Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008

97
TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI (CSR), QUAN HỆ CỘNG ĐỒNG
(PR) CỦA CÁC CÔNG TY CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC
NGOÀI VÀ NGHIÊN CỨU TÌNH HUỐNG TẠI CÔNG TY
KHAI THÁC VÀNG BỒNG MIÊU
CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY, PUBLIC RELATIONS OF
FOREIGN-INVESTED COMPANIES AND CASE STUDY IN BONG MIEU
GOLD MINING CO. LTD
SVTH: HỒ THIÊN NGA
Lớp: 30K01.2 Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng
GVHD: THS. NGUYỄN THỊ THU HƢƠNG
Khoa Thương Mại-Du Lịch - Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng
TÓM TẮT
Gia nhập WTO đồng nghĩa với việc tham gia vào một sân chơi quốc tế với nhiều “luật chơi”
mới, khắc nghiệt mà nếu không thực hiện đúng chúng ta sẽ bị loại khỏi “cuộc chơi” đó. Đồng
thời, cùng với xu thế toàn cầu hoá, yếu tố trụ cột gắn liền với mục tiêu của doanh nghiệp
không chỉ là lợi nhuận mà còn phải kể đến việc tạo ra những đóng góp cho xã hội. Từ quan
điểm đó, xét theo khía cạnh chiến lược, trách nhiệm xã hội (CSR) có một ý nghĩa bắt buộc đối
với các công ty để tạo ra chuẩn mực xã hội chắc chắn trong quá trình ra quyết định. Và CSR
nếu được Quan hệ cộng đồng (PR) khai thác thì công ty không chỉ có những lợi ích dài hạn
mà còn có thể phát huy cả những lợi ích trước mắt. Đặc biệt, với các công ty có vốn đầu tư
nước ngoài (FIC) hoạt động trong môi trường kinh doanh nước sở tại với nhiều rào cản, biến
động, rủi ro, CSR và PR càng có vai trò quan trọng trong việc tạo dựng lợi thế cạnh tranh bền
vững. Do đó, đề tài tập trung tổng hợp, phân tích các lý luận liên quan đến CSR, PR và nghiên
cứu tình huống tại Công ty Khai Thác Vàng Bồng Miêu (BOGOMIN Co. Ltd) nhằm rút ra một
số bài học kinh nghiệm cho các công ty nói chung và các FIC nói riêng tại Việt Nam.
ABSTRACT
Becoming a member of WTO is synonymous with joining in an international playing field with
many new, harsh rules and if we do not execute them we will be eliminated. Besides,

1.2. Trách nhiệm xã hội (CSR) của doanh nghiệp
1.2.1. Khái niệm trách nhiệm xã hội
Đề tài phân tích một số nghiên cứu trên thế giới về CSR (Arthaud-Day, 2005 [11];
Carroll, 1979 [12]; Clarkson, 1995 [13]; Friedman, 1970 [15]; Jones & Goldberg, 1982 [16]).
Ví dụ, Manakkalathil và Rudolf (1995) [17] đã định nghĩa CSR là “trách nhiệm của những tổ
chức trong việc định hƣớng, chỉ đạo, kiểm soát việc kinh doanh theo hƣớng tôn trọng những
quyền của cá nhân và thúc đẩy hạnh phúc con ngƣời”. Nghiên cứu của Carroll năm 1979 [12]
mở rộng mô hình CSR theo bốn loại trách nhiệm tổ chức: trách nhiệm kinh tế, trách nhiệm
pháp lý, trách nhiệm đạo đức, trách nhiệm tuỳ ý. Nghiên cứu cũng phân tích một số khái niệm
gần hay tƣơng đƣơng với CSR: Hiệu quả xã hội doanh nghiệp (Corporate Social Performance
– CSP); “Tƣ cách công dân” của doanh nghiệp (Corporate Citizenship – CC); Sự đáp ứng xã
hội của doanh nghiệp (Corporate Social Responsiveness); Lòng bác ái của doanh nghiệp
(Corporate Philanthropy – CP); Đạo đức doanh nghiệp (Business Ethics).
Từ đó, nghiên cứu thống nhất với một định nghĩa khá hoàn chỉnh của Nhóm Phát triển
Kinh tế Tƣ nhân của Ngân hàng Thế giới, “Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là sự cam
kết của doanh nghiệp đóng góp cho việc phát triển kinh tế bền vững, thông qua những việc
làm nâng cao chất lƣợng đời sống của ngƣời lao động và các thành viên gia đình họ, cho cộng
đồng và toàn xã hội, theo cách có lợi cho cả doanh nghiệp cũng nhƣ phát triển chung của xã
hội"
1.2.2. Cấu thành trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
Có khá nhiều ý kiến khác nhau về các khía cạnh cấu thành nên CSR. Stone (2005) [19]
phân tích khái niệm này gồm những trách nhiệm có tính chất bắt buộc, trách nhiệm đƣợc thừa
nhận và trách nhiệm tuỳ ý đối với cộng đồng của doanh nghiệp. Quazi và O’Brien (2000) [18]
lại xem CSR gồm hai bộ phần cấu thành, là trách nhiệm của doanh nghiệp và kết quả của
những cam kết xã hội. Một doanh nghiệp có chính sách chính thức về trách nhiệm xã hội
thƣờng nói rất rõ: Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp nghĩa là chứng tỏ thái độ có trách
nhiệm trong nhiều vấn đề (Hình 1.1). Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp không phải đơn
thuần là hoạt động tham gia giải quyết các vấn đề xã hội mang tính nhân đạo, từ thiện mà là
tổng thể các tiêu chí thể hiện sự cam kết và tuân thủ của doanh nghiệp trên nhiều khía cạnh
khác nhau.

hiệu; (3) Giúp tuyển dụng nhân lực tài giỏi; (4) Kiểm soát và phòng ngừa rủi ro
Với các đặc điểm cơ bản đã trình bày tại 1.1, PR đối với các FIC có các vai trò sau:
Tạo mối quan hệ tốt với nhân dân, chính quyền nƣớc sở tại; phòng ngừa, kiểm soát những rủi
ro có thể gặp phải do các biến động, hạn chế của môi trƣờng nƣớc sở tại; giúp tạo dựng
thƣơng hiệu nhanh và bền vững với thị trƣờng nƣớc sở tại.
1.4. CSR và PR đối với các công ty có vốn đầu tư nước ngoài
CSR và PR có mối quan hệ chặt chẽ: (1) PR và CSR rất gần gũi với nhau, có tác động
qua lại lẫn nhau; (2) Chúng đều có vai trò xây dựng, phát triển hình ảnh, thƣơng hiệu, tạo mối
quan hệ tốt đẹp với các đối tƣợng liên quan; (3) Một số hoạt động vừa thuộc CSR vừa thuộc
PR. Chính vì những mối quan hệ và liên quan nhƣ vậy, CSR và PR đều cần đƣợc quan tâm
trong tổ chức và cần đƣợc gắn kết với nhau. Đối với các FIC, xuất phát từ các đặc điểm ở 1.1,
CSR và PR càng cần phải song hành và hỗ trợ nhau, đặc biệt trong: xây dựng, phát triển
thƣơng hiệu của công ty ở thị trƣờng sở tại; xây dựng quan hệ tốt với nhân dân, chính quyền
nƣớc sở tại; phòng ngừa, kiểm soát rủi ro do biến động của môi trƣờng trong nƣớc.
2. Nghiên cứu tình huống tại Công ty Khai Thác Vàng Bồng Miêu (BOGOMIN CO.
LTD)
2.1. Tổng quan về BOGOMIN Co. Ltd

Đóng góp cho
cộng đồng xã hội
Thực hiện tốt
trách nhiệm với
nhà cung cấp
Lợi ích và an
toàn cho ngƣời
tiêu dùng
Đảm bảo lợi ích
cho cổ đông
Quan hệ tốt
với ngƣời lao

đồng: (1) Mặc dù đối tƣợng mục tiêu chính, cộng đồng dân cƣ, có các đặc điểm gây cản trở
không nhỏ cho hoạt động truyền thông nhƣng công ty đã vƣợt qua đƣợc và gia tăng số ngƣời
ủng hộ mình, phát triển mối quan hệ thông qua các hình thức nhƣ tổ chức sự kiện và các cuộc
gặp gỡ tiếp xúc. (2) Với chủ trƣơng “tạo mối quan hệ, thông tin rõ ràng, minh bạch với báo chí
phóng viên và liên lạc với họ trực tiếp”, BOGOMIN Co. Ltd sẵn sàng gặp gỡ, cung cấp thông
tin phù hợp cho giới truyền thông. (3) Đối với đội ngũ nhân viên, BOGOMIN Co. Ltd đã có
những nỗ lực đáng kể nhằm gia tăng sự thông hiểu, đồng cảm giữa công ty và nhân sự thông
qua các sự kiện mang tính nội bộ, các Bản tin Tay Trong Tay mang đậm màu sắc văn hoá
công ty [3]. (4)Ngoài ra, BOGOMIN Co. Ltd còn thực hiện PR nhằm tạo mối quan hệ tốt đẹp
với các nhà đầu tƣ, các cơ quan chính quyền.
Bên cạnh đó, chƣơng trình CSR và PR của BOGOMIN Co. Ltd vẫn còn tồn tại một số
hạn chế. Về CSR: (1) Chƣơng trình tuyển dụng lao động địa phƣơng của BOGOMIN Co. Ltd
chƣa thật sự tƣơng xứng với tiềm năng và phân bố tại các thôn cũng chƣa phù hợp. (2) Hoạt
động hỗ trợ phát triển giáo dục dành cho con em trong cộng đồng địa phƣơng vẫn còn rời rạc,
lẻ tẻ, thiếu tính hệ thống và kế hoạch lâu dài. (3) Chƣơng trình xây dựng hệ thống nƣớc sạch
vẫn còn đang ở bƣớc đầu. (4) Vẫn chƣa khắc phục đƣợc hoàn toàn nạn khai thác trái phép
trong khu vực giấy phép đầu tƣ. (5) Đối với nhân viên, công ty chƣa đem đến những lợi ích
nhƣ công ty mong muốn cũng nhƣ kỳ vọng của nhân viên. (6) Trình độ ngoại ngữ của một số
nhân viên chƣa đủ đáp ứng yêu cầu công việc. (7) Chƣơng trình Việt hoá nhân viên chƣa thực
hiện đƣợc nhanh nhƣ mong muốn. (8) Còn một số ngƣời chƣa hiểu đúng về Trách nhiệm xã
hội của công ty.
Về PR: (1) Vẫn tồn tại một số lƣợng không nhỏ những cƣ dân chƣa hiểu về
BOGOMIN Co. Ltd, chƣa đồng tình ủng hộ công ty. (2) Hoạt động truyền thông với cộng
đồng dân cƣ còn rời rạc, chƣa có chƣơng trình kế hoạch cụ thể. (3) Quan hệ thông tin với giới
truyền thông vẫn còn mang tính tự phát, thiếu chủ động. (4) Nhận thức về Quan hệ cộng đồng
trong công ty vẫn còn chƣa đúng.
Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008

101
3. Một số bài học kinh nghiệm cho các FIC

và PR tại các doanh nghiệp nói chung và các FIC nói riêng. Với những giới hạn về thời gian,
nguồn lực và khả năng, chắc hẳn không thể tránh khỏi một số thiếu sót về tính cập nhật của
thông tin điều tra, tính chính xác của ngôn ngữ trong quá trình dịch thuật, phỏng vấn trực tiếp,
nhƣng trong thời gian tới, nghiên cứu hy vọng có thể đƣợc đầu tƣ hoàn thiện và phát triển hơn
nữa nhằm mang lại những hiệu quả thiết thực hơn.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
[1] Công ty Khai Thác Vàng Bồng Miêu (1990), Điều lệ của Công ty Khai Thác Vàng
Bồng Miêu.
Nghiên cứu
Hành động
Thông tin
Đánh giá
Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008 102
[2] Công ty Khai Thác Vàng Bồng Miêu (2007), Báo cáo gửi Sở Tài nguyên và Môi
trường Tỉnh Quảng Nam, Uỷ Ban Nhân Dân Huyện Phú Ninh về công tác bảo vệ môi
trường ở Mỏ vàng Bồng Miêu, Xã Tam Lãnh, Huyện Phú Ninh, Tỉnh Quảng Nam.
[3] Công ty Khai Thác Vàng Bồng Miêu, các Bản tin Tay Trong Tay (Song ngữ).
[4] Công ty Tinh Văn (2007), PR, Nhà xuất bản Trẻ.
[5] Đại học Quốc gia Hà Nội, TS Phùng Xuân Nhạ (2001), Đầu tư quốc tế, Nhà xuất bản
Đại học Quốc gia Hà Nội.
[6] Lantabrand (2007), Xây dựng thương hiệu với 10 Cs, www.lantabrand.com.
[7] Quốc hội nƣớc Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam (1996), Luật khoáng sản.
[8] Quốc hội nƣớc Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam (2005), Sửa đổi, bổ sung một
số điều của Luật khoáng sản.
[9] Quốc hội nƣớc Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam (2005), Luật đầu tư.