NGUYÊN NHÂN GÂY ÙN TẮC GIAO THÔNG
VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP HẠN CHẾ
PGS. TS. NGUYỄN VĂN THỤ
Bộ môn Quy hoạch và quản lý GTVT
Viện Quy hoạch và quản lý GTVT
Trường Đại học Giao thông Vận tảiTóm tắt: Vấn nạn ùn tắc giao thông đang là vấn nạn đối với 2 đô thị lớn Hà Nội và TP
Hồ Chí Minh, trên cơ sở nghiên cứu các giải pháp mà 2 đô thị lớn đã đề ra, bài báo này chỉ
phân tích thêm và bổ sung thêm một số những giải pháp nhằm hạn chế ùn tắc giao thông.
Summary: Nowadays, traffic congestion has been a big problem in Hanoi and HCM
city. On the basis of the proposals put forward, this article only analyzes and supplements
some solutions in order to reduce traffic congestion.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Ùn tắc giao thông (dòng giao thông chậm
và ách tắc) ở các đô thị là hiện tượng bình
thường, vẫn xảy ra ngay ở các đô thị trên thế
giới có hệ thống giao thông hiện đại vì luôn
tồn tại hiện tượng nhu cầu đi lại của thị dân
tăng lên đột biến vào những vào giờ cao điểm.
Vấn đề đặt ra là ùn tắc trong trạng thái như thế
nào, ở chúng ta ùn tắc ở mức độ cực kỳ
nghiêm trọng (kẹt cứng xe trong nhiều giờ,
thường xuyên trong nhiều ngày, tháng) và sẽ
còn kéo dài trong nhiều năm nữa cho đến khi
nào có một hệ thống giao thông đô thị hiện đại
(ít nhất là 10 năm nữa), hãy coi đó là hiện
nhìn, thiếu điều kiện tài chính để đảm bảo
“giao thông đi trước một bước” như các nhà
sáng lập ra chủ nghĩa Mác - Lênin đã từng chỉ
giáo. Nói riêng ở 2 đô thị lớn nhất nước thì
GTĐT không những không đi trước một bước
mà lại còn đi sau, đã đi sau lại còn đi chậm.
Đó là nguyên nhân cơ bản, nguyên nhân chủ
yếu dẫn đến vấn nạn ùn tắc GTĐT hiện nay.
Từ thực đó, chúng ta không nên đổ lỗi, hay
nhân cơ hội này đổ lỗi cho ai đó có trách nhiệm
quản lý đô thị, mà phải cùng với các cấp quản
lý Nhà nước đưa đưa ra những giải pháp khả
thi để giảm bớt phần nào vấn nạn này và đồng
thời đề ra một chiến lược để trong tương lai ùn
tắc GTĐT không còn là vấn nạn.
III. NHỮNG GIẢI PHÁP CẤP BÁCH NHẰM
GIẢM BỚT ÁP LỰC ÙN TẮC
Cả hai đô thị lớn đã đề ra nhiều giải
pháp nhằm giảm bớt vấn nạn ùn tắc, nhưng
nên tập trung vào những giải pháp sau:
a. Hạn chế số lượng phương tiện lưu
thông vào giờ cao điểm
Để hạn chế ùn tắc vào giờ cao điểm,
trước mắt vào giờ cao điểm cần cấm lưu thông
và dừng đỗ trên tất cả các tuyến đường hay ùn
tắc giao thông đối với tất cả các loại phương
tiện vận tải hàng hoá kể cả phương tiện thô sơ
và phương tiện vận tải hành khách có sức
chứa trên 7 chỗ, xe ba gác và xích lô, các loại
tuỳ tiện trả và đón khách, không đón khách vé
tháng, ). Việc nâng câo chất lượng vận tải xe
buýt có ý nghĩa quyết định đến việc góp phần
giảm ùn tắc giao thông.
Về cảm tính nhiều người cho rằng xe
buýt lớn gây ùn tắc giao thông, nhưng bằng
các nghiên cứu khoa học thì dùng xe buýt lớn
có tác dụng tốt hơn xe buýt nhỏ, ít gây ùn tắc
giao thông hơn (ví dụ đơn giản nhất là: nếu
dùng 2 xe buýt nhỏ có sức chứa 45 chỗ với
việc dùng xe 1 xe buýt lớn 90 chỗ thì diện tích
chiếm dụng đường động và tĩnh của xe buýt
nhỏ gấp xấp xỉ 2 lần xe buýt lớn).
Song song với việc phát triển phương
thức vận tải hành khách công cộng cần có
những giải pháp giảm thiểu phương tiện cá
nhân lưu thông như thu phí lưu hành phương
tiện tại một số tuyến phố có mật độ giao thông
cao tại những giờ cao điểm trong nội thành và
ngoại thành. Tuy nhiên cần phải nghiên cứu
mức phí một cách hợp lý để đảm bảo tính khả
thi của giải pháp.
c. Bố trí thực hiện duy tu bảo dưỡng
đường và các công trình trên đường vào thời
gian hợp lý
Hiện nay việc thực hiện duy tu bảo
dưỡng đường và các công trình trên đường
thường vẫn còn thực hiện vào ban ngày, thậm
chí vào cả giờ cao điểm. Đây cũng là một
nguyên nhân góp phần gia tăng ùn tắc giao
bị “rối” tại nhiều nút giao thông vào giờ cao
điểm, mặc dù tại đó có hệ thống đèn tín hiệu
và cảnh sát giao thông hỗ trợ. Điều này cần
nghiên cứu cụ thể từng nút đặc biệt là dùng
đảo hay dải phân cách cứng cưỡng bức phân
luồng giao thông. Cũng cần nghiên cứu hoàn
chỉnh lại việc cho phép dòng giao thông rẽ
phải tại các giao cắt để tạo thói quen cho
người tham gia giao thông. Kiên quyết thực
hiện chủ trương “đường thông hè thoáng”
mà ở đây là hè thoáng đặc biệt ở các giao cắt
thường ách tắc, có thể cải tạo hè dành riêng
cho người đi bộ và cho phương tiện thô sơ vào
giờ cao điểm.
f. Một số các giải pháp khác
Ngoài những giải pháp trên ta có thể
dùng một số giải pháp khác nếu được như
thay đổi giờ làm việc, hạn chế phát triển xe cá
nhân, tổ chức đưa đón học sinh, sinh viên và
công nhân, cấm dừng đỗ xe đưa đón con đi
học ngoài đường (nên cho phụ huynh vào sân
trường đón con).
- Về thay đổi giờ lam việc trong khoảng
thời gian lớn thì mới có tác dụng, còn chênh
lệch khoảng duới 30 phút ít có tác dụng mà
còn gây nhiều phức tạp trong hoạt động của
thị dân.
- Tổ chức đưa đón công nhân, sinh viên,
học sinh là điều cần nên làm và có tác dụng
giảm ùn tắc giao thông nhưng rất tốn kém và
- Cần có những phương thức vận tải nào
để thoả mãn nhu cầu đi lại của thị dân và từ
đó cần phát triển loại phương tiện nào và hạn
chế phương tiện nào.
- Cần có dạng và cơ cấu mạng lưới giao
thông như thế nào tương ứng với các phương
thức vận tải để đảm bảo giao thông thông suốt
và nhanh nhất.
Tất cả những điều trên cần trả lời câu
hỏi: Mô hình GTĐT trong tương lai như thế
nào.
Từ những vấn đề trên ta xây dựng quy
hoạch cho hiện tại và tương lai theo trình tự
ưu tiên và kiên trì theo đúng Chiến lược và
quy hoạch đã vạch ra, tránh tình trạng điều
chỉnh liên tục quy hoạch, và lại dẫn đến hiện
tượng kiểu “ đẽo cầy giữa đường”.
Trên đây là một số giải pháp cần làm
ngay, ít tốn kém để giảm áp lực ùn tắc giao
thông và định hướng chiến lược phát triển
GTĐT để tương lai vấn nạn ùn tắc giao thông
như hôm nay không còn nữa.
CT 2
Tài liệu tham khảo
[1]. Nguyễn Văn Điệp, Chu Kiều Linh, Nguyễn Thị
Tường Vi, Đỗ Thị Ngọc Điệp, Kinh tế vận tải,
Trường ĐH GTVT, 2003.
[2]. Bộ Xây Dựng 2002, Phân loại đô thị và cấp
quản lý đô thị, Nhà xuất bản Xây dựng.
[3]. Sách giao thông công cộng đô thị ở Pháp, Cục