BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP HCM
TIỂU LUẬN
SỨ MỆNH LỊCH SỬ
CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM
LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN HIỆN NAY
Sinh vien:
Lớp: KT11CT
MSSV: 11510108364
Cần Thơ, Tháng 4 /2012
KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HÌNH THÁI
KINH TẾ - XÃ HỘI
HÌNH THÁI KINH TẾ - XÃ HỘI
1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin về hình thái kinh tế xã
hội.
Hình thái kinh tế xã hội là một phạm trù của chủ nghĩa duy vật lich sử dùng để chỉ
xã hội ở những giai đoạn phát triển, những hình thái khác nhau và những hình thái
cụ thể của sự vận động xã hội, là một chỉnh thể thống nhất của cơ sở kinh tế và
kiến trúc thượng tầng, thích ứng với một giai đoạn nhất định của sự phát triển của
lượng sản xuất.
Hình thái kinh tế xã hội bao gồm hình thái kinh tế, hình thái chính trị và hình
thái ý thức, đó là sự thống nhất lịch sử cụ thể. Hình thái kinh tế là cơ sở của hình
thái xã hội, quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất có ý nghĩa quyết định đến sự phát
triển của xã hội từ thấp đến cao.
Mác và Lênin đã thường sử dụng phạm trù " hình thái xã hội" và hình thái "
kinh tế - xã hội " với ý nghĩa tương đồng, đồng thời cũng đã giải thích về " tổng
hòa quan hệ sản xuất ", đó là phương diện cơ bản của hình thái kinh tế xã hội. Và
kiến trúc thượng tầng được dựng trên cơ sở kinh tế là bộ phận không thể phân cắt
của một hình thái kinh tế - xã hội nhất định. Một hình thái xã hội nhất định nói
chung đều phải lấy hình thức chế độ xã hội để biểu hiện ra. Xã hội loài người ngày
càng không ngừng phát triển , sự biến đổi và tiến bộ có tính căn bản của xã hội là

phong kiến, chế độ tư bản chủ nghĩa và cuối cùng là đến xã hội cộng sản. Có được
sự phát triển như vậy là do sự tác động của hệ thống các quy luật xã hội, trong đó
quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất là
quy luật cơ bản nhất. Đúng như C.Mác đã viết :" Toàn bộ những quan hệ sản xuất
ấy hợp thành cơ cấu kinh tế của xã hội, tức là cái cơ sở hiện thực trên đó dựng lên
một kiến trúc thượng tầng pháp lí về chính trị và những hình thái ý thức xã hội nhất
định tương ứng với cơ sở hiện thực đó.
3
Như vậy xét trong nội bộ phương thức sản xuất thì quan hệ sản xuất là hình
thức phát triển của lực lượng sản xuất, nhưng xét trong tổng thể các quan hệ xã hội
thì các quan hệ sản xuất hợp thành cơ sở kinh tế của xã hội, tức là cơ sở hiện thực
mà trên đó hình thành nên kiến trúc thượng tầng tương ứng.
Kiến trúc thượng tầng là toàn bộ những quan điểm về chính trị, pháp quyền,
triết học đạo đức, tôn giáo… cùng với những thiết chế xã hội như nhà nước, đảng
phái, giáo hội, các đoàn thể xã hội được hình thành trên một cơ sở hạ tầng nhất
định. Như vậy, trong một xã hội có giai cấp thì kiến trúc thượng tầng cũng mang
tính giai cấp, trong đó nhà nước có vai trò cực kì quan trọng. Đó là tiêu biểu cho
chế độ chính trị của một xã hội nhất định. Nhờ có nhà nước mà giai cấp thống trị
mới thực hiện được sự thống trị của mình về tất cả các mặt trong đời sống xã hội.
Giữa các mặt trong đời sống xã hội thống nhất biện chứng với nhau tạo thành
các xã hội cụ thể tồn tại trong từng giai đoạn lịch sử nhất định. Các xã hội cụ thể đó
được chủ nghĩa duy vật lịch sử dùng đẻ chỉ xã hội ở từng giai đoạn lịch sử nhất
định, với một kiểu quan hệ sản xuất đặc trưng cho xã hội đó, phù hợp với một trình
độ nhất định của lực lượng sản xuất, và với một kiến trúc thượng tầng tương ứng
được xây dựng trên những trình độ của những lực lượng sản xuất thì người ta mới
có được một cơ sở vững chắc để quan niệm sự phát triển của những hình thái kinh
tế - xã hội là một quá trình lịch sử - tự nhiên.
Sự tác động khách quan của các quy luật đã làm cho các hình thái kinh tế -
xã hội phát triển thay thế nhau từ thấp đến cao - đó là con đường phát triển chung
của nhân loại. Song con đường phát triển của mỗi dân tộc không chỉ chi phối bởi

nghiên cứu thì cần phải phân tích một cách khách quan những quan hệ sản xuất cấu
thành một hình thái kinh tế - xã hội nhất định, và cũng cần phải nghiên cứu những
quy luật vận hành và phát triển của hình thái kinh tế - xã hội đó.
Ngày nay có quan điểm cho rằng cần thay thế lý luận đó bằn cách tiếp cận
khác ,nhất là cách tiếp cận theo nền văn minh.Ông Alvin Toffler ,nhà tương lai học
nổi tiếng người Mĩ,ông phân chia lịch sử nhân loại thành ba nền văn minh:Văn
minh nông nghiệp,văn minh công nghiệp,văn minh hậu công nghiệp .
+Nền văn minh nông nghiệp là nền văn minh có nền kinh tế khép kín,tự cung tự
cấp,dân cư sống thành làng mạc,chủ yếu làm nông nghiệp.
+Nền văn minh công nghiệp được bắt đầu từ năm 1650-1750,nó được thực
hiện bởi cuộc cách mạng khoa học kĩ thật.Nền văn minh này có sự phân công lao
động sâu sắc,công nghiệp giữ vai trò thống trị nền kinh tế.
5
+Nền văn minh hậu công nghiệp bắt đầu ở Mĩ sau đó lan rộng tới
Nhật,Anh,Pháp vào những năm 50 của thế kỉ XX,nền văn minh này gắn liền với
những ngành khoa học,công nghiệp mới như Lượng tử,tin học ,sinh học phân
tử,công nghệ gen,năng lượng mặt trời…
Cách phân chia như vậy ,mặc dầu có đề cập đến các mặt khác của đời sống xã hội
,nhưng cách phân chia ấy lại tập chung chủ yếu vào sự phát triển của sản xuất ,vào
trình độ phát triển của kinh tế.Suy cho cùng cách phân chia ấy dựa vào trình độ
phát triển cơ bản của lực lượng sản xuất và phân chia các thời đại kinh tế trong việc
xem xét kinh tế của mỗi nước.Cách tiếp cận đó còn quá phiến diện,không nêu ra
được cơ sở để phân chia các chế độ xã hội ,cũng không chỉ ra được mối quan hệ
giữa các mặt trong xã hội và quy luật thay thế xã hội này bằng xã hội khác cao
hơn.Chính vì vậy nó không thể thay thế được lý luận hình thái kinh tế -xã hội.
6
SỰ VẬN DỤNG LÝ LUẬN HÌNH THÁI
KINH TẾ-XÃ HỘI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN VÀO
NƯỚC TA
Những nhiệm vụ của thời kì đầu trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa

mắt ,phù hợp với khả năng thực tế của đất nước…”. Đại hội đảng lần thứ VI chú
trọng tới vấn đề thiết yếu đó là “ Lương thực -thực phẩm” “Hàng tiêu dùng “
“Hàng xuất khẩu” cùng nhiều vấn đề khác như khoa học kĩ thuật ,đời sống của
nhân dân .Với quá trình mới về sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước
còn nhiều thách thức khó khăn trước mắt đảng và nhà nước đã đề ra những nội
dung cần thực hiện để thực hiện mục tiêu đó:
+ Tăng thêm tốc độ và tỉ trọng sản xuất công nghiệp trong nền kinh tế quốc
dân.Đầu tư cho nền nông nghiệp để luôn đảm bảo về an ninh lương trong nước.
+ Dựa trên sự thay đổi về công nghệ chúng ta phải chuyển dich cơ cấu
kinh tế để dần tới sự tăng trưởng nhanh và bền .
+ Khuyến khích và đào tạo những tài năng trẻ nhằm tạo ra nguồn nhân lực
có chất lượng cao cho đất nước .
+ Thực hiện chuyển giao công nghệ kết hợp với năng lực sáng tạo của
quần chúng.Muốn vậy cần phải nắm bắt đầy đủ chính xác các thông tin cần thiết
thông qua các công ty tư vấn trong và ngoài nước để đảm bảo công nghệ lựa chọn
là chính xác và phù hợp.Mở rông liên kết kinh doanh với nước ngoài với sự giám
sát chặt chẽ của nhà nước ta,để có thể khai thác công nghệ một cách trực tiếp.
+ Xây dựng và phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định
hướng xã hội chủ nghĩa. Như vậy, cần phải chấn chỉnh, đổi mới và có hiệu quả
khu vực doanh nghiệp nhà nước làm tốt vai trò hỗ trợ và thúc đẩy các thành phần
kinh tế khác phát triển .
+ Thận trọng trong sự phát triển xã hội,mở rộng giao lưu văn hóa với các
nước trên thế giới,cần có biện pháp ngăn chặn sự thâm nhập của những văn hóa
không tốt kết hợp với giữ gìn bảo vệ và phát triển văn hóa dân tộc.
Liên tục đổi mới cơ chế của bộ may nhà nước tránh lặp lại cơ chế chuyên quyền
độc đoán trong bộ máy nhà nước đã từng mang lại hậu quả nghiêm trọng.
+Chống quan liêu độc đoán , chủ quan cá nhân.
+Phân biệt rõ chức năng ,thẩm quyền của các cấp các nghành.
+Phải đưa ra một hệ thống luật pháp chặt chẽ,hợp tình hợp lý,phù hợp với
những phong tục tập quán tốt.Phổ biến và thực thi nghiêm chỉnh mọi điều lệ đã ra.

mạng sống của mình để mang lại cho chúng ta cuộc sống ấm no hạnh phúc ngày
hôm nay.
Thực hiện công tác xóa đói giảm nghèo ,tích cực giúp đỡ các gia đình gặp khó
khăn tạo điều kiện cho họ làm ăn kinh tế,giúp đỡ vốn hoặc cho vay dài hạn với lãi
suất thấp.Tạo điều kiện cho những người đã từng lầm đường lạc lối để họ làm lại
cuộc đời và hòa nhập với đời sống cộng đồng,không phạm lại sai lầm.Quan tâm tới
9
đời sống của các đồng bào dân tộc thiểu số,tạo điều kiện giúp đỡ cho họ làm
ăn,tuyên truyền phổ biến chủ trương của đảng cho họ.
Những thành tựu của đảng và nhân dân ta đã đạt được sau hơn hai
mươi năm đổi mới canh tân đất nước.
Sau hơn hai mươi năm kể từ nghị quyết của đảng và nhà nước ta tại đại hội lần
thứ VI,sự đồng lòng quyết tâm của nhân dân cùng đảng ,nhà nước chúng ta đã đạt
được nhiều thành tựu lớn về nhiều mặt.
*Về thưc hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế đất nước đạt được nhiều kết quả quan
trọng.
Nền kinh tế đã vượt qua khủng hoảng và đạt được mức tăng trưởng rất ấn
tượng, chất lượng ,hiệu quả và sức cạnh tranh của một số lĩnh vực và một số sản
phẩm có chuyển biến.Tốc độ tăng trưởng GDP thay đổi rất nhanh thể hiển qua số
liệu trong một số năm như sau.
+Giai đoạn 1986-1990 tốc độ tăng GDP còn chậm trung bình
tăng4,4%/năm,nhưng tới giai đoạn 1991-1995 GDP trung bình đã tăng 8,2% đất
nước thoát khỏi tình trạng khủng hoảng kinh bắt đầu đẩy mạnh quá trình công
nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước.Năm 2005 đạt được tốc độ tăng trưởng cao
8,4%/ năm, năm 2007 là 7,87%.
Thu nhập bình quân của nhân dân cũng khá cao năm 2008 là
1024USD/người/năm đời sống nhân dân tăng cao hơn rất nhiều so với thời kì bao
cấp và những năm đầu của thời kì đổi mới.
Tiếp tục thực hiện tích cực chủ trương giữ vững nền độc lập ,tự chủ nền kinh
tế có tiến bộ đáng kể trong việc phát huy các nguồn lực của đất nước , của các

với thời Cmác. Nhưng sự phát triển đó vẫn dựa trên cơ sở lý luận hình thái kinh tế
chính trị xã hội vẫn giữ nguyên giá trị của nó trong mọi giai đoạn. Tuy nhiên lý
luận
hình thái kinh tế – xã hội không có tham vọng giải thích tất cả các hiện tượng của
đời sống xã hội mà nó đòi hỏi được bổ sung bằng các phương pháp tiếp cận mới về
xã hội, không phải vì thế mà lý luận hình thái kinh tế – xã hội trở nên lỗi thời.
Lý luận về hình thái kinh tế – xã hội đã chỉ ra con đường đi lên chủ nghĩa xã
hội là một tất yếu khách quan và chính nó đã đề ra những hướng đi đúng đắn và từ
đó đưa ra những giải pháp cho công cuộc xây dựng đất nước ta ngày càng phát
triển tới một đỉnh cao mới.
Như vậy ta có thể chắc chắn để khẳng định rằng: hình thái kinh tế – xã hội
11
vẫn còn dữ nguyên giá trị khoa học và tính thời đại của nó. Nó thật sự là phương
pháp luận khoa học để phân tích thời đại hiện nay nói chung và công cuộc xây
dựng đất nước ở Việt nam nói riêng.
12