Đánh giá công nghệ phù hợp của quy
trình tái chế ắc quy chì axit tại Công ty
TNHH Ngọc Thiên Đánh giá quy trình công nghệ tái chế ắc quy chì của Công ty TNHH Ngọc Thiên là
một ví dụ đểlàm cơ sở cho đánh giá công nghệ phù hợp lĩnh vực tái chế thu hồi chì và
đề xuất giải pháp nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, nâng cao hiệu quả tái chế.
Các kết quả cho thấy, hiệu suất thu hồi các sản phẩm tái chế cao chì và nhựa đạt tương
ứng 77,7% và 100%. Tính phù hợp của công nghệ cũng được khăng định do các thiết
bị máy móc trong nước, giá thành thấp chỉ bằng khoảng 60 - 75% giá nhập ngoại, khả
năng thay thế thuận tiện. Về môi trường, hệ thống xử lý nước thải và khí thải của
Công ty hoạt động khá hiệu quả, các chất thải được tái sử dụng đã giảm thiểu đáng
kể tác động tiêu cực tới môi trường. Lợi ích kinh tế với lợi nhuận khoảng 13 tỷ
đông/năm. Nhìn chung, đây là công nghệ tái chế có nhiều tính ưu việt, đáp ứng được
yêu cầu về mặt công nghệ, kỹ thuật, kỉnh tê và môi trường, có thế phổbiến áp dụng
rộng rãi. Tuy nhiên, cân thực hiện việc quan trắc thường xuyên chất lượng không khí,
nước thải sau khỉ xử lý; đầu tư hệ thông khử mùi và đảm bảo an toàn môi trường lao
động.
Hiện nay, trên cả nước các cơ sở thu gom và tái chế ắc quy chì axit thải đang hoạt
động chủ yếu là tự phát, ngoài tầm kiểm soát của các cơ quan chức năng. Phần lớn,
các cơ sở tái chế có quy mô nhỏ và áp dụng phương pháp thủ công. Do công nghệ lạc
hậu và lợi nhuận được đặt lên hàng đầu, rất ít cơ sở quan tâm đến các biện pháp bảo
vệ môi trường dẫn đến tình trạng ô nhiễm trầm trọng tại các làng nghề tái chế chì.
Tại một số nhà máy tái chế chất thải trong đó có tái chế ắc quy, điều kiện tổ chức sản
xuất công nghiệp với các phương pháp xử lý tương đối tiên tiên, hiệu suất thu hồi cao
hơn và giảm thiểu tối đa ô nhiễm môi trường xung quanh. Tuy nhiên, hiệu quả chưa
đáp ứng yêu cầu và còn chiếm tỷ lệ rất thấp so với các cơ sở tư nhân.
Hiện nay, trên thế giới, việc phát triển và đánh giá công nghệ môi trường, công nghệ
tái chế và thu hồi các sản phẩm từ ắc quy thải đã được nghiên cứu, triển khai rộng rãi
trong thực tế và thu được hiệu quả cao về kinh tế và môi trường. Tuy nhiên, ở Việt

Điều tra và khảo sát thực tế:
Khảo sát thực tế, thu thập các thông tin, dữ liệu phục vụ cho quá trình đánh giá công
nghệ.
Phân tích số liệu và đánh giá công nghệ: Từ các số liệu thu thập được tính toán cân
bằng vật chất (lượng vật chất đầu vào và đầu ra), tính toán chi phí, hiệu quả của quá
trình tái chế ắc quy chì axit. Tiến hành phân tích các ưu điểm -nhược điểm của công
nghệ và dựa vào các tiêu chí đánh giá công nghệ môi trường (tiêu chí kỹ thuật, kinh tế,
môi trường).
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Két quả đánh giá công nghệ tái chế ác quy chì axit thái về mặt kỹ thuật
Chì được thu hồi từ các bản cực ắc quy, các tâm sườn cực. Nhựa được thu hồi từ vỏ
bình ắc quy và các tấm lá cách.
Trong quá trình tái chế ắc quy chì axit thải, các chất thải thứ cấp sinh ra trong quá
trình tháo dỡ ắc quy, tinh chế chì và xay nhựa.
Nguồn phát sinh: Nước thải được tạo ra từ quá trình súc rửa bình ắc quy, từ hệ thống
tái chế nhựa, từ hệ thống xử lý khí thải và nước thải sinh hoạt của công nhân. Đặc
trưng của nước thải thường chứa một lượng lớn axit (từ bình ắc quy) và chứa nhiều
chất rắn lơ lửng (Hình 1).

Chất thải rắn: Nguồn chủ yếu từ quá trình tháo dỡ bình ắc quy, xay nhựa và bảo
dưỡng máy móc. Ngoài ra, còn có chất thải rắn sinh hoạt. Hầu hết, chất thải rắn của
Công ty đều thuộc danh mục các chất thải nguy hại như Lượng chất thải rắn được
thống kê (Bảng 1).
Chất thải rắn được thu gom, tập kết tại kho chất thải nguy hại trước khi được chuyển
đến các cơ sở có giấy phép hành nghề xử lý. Nền kho được đổ bê tông, nền và
tường quét sơn chịu axit.
Khí thải, bụi: Nguồn: Khí thải và bụi phát sinh chủ yếu từ quá trình nấu luyện chì. Đặc
trưng của khí thải có chứa nhiều khí axit như SO2; CO2 và bụi chì. (Hình 2).

Khí thải từ lò nâu chì có nhiệt độ khá cao (350 - 400°C) được hút vào đường ống dài

nước. Các quá trình tái chế sử dụng máy móc và thiết bị đơn giản, vì vậy khả năng
thay thế thiết bị, máy móc tại chỗ là thuận tiện, dễ dàng.
Đánh giá công nghệ tái chế ắc quy chì axỉt thải về mặt kinh tế
Chi phí đâu tư: Chi phí xây dựng mặt bằng nhà xưởng và mua máy móc thiết bị: 3 tỷ
đồng. Chi phí cho hệ thống xử lý nước thải: 300 triệu đồng và hệ thống xử lý khí thải
(công suất 25000 m3/h): 900 triệu đồng. Ngoài ra, còn có chi phí thuê xử lý các chất
thải nguy hại khác.
Chi phí vận hành (tính cho một ca nấu chì): Trung bình hoạt động sản xuất 320
ngày/năm; 2 ca/ngày và 8 giờ/ca. Chi phí vận hành bao gồm chi phí thu mua nguyên
liệu, chi phí năng lượng và hóa chất sử dụng, tiền lương công nhân và chi phí bảo
dưỡng.
Tính toán cho 1 ca tái chế ắc quy chì axit, với lượng nguyên liệu đầu vào là 10 tấn ắc
quy chì axit thải thì lượng sản phẩm thu được như sau (Bảng 2):

Vậy lợi nhuận thu được: 22.300.000 - 20.261.500 = 2.038.500 đồng/tấn ắc quy thải -
>13.046.400.000đ/năm (Lợi nhuận này chưa tính đến chi phí vận chuyển sản phẩm
đến nại tiêu thụ và một số chi phí phát sinh khác).
Đánh giá công nghệ tái ché ắc quy về mặt môi trường
Mức độ thân thiện với môi trường của công nghệ được đánh giá qua các khía cạnh
sau:
Tận dụng chất thải: Ắc quy chì axit thải là một chất thải nguy hại nhưng khi tái chế thì
vừa tận dụng được nguồn nguyên liệu là ắc quy thải, vừa thu hồi được các sản phẩm
như: chì, nhựa Qua đó làm giảm khai thác tài nguyên thiên nhiên, kéo dài tuổi thọ
của các mỏ chì.
Giảm ô nhiễm môi trường: Hầu hết, các bộ phận trong ắc quy đều được thu hồi, lượng
vật chất phát tán ra môi trường xung quanh là khá nhỏ (khoảng 10%). Hệ thống xử lý
chất thải phát sinh từ hoạt động tái chế của Công ty đáp ứng được yêu cầu của loại
chất thải cần xử lý, hiệu quả xử lý cao. Nước thải sau xử lý được quay vòng sử dụng
lại; bụi chì trong dòng khí thải cũng được thu hồi, do vậy, giảm thiểu đáng kể lượng
chất ô nhiễm phát tán vào môi trường.