Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008 53
HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ CHI PHÍ
SẢN XUẤT TẠI CÔNG TY SÔNG THU ĐÀ NẴNG
FINISHING INTERNAL CONTROL SYSTEM FOR PRODUCTION COST IN
SONG THU COMPANY OF DA NANG
SVTH: TRẦN THỊ SÁU
Lớp: 30K06.3, Trường Đại học Kinh tế
GVHD: ThS. NGUYỄN HỮU CƯỜNG
TÓM TẮT
Kiểm soát nội bộ về chi phí có ý nghĩa rất quan trọng đối với các doanh nghiệp sản xuất, bởi vì
một hệ thống kiểm soát nội bộ về chi phí sản xuất tốt sẽ không những giúp cho doanh nghiệp
hạ thấp giá thành sản phẩm mà còn góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm cho doanh
nghiệp. Bài viết này vận dụng lý luận về kiểm soát nội bộ để đánh giá hệ thống kiểm soát nội
bộ về chi phí tại Công ty Sông Thu Đà Nẵng. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số ý kiến
nhằm tăng cường công tác kiểm soát nội bộ về chi phí sản xuất tại Công ty.
ABSTRACT
Constructing an internal control over production costs is increasingly important to
manufacturing enterprise because it not only helps reduce the enterprise’s cost price but also
enhance its product quality. This paper reviews literature on internal control with the aim of
evaluating the internal control over production costs of Song Thu Company and advising the
way to improve it.
ĐẶT VẤN ĐỀ
Xu hướng toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế thế giới đã mang đến cho các doanh nghiệp
Việt Nam những vận hội mới để phát triển nhưng đồng thời cũng chứa đựng trong lòng nó
nhiều thách thức. Hơn bao giờ hết để vượt qua những thách thức mang tính cạnh tranh khốc
Kiểm soát nội bộ về chi phí sản xuất
Khái niệm về chi phí sản xuất, phân loại và phương pháp tập hợp chi phí sản xuất theo
đơn đặt hàng.
Cung cấp hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán và các bộ phận tham gia trong công tác
kiểm soát nội bộ các khoản mục chi phí sản xuất.
Các gian lận và sai sót thường gặp trong quá trình sản xuất.
Trình bày các mục tiêu kiểm soát, thủ tục kiểm soát các khoản mục chi phí sản xuất.
Các thủ tục kiểm soát trong điều kiện tin học hoá
2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT NỘI BỘ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY SÔNG
THU
Việc sản xuất sản phẩm tại Công ty thực hiện theo đơn đặt hàng, theo yêu cầu của khách
hàng nên mỗi sản phẩm Công ty sản xuất ra đều có hình dáng riêng, kích thước riêng, cấu tạo
riêng. Các chủng loại sản phẩm chủ yếu của Công ty.
- Sửa chữa các phương tiện nổi dùng cho mục đích Quốc phòng.
- Sửa chữa và đóng mới các loại vận tải biển từ 50 – 3.000 tấn
- Sửa chữa và đóng mới các loại tàu cao tốc phục vụ tìm kiếm cứu nạn trên biển.
- Sửa chữa và đóng mới các loại vận tải qua sông - biển, tàu đánh cá, xà lan, tàu đầu
kéo…
Các loại sản phẩm này đều được cấu tạo bằng vật liệu sắt thép có giá trị lớn, thời gian sản
xuất lâu dài, khi hoàn thành nó được coi là tài sản cố định của bên đặt hàng nên khi tiến hành
sản xuất phải tiến hành lập dự toán và phải được hai bên thông qua.
Với đặc điểm sản xuất sản phẩm như vậy nên chi phí phát sinh tại Công ty hầu hết là chi
phí sản xuất. Vì vậy kiểm soát nội bộ về chi phí sản xuất tại Công ty phải được sự quan tâm
đáng kể để nó thực sự trở thành công cụ quản lý hữu hiệu đáp ứng yêu cầu của công tác quản
lý. Ta có thể đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ chi phí sản xuất tại Công ty qua các vấn đề
như sau:
Các thủ tục kiểm soát chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
- Kiểm soát quá trình mua - nhập kho nguyên vật liệu tại Công ty
Đối với vật tư mua ở trong nước, cung ứng vật tư thuộc bộ phận vật tư có quyền lựa chọn
chỉ có tác dụng để lưu chứ không có tác dụng để kiểm soát.
Hiện tại, Công ty quản lý hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên và tính giá
hàng xuất kho theo phương pháp bình quân cuối kỳ nên đối với các nghiệp vụ xuất kho vật tư
ta chỉ theo dõi được về mặt số lượng chứ không theo dõi được về mặt giá trị.
Mặc dù nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng khá lớn khoảng 60 đến 70% tổng chi phí sản xuất
sản phẩm. Nhưng khi phát sinh chi phí, kế toán chỉ có nhiệm vụ nhập số liệu vào máy và in ra
các loại chứng từ và sổ sách chứ chưa đi vào đánh giá, so sánh, phân tích tìm nguyên nhân để
có các biện pháp quản lý thích hợp.
Các thủ tục kiểm soát chi phí nhân công trực tiếp
Một số lao động được tuyển vào Công ty dựa trên các mối quan hệ cá nhân không qua
kiểm tra trình độ tay nghề trước khi tiếp nhận.
Mặc dù ở Công ty có hệ thống thẻ từ phải được quẹt vào máy chấm công khi ra vào cổng
để theo dõi thời gian làm việc của công nhân nhưng sự kiểm soát này chưa chặt chẽ vì nhiều
khi người này vẫn có thể quẹt thẻ thay cho người khác.
Tuy Công ty đã xây dựng được một số thủ tục kiểm soát phù hợp với chế độ cũng như thực
trạng của Công ty, nhưng chỉ dừng lại ở việc phản ánh chi phí này vào sổ sách liên quan mà
chưa đi đến giai đoạn tiếp theo của quá trình kiểm soát là so sánh, phân tích với dự toán được
lập, tìm nguyên nhân chênh lệch để từ đó có phương án hành động cụ thể.
Các thủ tục kiểm soát chi phí sản xuất chung
Chi phí sản xuất chung là khoản mục chi phí tổng hợp và rất khó kiểm soát, tại Công ty
chưa xây dựng được các thủ tục kiểm soát chi phí sản xuất chung.
Công ty không phân chi phí sản xuất chung thành biến phí và định phí nên sự biến động
của khoản mục chi phí này chưa được đánh giá và có sự điều chỉnh hiệu quả.
Công ty chưa đi vào đánh giá, so sánh, phân tích chi phí sản xuất chung thực tế phát sinh
với dự toán nên không phát hiện được các nhân tố ảnh hưởng làm tăng chi phí này và có biện
pháp kiểm soát thích hợp.
3. MỘT SỐ Ý KIẾN NHẰM TĂNG CƯỜNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ CHI PHÍ SẢN
XUẤT TẠI CÔNG TY SÔNG THU
3.1. Hoàn thiện các thủ tục kiểm soát chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
Hoàn thiện các thủ tục kiểm soát mua - nhập kho nguyên vật liệu
Khi xuất vật tư ra sử dụng cho sản xuất cần có biện pháp kiểm tra chặt chẽ về mặt số
lượng, chủng loại, quy cách…có đúng với dự toán và yêu cầu xuất nguyên vật liệu không,
tránh trường hợp xuất nhầm vật tư làm thất thoát chi phí, ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất.
Kiểm soát tồn kho vật tư ở mức tối thiểu để đảm bảo cho quá trình sản xuất được diễn ra
liên tục, không bị gián đoạn. Do tất cả các hoạt động sản xuất của Công ty đều dựa trên dự
toán nên Công ty có thể sử dụng phương pháp MRP (Materials Requirements Planning)
phương pháp lập kế hoạch nhu cầu nguyên vật liệu. Để thực hiện được phương pháp này,
Công ty cần lập lịch trình sản xuất một cách chi tiết cho từng tuần.
Ngoài ra, Công ty cần xây dựng các báo cáo phân tích chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
nhằm xác định mức biến động về lượng hay đơn giá nguyên vật liệu từ đó xác định nguyên
nhân và có biện pháp kiểm soát kịp thời.
Hoàn thiện các thủ tục kiểm soát chi phí nhân công trực tiếp
Công ty phải thường xuyên theo dõi về khối lượng thực hiện, chất lượng và kỹ thuật tay
nghề của công nhân nhằm đảm bảo chất lượng của sản phẩm và kế hoạch sản xuất và tránh
được sự lãng phí về nguyên vật liệu do trình độ tay nghề của công nhân thấp.
Kiểm soát chặt chẽ thời gian làm việc của công nhân bằng hệ thống thẻ từ, nghiêm cấm
tình trạng người này quẹt thẻ thay cho người khác.
Thống kê phân xưởng kiểm tra việc chấm công hàng ngày đối với công nhân phải kiểm
soát được thời gian dành cho từng công việc.
Các tổ trưởng thuộc phân xưởng phải kiểm soát được chất lượng công việc, bố trí công
việc phù hợp với tay nghề (bậc thợ) của từng công nhân trong tổ.
Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008 57
Để kiểm soát chặt chẽ thời gian làm việc và chất lượng công việc, Công ty nên bố trí thêm
cán bộ kỹ thuật để giám sát công việc của công nhân.
Công ty cần thiết lập các báo cáo phân tích chi phí nhân công trực tiếp để đánh giá các
nhân tố ảnh hưởng tìm ra các nguyên nhân gây nên sự biến động chi phí nhân công trực tiếp để
từ đó có các biện pháp kiểm soát thích hợp.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Bộ môn hệ thống thông tin kế toán (2004), Hệ thống thông tin kế toán, Nxb Thống kê.
[2] GS.TS Nguyễn Quang Quynh (2001), Kiểm toán tài chính, Nxb Tài chính.
[3] Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (2003), Kế toán quản trị áp dụng cho các doanh
nghiệp Việt Nam, Nxb Tài chính.
[4] TS. Võ Văn Nhị (2001), Kế toán quản trị, Nxb Thống kê.
Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008 58
[5] TS Bùi Văn Dương (2005), Hệ thống kế toán doanh nghiệp theo chuẩn mực kế toán mới,
Nxb Tài chính.
[6] Victor Z. Bink, Herbert Witt (2000), Kiểm toán nội bộ hiện đại, Nxb Tài chính, Hà Nội.
[7] TS. Trương Bá Thanh, ThS. Trần Đình Khôi Nguyên (2001), Giáo trình phân tích hoạt
động kinh doanh, Nxb Giáo dục.
[8] Nguyễn Thị Kim Hương (2005), Tăng cường kiểm soát chi phí các công trình xây dựng
cầu đường tại TP. Đà Nẵng-Luận văn Thạc sỹ kinh tế, chuyên ngành kế toán, Đại học
Đà Nẵng.
[9] Hoàng Thị Thanh Hải (2005), Nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát nội bộ về chi phí ở
Công ty Điện lực 3-Luận văn Thạc sỹ kinh tế, chuyên ngành kế toán, Đại học Đà Nẵng.
[10] Nguyễn Phi Sơn (2006), Xây dựng hệ thống kiểm soát chi phí xây lắp tại các đơn vị trực
thuộc Tổng Công ty xây dựng Miền Trung-Luận văn Thạc sỹ kinh tế, chuyên ngành kế
toán, Đại học Đà Nẵng.
[11] Trịnh Thị Hoàng Dung (2006), Tăng cường kiểm soát nội bộ về chi phí ở các doanh
nghiệp thuộc khu quản lý đường bộ 5-Luận văn Thạc sỹ kinh tế, chuyên ngành kế toán,
Đại học Đà Nẵng.