VAI TRÒ CỦA CÁCH MẠNG KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ
HIỆN ĐẠI VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH CÁCH MẠNG
KHOA HỌC CÔNG NGHỆ Ở VIỆT NAM TS. TÔ THỊ TÂM
Bộ môn Những nguyên lý cơ bản của CNMLN
Khoa Lý luận chính trị
Trường Đại học Giao thông Vận tải

Tóm tắt: Thế kỷ XXI, cuộc cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại tiếp tục phát triển
với tốc độ ngày càng nhanh và thành tựu của nó được ứng dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực,
đặc bịêt sự phát triển khoa học - công nghệ hiện đại đã làm thay đổi mọi mặt của đời sống xã
hội loài người.
Ở nước ta, đứng trước bối cảnh toàn cầu hoá, hội nhập kinh tế quốc tế, để rút ngắn
khoảng cách lạc hậu, đẩy nhanh quá trình CNH, HĐH tạo nền móng vững chắc phát triển
kinh tế - xã hội trong tương lai thì cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại phải trở thành
nền tảng và động lực cho sự phát triển kinh tế. Bài báo trình bày khái lược vai trò của cách
mạng khoa học - công nghệ hiện đại và một số giải pháp đẩy mạnh cách mạng khoa học -
công nghệ ở Việt Nam
Summary: In 21st century, the science and technology revolution continues developing
with high speed and its result has been applied widely in all fields. Especially, the
development of science and technology has changed all sides of human life.
In our country, in the time of joining WTO, the industrilizaton and mordernization
process has to become the base and motivation for the development of the economy.

MLN-
VTKT
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong thời đại ngày nay, khoa học trở

phần thông tin (gồm các bí quyết, quy trình công nghệ, tài liệu khai thác, bảo dưỡng, sửa
chữa máy móc, thông tin về thị trường…). Ba
là, thành phần tổ chức quản lí (gồm tổ chức
quản lí hoạt động công nghệ, dịch vụ, tổ chức
tiếp thị…).
Trong thực tiễn, quá trình sản xuất nào
cũng phải đảm bảo bốn thành phần trên, sự
kết hợp chặt chẽ của bốn thành phần này là
điều kiện cơ bản đảm bảo sản xuất đạt hiệu
quả cao. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay khi
công nghệ thực sự trở thành nhân tố quyết
định khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên
thị trường. Hàng hóa của một nước có thể
chen chân vào thị trường quốc tế hay không
còn tùy thuộc vào nước đó áp dụng công nghệ
như thế nào. Vì vậy, phát triển công nghệ trở
thành sự lựa chọn trong chiến lược phát triển
kinh tế xã hội của các nước, nhất là các nước
đang phát triển đi sau về công nghệ muốn đạt
tốc độ tăng trưởng nhanh và bền vững.
Khoa học và công nghệ là hai khái niệm
khác nhau song có quan hệ chặt chẽ với nhau.
Những phát minh của khoa học giúp con người
hành động phù hợp với sự vận động của thế
giới khách quan, nhờ đó hoạt động của con
người có hiệu quả hơn. Vì vậy con người luôn
tìm cách phát minh và ứng dụng những thành

dụng nó mang lại hiệu quả kinh tế là tiết kiệm
lao động, rút ngắn thời gian lao động, giảm nhẹ
lao động, tăng năng suất lao động. Song nó cũng
đòi hỏi người lao động phải có trình độ văn hóa,
khoa học kỹ thuật ngày càng cao.
Cách mạng kỹ thuật lần thứ hai, hay còn
gọi là cách mạng khoa học – công nghệ hiện đại.
Từ giữa những năm 1970, thế giới phải đối
đầu với những vấn đề nghiêm trọng như bùng
nổ dân số, sự cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên,
môi trường sống bị thu hẹp, hủy hoại nghiêm
trọng. Xu hướng này làm thay đổi tinh chất của
cách mạng khoa học kỹ thuật, cách mạng kỹ
thuật chuyển hướng sang cách mạng công nghệ.
Cách mạng khoa học – công nghệ hiện đại
làm thay đổi sâu sắc các phương thức lao động
của con người, từ lao động thủ công sang cơ
khí hóa, sau đó tiến tới tự động hóa. Sự chuyển
biến này kéo theo hàng loạt sự chuyển biến
khác về tính chất lao động, tổ chức sản xuất, cơ
cấu sản xuất, giá thành sản phẩm.
Cách mạng khoa học – công nghệ hiện
đại đã đưa nền văn minh đến cuộc sống con
người. Nó có ảnh hưởng rất lớn tới đời sống
của con người như các dụng cụ trong gia đình
dần dần được cơ khí hóa, điện tử hóa, các dịch
vụ gia đình được cung ứng tiện lợi hơn, giảm
nhẹ rất nhiều công việc của người phụ nữ, tạo
điều kiện cho họ tham gia các hoạt động xã
hội. Mạng lưới vô tuyến truyền hình thông

nghệ, đây là điều kiện hàng đầu để thực hiện
công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Chú trọng đạo tạo, bồi dưỡng và sử dụng
đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ. Đây là
nhân tố quyết định sự phát triển khoa học –
công nghệ của đất nước. Trước mắt, cần có
chính sách đãi ngộ thỏa đáng với cán bộ
nghiên cứu khoa học và triển khai như: chính
sách tiền lương, thưởng, phụ cấp, trợ cấp…
Tạo thị trường cho sự phát triển khoa học
– công nghệ sự ổn định và mở rộng quy mô thị
trường có ảnh hưởng tới việc đầu tư, đổi mới
công nghệ, thị trường ngày càng phát triển thì
nhu cầu về phát triển công nghệ càng lớn.
Đẩy mạnh hợp tác quốc tế về khoa học -
công nghệ, tranh thủ sự giúp đỡ của các nước,
các tổ chức quốc tế, thu hút chuyên gia giỏi
của các nước thông qua con đường hợp tác,
mở các trường lớp đào tạo; khuyến khích, tạo
điều kiện thuận lợi cho cán bộ được bồi
dưỡng và trao đổi khoa học ở nước ngoài.
Kiện toàn, đổi mới, sắp xếp hệ thống tổ
chức quản lí khoa học – công nghệ theo hướng
củng cố các trung tâm khoa học giữa các quốc
gia, các cơ quan khoa học trọng điểm. kết hợp
viện nghiên cứu với các trường đại học, gắn
nghiên cứu với sản xuất kinh doanh.
Tăng cường kiểm tra, thanh tra môi
trường sinh thái như ngăn ngừa và xử lý
nghiêm các doanh nghiệp sử dụng công nghệ