Báo cáo thực tập công tác xã
hội tại làng trẻ em SOS Hà Nội
1
MỤC LỤC
MỘT SỐ THÔNG TIN SƠ QUA VỀ LÀNG TRẺ EM SOS HÀ NỘI
- Làng trẻ em SOS Hà Nội thuộc quyền quản lý của làng trẻ em SOS Việt
Nam dưới quyền quản lý của sở Lao động thương binh và xã hội về nhân sự
nuôi dưỡng và chăm sóc các đối tượng như trẻ em mồ côi , trẻ em không nơi nư-
ơng tựa, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
2
- Làng trẻ em SOS do tiến sĩ Hermann Gmeiner sỏng lập ra dành cho
những trẻ em nghốo khụng nơi nương tựa , trẻ em cú hoàn cảnh đặc biệt khú
khăn , trẻ em bị bố mẹ bỏ rơi ….
- Làng trẻ em SOS Hà Nội đã hoạt động được một thời gian dài và đã
nuôi dưỡng rất nhiều em từ nhỏ đến năm 18 tuổi . Hiện tại ở Làng trẻ em SOS
có 16 gia đình , mỗi gia đình có 1 mẹ và 10 em nhỏ độ tuổi từ mấy tháng tuổi
đến 18 tuổi . Qua tuổi 18 các em sẽ được chuyển đến nơi ở khác (như các em
trai thì được chuyển qua Lưu xá thanh niên )
- Chủ tịch đương nhiệm hiện giờ là Tiến sĩ Helmut Kutin .
3
Sơ đồ hóa hệ thống làng trẻ em SOS thế giới , ở Việt Nam và làng trẻ
em SOS Hà Nội
TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI NHÓM
I. Lý do chọn nhóm
Sau một số buổi tiếp xúc, nói chuyện cùng các em chúng tôi nhận thấy
ngoài sự hồn nhiên vô tư trên khuôn mặt cấc em là sự tòn tại những vấn đề tâm
lý như : các em mặc cảm về hoàn cảnh của mình , có em trầm , ít tiêp xúc , có
em tỏ ra bướng bỉnh và quậy phá, nhưng khi đã quen thì các em rất ngoan và dễ
nói chuyện .
Tôi chọn nhóm 5 em từ 6 đến 13 tuổi để thưc hiện công tác xã hội với
nhóm nhằm mục đích giúp đỡ các em trong học tâp và sinh hoạt trên tinh thần tự
Thanh
Xuân
Nữ 21/03/1997 Thạch
Thất –
Hà Tây
Bố mẹ bỏ rơi
em ở bệnh
viện , em
đựoc làng
đưa về từ lúc
còn rất bé
Nhút nhát , ngại
tiếp xúc nhưng khi
đã quen thì rất cởi
mở vui vẻ. Lực
học khá , em thích
học văn, nhưng
kém môn toán .
Em có thiên
hướng nghệ thuật (
Em đã cho chúng
tôi xem thiếp rất
đẹp em làm để
tặng mẹ )
2. Vương Nam 16/ 1/ 1999 Quốc Bố mất , mẹ Tính cách hoà
5
Thế
Quyết
Oai –
Hà Tây
mở hơn nhưng vẫn
giữ 1 khoảng cách
với mọi người .
Thích đọc truyện
và đá bóng .
4. Nguyễn
Thanh
Nhã
Nữ 11/2/1995 Định
Hoá-
Thái
Nguyên
Bố mẹ mất
khi em còn
nhỏ , em
được đón vào
Làng 1 năm
trước
Trầm tính , nhưng
hiền , ngoan và
hoà đồng ,em nói
em ko thích học
các môn tự nhiên ,
nhưng đặc biệt
thích môn địa .
Thích các công
việc nữ công gia
chánh .
5. Nguyễn
Việt
phát triển khả năng có sẵn .
- Các em đều xuất thân ở những hoàn cảnh khác nhau : em thì bố mất , em
thì mẹ mất ,có em mất cả cha lẫn mẹ nhưng đều thuộc hoàn cảnh đặc biệt khó
khăn vì vậy dễ dàng liên kết , cảm thông giúp đỡ lẫn nhau .
- Điểm chung giữa các em là các em rất hoà đồng , vui vẻ , gần gũi và
thân thiết .
4.2 Điểm yếu
- Các em đều là những trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn , vào Làng từ
nhỏ nên thiếu hụt tình cảm , thiếu đi sự giáo dục dạy dỗ của người lớn nhất là
ông bà , cha mẹ ruột thịt .
7
- Các em còn mặc cảm về hoàn cảnh của mình nên việc tiếp xúc với
những bạn ngoài Làng còn hạn chế ( có em còn e dè và thiếu niềm tin vào mọi
người xung quanh)
- Ngoài giờ học và một số hoạt động ngoại khoá của Làng thì các em ít
đươc tiếp xúc với môi trường bên ngoài , điều này ảnh hưởng đến khả năng
thích ứng cộng đồng sau này của các em khi các em rời khỏi làng
4.3 . Vấn đề của nhóm đối tượng
Qua những thông tin thu thập được chúng tôi đã xác định được một số
vấn đề mà nhóm đang gặp phải cần được giúp đỡ là :
- Các em còn chưa ý thức được viêc học của mình, chỉ thích học những
môn mình khá, các em con yếu ở một số môn cơ bản.
-Các em còn mặc cảm , tự ti về hoàn cảnh của bản thân mình , điều này
ảnh hưởng đến sự cởi mở của các em với những người ngoài Làng
-Có em vào Làng từ khi còn rất bé ( như em Xuân và Việt Anh , các em
vào Làng từ lúc mới đẻ ) nên chưa ý thức được về mối quan hệ gia đình thực sự .
III. Mục đích hoạt động nhóm
- Nhắc nhở động viên các em trong công việc học tập .
- Tư vấn tâm lý giúp các em tự tin hơn xoá bỏ những mặc cảm , có niềm
tin vào mọi người xung quanh để các em có thể hoà nhập tốt với môi trường xã
người lớn tuổi nhất nhưng em có tính cách hoà đồng , mối quan hệ tốt với mọi
người trong nhóm . Đồng thời em vào gia đình từ bé nên em có mối quan hệ lâu
dài nhất đối với các thành viên khác trong nhóm với nhau . Chúng tôi cũng cảm
thấy rất hợp lý khi em Xuân làm nhóm trưởng vì khi tiếp xúc quen dần chúng tôi
đều thấy em có những đặc điểm về tính cách phù hợp cho vị trí nhóm trưởng :
có ảnh hưởng với các thành viên trong nhóm , khả năng tiếp thu nhanh , được
các em bé tuổi hơn yêu quý …
9
2. Giai đoạn 2: Triển khai chương trình và nội dung hoạt động theo kế
hoạc đã được thống nhất.
2.1. Bản kế hoạch của nhóm:
Chúng tôi đã đưa ra một bản kế hoạch phù hợp với mục tiêu thành lập
nhóm. Chúng tôi lên kế hoạch tiến hành thực hiện các buổi sinh hoạt nhóm
trong khoảng thời gian là 2 tuần với các hoạt động chủ yếu sau:
- Hoạt động học tập: trong đó chúng tôi hướng dẫn các em học tập 1 cách
khoa học và cũng giúp các em cách tìm ra phương pháp học tốt nhất cho từng cá
nhân, đồng thời khiến các em khá hơn có thể chỉ dẫn cho các em nhỏ hơn trong
nhóm.
- Hoạt động tư vấn tâm lý: Chúng tôi đã tiến hành 1 cách khéo léo hoạt
động này bằng cách tổ chức các buổi trò chuyện với các em, cùng kể cho các em
nghe những câu chuyện bổ ích và ý nghĩa có tác động gián tiếp tới việc định
hướng tâm lý và cách ứng xử cho các rm trogn các tình huống cảu cuộc sống.
Ngoài ra chúng tôi cũng có những tác động trực tiếp như gợi mở 1 cách tế nhị để
các em kể về những câu chuyện của mình trong cuộc sống như bạn bè, trường
lớp, thầy cô, gia đình Sau đó chúng tôi đưa ra những lời khuyên hữu ích cho
các em, giúp các em có một lối sống thật tốt đẹp, đúng mựuc và chan hoà với
mọi người
- Hoạt động vui chơi giải trí: Chúng tôi tỏ chức những trò chơi nhỏ, có thể
là trò chơi vận động ngoài trời hoặc những trò chơi mang tính chất giải trí nhẹ
nhàng mang tính tập thể cao như cá ngựa để giúp các em cách thức làm vui chơi
- Buổi đầu tiên: Là giai đoạn hình thành nhóm của chúng tôi. Chúng tôi
mất nửa đầu thời gian để ổn định nhóm vì các em còn e dè trong sinh hoạt nhóm
và phụ thuộc nhiều vào sự chỉ dẫn của chúng tôi. Bên cạnh đó có Việt Anh và
Quân là 2 em khá nghịch ngợm, chưa quen với nếp sinh hoạt nhóm. Tuy nhiên,
sau thời gian đầu của buổi đầu tiên, các em đã dần dần chịu khó tập trung vào
bài học hơn.
Trong buổi đầu tiên này, các em có xu hướng nghe theo những chị mà các
em đã quen từ trước.Ví dụ như em Xuân( trưởng nhóm) tỏ ra khá phụ thuộc và
11
thích học cùng Thuỷ ( do trước đây em đã quen với Thuỷ từ bé), vai trò nhóm
trưởng của em còn chưa được phát huy trong buổi đầu.
Việt Anh và Quyết rất nghe lời Thuỳ Anh, đặc biệt là Việt Anh rất thích
nghe Thuỳ Anh đọc truyện và vẽ tranh.
Nhã với Quân là hai em trầm tính và nhút nhát hơn, nên em không nhiệt
tình tham gia vào công việc học tập nhóm.Các em làm theo một cách rập khuôn
những gì chúng tôi chỉ bảo mà không có ý kiến phản hồi.
- Hai buổi sau:
Khi chúng tôi đến Xuân đã tập hợp nhóm lại để bắt đầu cho công việc học
tập. Lần này, các em đã chủ động hơn và hỏi chúng tôi nhiều hơn về bài tập
đồng thời các em đã có thái độ gần gũi hơn với chúng tôi. Như em Xuân vẫn
thích học riêng với Thuỷ nhưng cũng đã trao đổi thêm một số bài tập với các
sinh viên khác trong nhóm tôi.
Nhã với Quân đã gần gũi với chúng tôi hơn, đặc biệt chúng tôi nhận thấy
Nhã khá hợp và thích học và nói chuyện với Giao Linh, thích Linh dạy môn
tiếng Anh và thích Thuỷ dạy môn địa.
Xuân dù kém và không thích học toán nhưng khi được Huyền dạy Toán
em đã cố gắng hơn .
Việt Anh thì thích ngồi chơi đồ chơi và học chữ với Yến và Lương. Thứ 2
khi Yến và Lương không đến thì Việt Anh thích chơi và học chữ với Phương .
Qua 3 buổi, thì đến buổi thứ 3 thì Xuân đã biết cách điều phối hoạt động
tiếp xúc, chúng tôi thấy rất quý các em dù bề ngoài và cách nói chuyện rất hồn
nhiên nhưng có những lúc chúng tôi nhận ra được những cảm xúc khi các em
ngồi một mình suy nghĩ.
Bài học kinh nghiệm:
Qua quá trình tiếp xúc, thực hiện tiến trình công tác xã hội nhóm, những
hạn chế còn tồn tại, chúng tôi rút ra cho mình một số bài học kinh nghiệm như
sau:
- Phải kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý thuyết và thực hành trong công tác
xã hội nhóm.
13
- Xử lý các tình huống trong nhóm thật khéo léo và luôn tạo mối quan hệ
bình đẳng giữa các thành viên
- Phải biết phát hiện những nhân tố tích cực để chuyển giao hoạt động khi
chúng tôi rút ra khỏi nhóm sau này.
- Cần học hỏi thêm những kiến thức về công tác xã hội, nhất là kỹ năng
giao tiếp và lãnh đạo nhóm.
- Cần phải biết cách tạo niềm tin, tạo không khí thân mật, luôn ở tư thế
sẵn sàng lắng nghe những tâm tư tình cảm, những khó khăn của mỗi thành viên
nói riêng và cả nhóm nói chung, từ đó giúp chúng tôi có thể xác định được vấn
đề mà nhóm gặp phải và đưa ra biện pháp hợp lý.
VI. Kế hoạch đề ra cho nhóm các em trong thời gian tới
- Thường xuyên đến sinh hoạt nhóm với các em để duy trì hình thức
nhóm học tập.
- Thời gian tới là thời gian nghỉ hè, chúng tôi sẽ cố gắng đến tổ chức một
lớp học thêm hè cho các em, vì năm nay theo quy định mới của làng, các em sẽ
bị hạn chế hơn về việc về quê thăm gia đình. Hoạt động này không chỉ giúp các
em có được nền tảng kiến thức vững hơn khi bước vào năm học mới mà còn
giúp các em xoá đi được nỗi buồn không được về quê thăm người thân.
- Về mặt vật chất, các em được chăm sóc khá đầy đủ, tuy nhiên về mặt
tinh thần thì các em còn thiếu hụt sự quan tâm trọn vẹn của mẹ. Vì thế để hoạt