sinh viên :DTZ1257601010003
Xã có đội ngũ cán bộ, nhân viên nhiệt tình, có tinh thần trách nhiệm cao. Đội ngũ cán bộ luôn tận tình và tâm quyết
với công việc, luôn xử lý công việc kịp thời và khoa học, cấp lãnh đạo thì luôn động viên nhắc nhở, uốn nắn kịp thời cho
cán bộ, nhờ đó đã hạn chế sai phạm trong cán bộ và đạt được về chất và lượng.
3
3
Trên địa bàn xã cón có 01 bưu điện văn hóa và hầu như mỗi Hộ gia đình đều có điện thoại riêng, thuận tiện cho việc
liên lạc thông tin. Hàng năm bưu chính viễn thông đã phát hành sách báo tới tay người dân, đảm bảo thông tin liên lạc về
thời sự, kinh tế, chính trị xã hội của Đảng và Nhà nước cho nhân dân trên địa bàn xã. Về giáo dục và đào tạo luôn nhận
được quan tâm chỉ đạo Ban lãnh đạo xã. Tại xã có trường học từ: Mầm non đến THPT, chất lượng dạy học từng bước
được nâng lên, tỷ lệ học sinh đến trường ngày càng cao, xã còn quan tâm đến công tác chống mù chữ, phổ cập giáo dục
trung học cơ sở nhằm nâng cao kiến thức và trình độ nhận thức cho người dân trên địa bàn xã.
Tuy nhiên bện cạnh đó xã vẫn còn tồn tại những mặt sau: tỷ lệ mù chữ vẫn còn nhiều chiếm 15%, trên địa bàn xã vẫn
còn tồn tại các tệ nạn ma túy, mại dâm, cờ bạc, bạo lực gia đình, còn nhiều trẻ em phải bỏ học giữa chừng để đi làm giúp
bố mẹ, tỉ lệ tảo hôn khá phổ biến ở các thôn bản, ngoài ra còn có trẻ mổ côi không nơi nương tựa và trẻ khuyết tật do ảnh
hưởng của chiến tranh.
Trên địa bàn xã tỷ lệ trẻ mồ côi không nơi nương tựa chưa được hưởng các chính xã hội giành cho trẻ mồ côi chiếm
1,5%. Do vậy nhiều em đang đi học phải bỏ giữa chừng để lấy vợ, lấy chồng và chăm lo công việc gia đình, thay cha mẹ
chăm sóc và bảo vệ các em mặc dù còn rất nhỏ tuổi. Điển hình như em: Lù Thị Ngoai, bản Tát Xôm 3.
- Cơ cấu lãnh đạo và sơ đồ tổ chức cơ sở:
SƠ ĐỒ TỔ CHỨC HÀNH CHÍNH CỦA UBND XÃ TRUNG ĐỒNG NĂM 2014
4
Đảng Uỷ xã Trung Đồng
Bí thư: Lường Xuân Hòa
PBT: Trần Thị Huế
4
5
HĐND xã Trung Đồng
Chủ tịch : Lò Văn Sáu
PCT :Nguyễn Hải Thắng.
Tư Pháp
xã: Sìm
Văn Chính
Địa chính
xã: Vũ
Văn Mùi
5
Từ sơ đồ trên cho chúng ta thấy quan hệ giữa các phòng ban trong xã là quan hệ phụ thuộc. Xã Trung Đồng hình thành
và phát triển như ngày hôm nay là nhờ vào công sức, trí tuệ của đội ngũ cán bộ xã, đứng đầu là Đảng bộ. Xã có 32 cán bộ,
biên chức, tất cả các đoàn thể nằm tại xã. Trong xã có từng chi bộ riêng, mỗi chi bộ có từ 3 Đảng viên trở lên.
-Ý kiến nhận xét của sinh viên về cơ sở thực tế: Xã Trung Đồng mới được thành cách đây 6 năm, còn trẻ và gặp
nhiều khó khăn về nguồn vốn đầu tư cho cơ sở vật chất và hạ tầng, chất lượng cuộc sống của người dân nhưng bên cạnh đó
xã cũng đã từng bước củng cố nhằm và khắc phục, từng bước đi lên để thay đổi và phát triển kinh tế- văn hóa xã hội. Trong
những năm vừa qua xã liên tiếp nhận được khen thưởng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của UBND huyện và UBND tỉnh.
Xã có đội ngũ cán bộ, nhân viên nhiệt tình, có tinh thần trách nhiệm cao. Đội ngũ cán bộ luôn tận tình và tâm huyết
với công việc, xử lý công việc luôn kịp thời và khoa học, cấp lãnh đạo thì luôn động viên nhắc nhở, uốn nắn kịp thời cho
cán bộ, từ đó đã hình thành nên một đội ngũ cán bộ đạt cả về chất và lượng.
Theo em nghĩ với chất lượng đội ngũ cán bộ của xã trẻ và nhiệt tình ngày càng được củng cố và nâng cao thì UBND
xã Trung Đồng sẽ ngày càng có vị thế cao trong lòng người dân, sẽ đáp ứng nhu cầu cũng như tâm tư nguyện vọng của
mọi người dân trên địa bàn xã.
6
21 Thôn bản
6
7
7
III. NỘI DUNG BÁO CÁO
3.1. Nhận thức của sinh viên về đợt thực tế:
3.1.1. Nhân tức:
Thực tế chuyên môn là một trong những nội dung quan trọng trong chương
trình đào tạo của "Cử nhân công tác xã hội". Đây là một quá trình hoạt động
- Thiết lập được mối quan hệ với những người liên quan tới thân chủ để hiểu rõ và
hiểu chính xác hơn về vấn đề của thân chủ.
3.1.3. Nhiệm vụ:
-Mỗi sinh viên phải tự liên hệ với cơ sở thực tế và tự lựa chộn cho mình một
thân chủ cụ thể để tác nghiệp.
-Thu thập các thông tin về thân chủ, nhận diện vấn đề của thân chủ, phân tích
các vấn đề mà thân chủ đang gặp phải, cùng thân chủ lên kế hoạch giải quyết vấn
đề và cùng thân chủ thực hiện kế hoạch đó.
-Lượng giá kết quả, xem những gì đã đạt được và chưa đạt được từ đó rút ra
kinh nghiệm cho mình.
- Nỗ lực hết mình, có ý thức trong quá trình thực tế, làm việc như một nhân
viên công tác xã hội chuyên nghiệp. Rút ra được bài học kinh nghiệm cho bản thân
trong quá trình thực tế.
3.2. Những thuận lợi và khó khăn:
Trước khi đi thực tế tôi rất băn khoăn và lo lắng không biết mình đi thực tế sẽ
như thế nào? Mình có tiếp xúc và làm việc được với thân chủ hay không? Mình có
thiết lập được mối quan hệ nghề nghiệp hay không? Nhưng khi đến cơ sở thực tế
thì tôi lại suy nghĩ không biết các bác , các anh, chị có tạo điều kiện giúp đỡ mình
hay không? Mình có chọn được đối tượng cho mình hay không, tôi luôn sợ rằng
mình sẽ không áp dụng được những kiến thức đã học vào quá trình làm việc, giải
quyết vấn đề của thân chủ. Có đạt được mục tiêu đề ra hay không? Nhưng kết quả
của đợt thực tế này của tôi đã chứng minh tất cả. Trong một tháng thực tế tại bản
Tát Xôm 3 - Trung Đồng- Tân Uyên - Lai Châu tôi đã gặp những thuận lợi và khó
khăn sau:
9
3.2.1. Thuân lợi
- UBND xã Trung Đồng đã tạo điều kiện cho tôi đến thực tế. Quan tâm và chỉ
bảo tôi tận tình, giới thiệu kỹ cho tôi biết về các đối tượng trong công tác xã hội.
- Kiểm huấn viên cũng tốt nghiệp chuyên ngành công tác xã hội và chị đã
hướng dẫn tôi tận tình trong suốt qúa trình thực tế tại cơ sở, khi gặp khó khăn trong
khi đi thực tế nên tôi gặp không ít khó khăn khi sử dụng môn học này trong quá
trình thực tế. Nhưng tôi vẫn vận dụng được các kỹ năng sau:
- Kỹ năng lắng nghe:
Là một kỹ năng quan trọng trong tham vấn, lắng nghe tức là chú ý nghe
những gì thân chủ nói một cách tích cực và chắt lọc lấy những thông tin quan trọng
trong những lời nói của thân chủ vừa chia sẻ. Muốn tham vấn có hiệu quả thì trước
tiên phải biết lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng của thân chủ. Vì vây, tôi đã sử
dụng kỹ năng này khá nhiều trong quá trình làm việc với thân chủ, ngay từ lần đầu
tiên gặp thân chủ đến hết quá trình làm việc với thân chủ tôi luôn sử dụng kỹ năng
này. Tôi đã sử dụng kỹ năng này để thu thập thông tin về thân chu và vấn đề của
thân chủ.
- Kỹ năng thấu cảm:
Là kỹ năng quan trọng nhất trong tham vấn, thấu cảm là cảm nhận những
điều mà thân chủ đang gặp phải, đang chia sẻ. Đó là khả năng hiểu bằng cảm xúc,
biết chính xác thế giới của thân chủ. Đây là kỹ năng mà tôi vân dụng vào quá trình
thực tế rất tốt. Tôi đã đặt mình vào vị trí của thân chủ là một trẻ mồ côi không nơi
nương tựa, đang trong giai đoạn đầu của trưởng thành để có thể hiểu được tâm tư
tình cảm của thân chủ. Tôi không chỉ cảm nhận những điều thân chủ nói và hiểu
cảm xúc của thân chủ qua lời nói mà còn cảm nhận thông qua cả cử chỉ và hành
động đặc biệt là ánh mắt của thân chủ, tôi luôn hiểu về nhu cầu của thân chủ: thân
chủ muốn gì và cần gì.
Kỹ năng thấu cảm được tôi sử dụng rất nhiều trong quá trình tiếp xúc, trò
chuyện và vấn đàm với thân chủ để thu thập thông tin. Khi tôi thấy thân chủ buồn và
đặt ra câu hỏi: Vì sao mình lại bất hạnh như vậy chứ? Tại sao mình không được như
bao người khác? Thì tôi đã thấu cảm với thân chủ bằng lời nói như sau: “Có phải em
đang buồn không, em đừng tự tránh mình nữa, anh biết sự mất mát lớn nhất trong
11
cuốc đời này là mất đi tình yêu thương và sự tre trở của bố mẹ, anh cũng vậy thôi từ
khi anh lên 6 tuổi anh đã không được gọi tiếng cha như người khác nữa, nhưng có thể
nói là anh may mắn hơn em một chút vì anh còn có mẹ. Ở trên đời này không chỉ có
Khi nghe thân chủ chia sẻ về vụ tai nạn của bố em 4 năm trước thì tôi đã phản hồi
lại bằng cách: "Vậy là kể từ hôm đó em không được nhìn thấy mặt bố nữa đúng
không?"
- Kỹ năng xử lý im lặng:
Là kỹ năng nhằm phá vỡ sự im lặng của thân chủ, tạo cảm giác an toàn, tin
tưởng để thân chủ nói ra những điều thân chủ cảm thấy khó nói hoặc không muốn
chia sẻ. Đây là kỹ năng rất quan trọng và tôi đã sử dụng khá nhiều vì thân chủ của
tôi là người ít nói, hay sống nội tâm nên nhiều khi cuộc trò chuyện của chúng tôi bị
ngắt quãng và tôi đã xử lý im lặng bằng cách sau: Khi thân chủ im lặng thì tôi
thường để cho thân chủ một khoảng thời gian ngắn tầm 1 - 2 phút và sau đó, tôi nói
chúng ta tiếp tục được chứ?
3.3.2.Môn nhập môn công tác xã hội:
Đây là môn học mà tôi khó vận dụng nhất các kiến thức mà tôi đã sử dụng
trong quá trình thực tế là:
Tôi đã hiểu được nhân viên công tác xã hội là gì? Nhân viên công tác xã hội
không phải là người từ thện, người làm hộ hay làm thay mà là người trợ giúp cho
thân chủ để thân chủ có thể hiểu được điểm mạnh và điểm yếu của mình và tự ý
thức để vươn lên trong cuộc sống. Lần gặp gỡ đầu tiên của tôi với thân chủ tôi đã
giới thiệu về mình và về ngành Công tác xã hội. Tôi cũng giải thích cho 2 em của
thân chủ hiểu về Công tác xã hội và các công việc mà Nhân viên công tác xã hội
làm.
Áp dụng các kiến thức của môn học này vào để nhận diện vấn đề của thân
chủ. Ngay lần đầu tiên thực hiện vấn đàm để thu thập các thông tin của thân chủ thì
tôi đã nhận diện được sơ qua vấn đề của thân chủ. Về sức khỏe thì thân chủ gầy gò
và hay ốm yếu, tỉnh thoảng hay đâu lại vết thương cũ ở cánh tay phải khi vận động
nặng. Em bị mồ côi cả cha lẫn mẹ không nơi nương tựa, em chị em phải tự dựa
vào nhau để sống, hoàn cảnh gia đình em rất khó khăn, chưa được hưởng các chính
sách xã hội giành cho người nghèo.
- Tôi cùng thân chủ phân tích tất cả các vấn đề của thân chủ từ đó tìm ra
điểm mạnh, điểm yếu của thân chủ, để thân chủ nhận ra vấn đề của mình và thấy
rằng mình là trẻ không có bố mẹ nuôi dậy…Nắm được tâm lý chung của lứa tuổi
và tâm lý của trẻ mồ côi để tôi có cách tiếp cận phù hợp và đem lại hiệu quả cao
hơn.
Tuy nhiên sự vận dụng của tôi là chưa sâu sắc và hiệu quả đạt được là chưa
cao: vì mỗi còn người lại có một đặc điểm tâm lý riêng, tâm lý của con người rất
đa dạng và phong phú. Vì vậy, tôi không thể năm bắt được hết. Hơn nữa, thân chủ
14
có cơ chế phòng vệ, khả năng che giấu cảm xúc của thân chủ là khá tốt nên tôi rất
khó để phát hiện được cảm xúc thật của thân chủ.
3.3.4. Môn An sinh xã hội:
An sinh xã hội là một hệ thống cơ chế chính sách, các giải pháp của nhà
nước và cộng đồng nhằm trợ giúp mọi thành viên trong xã hội đối phó với các rủi
ro, các cú sốc về kinh tế - xã hội làm cho họ suy giảm hoặc mất nguồn thu nhập do
bị ốm đau, thai sản, tai nạn, bệnh nghề nghiệp, già cả không còn sức lao động hay
vì các nguyên nhân khách quan khác rơi vào hoàn cảnh nghèo khổ, bần cùng hóa
và cung cấp dịnh vụ chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng, thông qua hệ thống chính
sách về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, trợ giúp xã hội và trợ giúp đặc biệt. Tôi đã
vận dụng kiến thức của môn học này như sau:
- Tôi đã cúng cấp các thông tin về các chế độ mà thân chủ phải được hưởng
cho thân chủ biết: trợ cấp là gì? Trợ cấp một lần hay trợ cấp hàng tháng. Và thân
chủ được trợ cấp bao nhiêu, trợ cấp những gì? Tôi đã biết được em phải được trợ
cấp hàng tháng, em phải được trợ cấp tới khi em đủ 18 tuổi. Mỗi tháng em phải
được trợ cấp với số tiền là nghìn đồng.
3.3.5. Môn Chính sách xã hội:
Chính sách xã hội bao gồm tập hợp các chính sách cụ thể, là sự thể chế hóa,
cụ thể hóa các giải pháp của nhà nước trong việc giải quyết vấn đề xã hội liên quan
tới từng nhóm người hay toàn bộ dân cư trên cơ sở phù hợp với quan điểm, đường
lối, của Đảng nhằm hướng tới công bằng, tiến bộ xã hội để phát triển toàn diện về
con người.
Tôi đã vận dụng các kiến thức của môn học này để xem xét thân chủ đã được
- Cá nhân hóa:
Tôi đã chấp nhận thân chủ với tư cách là cá nhân duy nhất không hòa lẫn với bất
cứ ai tại địa phương với những đặc trưng và cá tính riêng biệt sau: Thận thiện, dễ
gần, sống khép mình, không thích giao lưu với mọi người xung quanh Mặc dù tại
địa phương không ít trẻ mồ côi và trẻ khuyêt tật nhưng tất cả những đặc trưng và
cá tính riêng biệt đó đã làm nên cái tên thân chủ và không hòa lẫn với bất kỳ ai.
- Tôn trọng quyền tự quyết của thân chủ
Tôi đã luôn tôn trọng quyền tự quyết của thân chủ, khi thân chủ quyết định các
vấn đề của mình như: Vấn đề về chính sách xã hội giành cho trẻ mồ côi… Tôi không
hề áp đặt ý kiến chủ quan của tôi vào vấn đề của em mà tôi chỉ định hướng cho thân
16
chủ. Khi giải quyết vấn đề của thân chủ cũng vậy, tôi chỉ là người lên kế hoạch, đưa
ra các hướng giải quyết cho thân chủ và thân chủ chính là người thực hiện và tự lựa
chọn giải pháp phù hợp với mình. Tuy nhiên ở một số trường hợp nhất định tội lại
không thể trao cho thân chủ quyền tự quyết vì có thể nó sẽ ảnh hưởng đến thân chủ
và người thân chủ như thân chủ nói: "nhiều khi em chỉ muốn đi tự tử cho xong
thôi".
- Lôi kéo sự tham gia giải quyết của thân chủ
Tôi sử dụng trong quá trình nhận diện vấn đề và giải quyết vấn đề của thân
chủ. Để lôi kéo em Ngoai tham gia cùng giải quyết vấn đề thì tôi đẽ tạo cho em
một môi trường ân cần, được tôn trọng và trình bầy rõ vai trò chức năng của Công
tác xã hội. Cùng thân chủ xem xét để phân tích các điểm mạnh, điểm yếu của thân
chủ, phân tích xem vấn đề nào là vấn đề mà thân chủ cho rằng quan trọng nhất và
cần giải quyết. Cùng thân chủ thảo luận và tìm ra hướng giải quyết cho các vấn đề
đó. Khi được lôi kéo tham gia giải quyết vấn đề thì thân chủ rất vui vẻ hào hứng và
có rất nhiều ý kiến.
- Đảm bảo bí mật riêng tư cho đối tượng
Đây là nguyên tắc được tôi thực hiện rất chặt chẽ, những gì là bí mật là riêng
tư của thân chủ thì tôi luôn đảm bảo giữ kín cho em. Khi gặp thân chủ lần đầu tiên
tôi đã khẳng định với thân chủ rằng sẽ đảm bảo bí mật riêng tư cho em, nếu không
hiệu quả rõ dệt.
- Bước 3: Thu thập và xử lý thông tin
Tôi đã tiến hành thu thập thông tin ngay từ khi được kiểm huấn viên giới
thiệu về thân chủ, làm việc với trưởng bản và ngay từ lần đầu tiên gặp em và các
buổi sau khi làm việc với em. Sau thu thập được khá đầy đủ thông tin vè thân chủ
thì tôi đã tiến hành xử lý thông tin bằng cách chắt lọc lấy những thông tin quan
trọng, hữu ích trong quá trình giải quyết vấn đề cho thân chủ. Tôi đã thực hiện
đúng quá trình thu thập thông tin và xử lý thông tin, vận dụng kiến thức đã một
cách triệt để để các thông tin không bị bỏ sót.
- Bước 4: Chuẩn đoán và xác định vấn đề
Sau khi thu thập được các thông tin thì tôi đã xem xét rất kỹ lưỡng, phân tích
các vấn đề của thân chủ, xem xét các điểm mạnh, điểm yếu, các tiềm năng của thân
chủ, các nguồn lực có thể trợ giúp em. Từ đó chọn vấn đề ưu tiên để giải quyết cho
thân chủ. Sau khi xem xét kỹ lưỡng thì tôi quyết định chọn vấn đề ưu tiên là vấn
đề. Đây là vấn để mà cần được giải quyết trước tiên.
18
- Bước 5: Lên kế hoạch giải quyết
Tôi đã cùng thân chủ lên kế hoạch giải quyết vấn đề của thân chủ, trao đổi
với kiểm huấn viên để tìm ra các giải pháp hữu hiệu nhất, tháo gỡ vấn đề cho em
Ngoai. Vấn đề được ưu tiên giải quyết là vấn đề, Tôi đã cùng thân chủ lên một bản
kế hoạch để giải quyết vấn đề rất tỉ mỉ và chi tiết. Trong bản kế hoạch có đầy đủ
tên kế hoạch, mục đích, mục tiêu và nội dung của kế hoạch, để khi nhìn vào đó
thân chủ có thể hiểu và tiến hành theo kế hoạch đã đề ra.
- Bước 6: Thực hiện kế hoạch
Từ bản kế hoạch đã đề ra tôi đóng vai trò la chất xúc tác, là người động viên,
trợ giúp thân chủ thực hiện kế hoạch đó. Tôi trợ giúp thân chủ khi thân chủ gặp
khó khăn. Thường xuyên trao đổi với kiểm huấn viên, thăm hỏi, động viên thân
chủ để thân chủ có thể thực hiện kế hoạch một cách tốt hơn. Sau mỗi lần thực hiện
xong một giai đoạn thì tôi cùng thân chủ lượng giá xem đã làm được những gì và
còn những gì chưa làm được, nếu đạt kết quả tốt thì thực hiện kế hoạch tiếp theo.
Tôi đã vận dụng tất cả các kỹ năng mà mình đã học để vào quá trình tiếp xúc
với thân chủ để thân chủ có thể phát huy được năng lực và sự tự giác giải quyết
vấn đề của mình. Tôi luôn gợi mở, phân tích để thân chủ thấy được điểm mạnh,
điểm yếu của mình, nhận thức được vấn đề của mình.
- Vai trò là nhà tham vấn
Tôi đã chia sẻ, tâm sự với thân chủ, luôn lắng nghe thân chủ nói và có sự
phản hồi lại. Tôi tham vấn cho thân chủ về vấn đề tâm lý - tình cảm, về chuyện
tình cảm riêng tư, về hướng đi trong tương lai, về ước mơ nghề nghiệp của thân
chủ.
- Vai trò là người biện hộ:
Tôi không vận dụng được vai trò này vào quá trình làm việc với thân chủ. Vì
các vấn đề của thân chủ không liên quan tới pháp luật và không cần người biện hộ.
3.3.6.4. Các kỹ năng trong công tác xã hội cá nhân:
- Kỹ năng lắng nghe: Lắng nghe trong công tác xã hội khác với lắng nghe
thường ngày, lắng nghe ở đây không đơn thuần là lắng nghe những gì thân chủ nói
mà phải sử dụng các giác quan và lắng nghe bằng cả tâm hồn, để hiểu được thân
chủ nhân viên xã hội phải lắng nghe một cách tích cực và có chọn lọc.
Tôi đã sử dụng kỹ năng này rất nhiều, trong suốt quá trình làm việc với thân
chủ 1 tháng qua tôi đều chú ý, chú tâm lắng nghe thân chủ nói để có thể hiểu được
20
tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của thân chủ. Tuy nhiên khi nghe tôi tránh cho thân
chủ nói lan man, hướng thân chủ nói vào trọng tâm vấn đề. Khi nghe,tôi thường
chắt lọc lấy những thông tin quan trọng. Khi nghe tôi có sự phản hồi lại để thân
chủ cảm thấy tôi đang nghe thân chủ nói, thân chủ sẽ thấy mình được tôn trọng.
Tôi vừa nghe vừa ghi chép lại những gì quan trọng và quan sát thái độ, hành vi của
thân chủ. Kỹ năng này tôi vận dụng rất hiệu quả và tạo được sự tin tưởng của thân
chủ trong suất quá trình làm và thu thập thông tin thân chủ.
- Kỹ năng vấn đàm: Là cuộc gặp gỡ nói chuyện trực tiếp giữa tôi với thân
chủ. Tôi đã vận dụng kỹ năng này vào thực hiện 3 cuộc vấn đàm. Tôi đã thực hiện
cuộc vấn đàm tìm hiểu, chuẩn đoán và trị liệu. Để thực hiện cuộc vấn đàm tốt tôi
của thân chủ như thế nào? Các mối quan hệ của thân chủ ra sao? Đây là một kỹ
năng quan trọng mà tôi đã vận dụng được khá tốt. Vì nhà thân chủ ở nhà nên tôi
thường đến làm việc với thân chủ tại nhà của em.
3.3.7. Môn Điều tra xã hội học:
Các phương pháp mà tôi vận dụng vào quá trình thực tế là:
- Phương pháp phỏng vấn:
Phương pháp phỏng vấn này đã đem lại cho tôi hiệu quả rất lớn trong quá
trình thực tế, nó giúp tôi thu được các thông tin hữu ích không những chỉ từ thân
chủ mà còn từ những người xung quanh thân chủ.
- Phương pháp quan sát: Tôi vận dụng phương pháp này rất nhiều và thu
được kết quả khá lớn. Tôi vận dụng phương pháp này để quan sát thân chủ xem
các biểu hiện về thái độ, cử chỉ và hành vi của thân chủ như thế nào, tâm lý ra sao
và để quan sát các mối quan hệ của thân chủ. Đặc biệt tôi sử dụng triệt để vào thực
hiện ba lần quan sát và có ghi lại quá trình quan sát thâ chủ Trong quá trình quan
sát tôi có sử dụng máy ảnh để chụp ảnh và quay một số hoạt động của thân chủ.
Ngoài ra tôi còn quan sát ánh mắt, cử chỉ, nét mặt, của thân chủ khi nói chuyện với
tôi. Phương pháp quan sát này cho tôi biết được các biểu hiện bên ngoài của thân
chủ, từ đó đánh giá được thân chủ và các vấn đề của em một cách chính xác hơn.
- Phương pháp đọc tài liệu: Tôi vận dụng phương pháp này vào quá trình
xem xét lịch sử hình thành và phát triển, mục đích, chức năng của cơ sở thực tế, và
khi xem hồ sơ của thân chủ. Tôi đọc tài liệu rất kỹ càng và chắt lọc những gì quan
trọng và cần thiết rồi ghi lại cẩn thận. Tôi vận dụng phương pháp này không nhiều
nhưng kết quả đạt được cũng khá cao và đây là phương pháp rất dễ thực hiện.
22
Ngoài ra tôi còn sử dụng phương pháp này để tìm các nguồn tại liệu, các chính
sách cho trẻ mồ côi và truyền đạt các thông tin đó cho thân chủ.
3.3.8. Môn Hành vi con người và môi trường xã hội:
- Thuyết hệ thống:
Trong môn học này tôi đã áp dụng lý thuyết hệ thống trong việc mô tả các
tác nhân tác động tới thân chủ như các yếu tố về các chính sách xã hội, về y tế,
Sau khi đã được học xong lý thuyết môn Công tác xã hội với cá nhân thì bản
thân đã áp dụng những kiến thức lý thuyết đã học vào thực tế. Tôi đã đến thực tế
tại UBND xã Trung Đồng sau khi gặp gỡ ban lãnh đạo cơ quan vào ngày
30/06/2014 để chuẩn bị tốt hơn cho đợt thực tế thì tôi đã timg hiểu xem các đối
tượng trong công tác xã hội tại địa bàn xã. Với sự hướng dẫn tận tình của chị kiểm
huấn viên và sự hợp tác giúp đỡ tận tâm của cấp lãnh đạo, bản thân tôi đã được
phân công vào thực tế tại bản Tát Xôm 3 để làm quen và thiết lập mối quan tác
nhiệp với thân chủ.
1.2. Hồ sơ xã hội của thân chủ:
1.2.1. Thông tin về cá nhân thân chủ:
- Họ và tên :Lù Thị Ngoai.
- Dân tộc :Khơ Mú.
- Giới tính :Nữ
- Sinh ngày :04/02/1998.
- Nơi sinh :Than Uyên - Lai Châu.
- Quê quan :Khu 4 - thi trấn Tân Uyên - Tân Uyên - Lai Châu.
- Hiện cư trú tại : Tát Xôm 3 - Trung Đồng - Tân Uyên - Lai Châu.
- Trình độ học vấn :5/12 đã nghỉ học tại trường THCS thị trấn Tân Uyên -
Tân Uyên - Lai Châu vào năm 2008.
24
- Tình trạng :Trẻ mồ côi không nơi nương tựa, em Ngoai mồ côi cả bố
lẫn mẹ. Chưa được hưởng các chính sách xã hội giành cho trẻ mồ côi do mất giấy
sinh.
* Quá trình sinh sống và lớn lên: Sinh ra trong một gia đình khá giả bố làm
công chức, mẹ bán hàng trong chợ cuộc sống gia đỉnh đảm bảo, từ lúc sinh ra thân
chủ đã được ăn ngon mặc đẹp, không phải đối mặt với cảnh nghèo khổ. Nhưng
đến năm 2006 bố bị bệnh phải nghỉ việc ở nhà và chạy chứa bệnh cho bố nên cuộc
sống gia đình ngày càng trở nên khó khăn hơn. Đến năm 2008 buộc em phải thôi
học để giúp mẹ lo việc nội chợ. Đến năm 2010 bố mẹ bán nhà ở thị trấn và chuyển
đến bản Tát Xôm 3 sinh sống. Trên đường đi chứa bệnh vào ngày 28/3/2011 thì bố