9{ghiin
cdu
- Trao idi
33 - Khoa hoc Chfnh tri
CONG NHAN TRI THIJ'C -
XU Hl/CiNG PHAT TRIEN TAT YEU
CUA GIAI CAP CONG NHAN
Tran
Thj
Nhir Quynh'*'
T
fl cuoi the ky XX, nhan loai bat dau
bfldc vao thdi dai cua cdng nghe
thong tin (CNTT), khoa hpe - cdng
nghe dang trd thanh Iflc Iflpng san xua't
true tiep, kinh te tri thflc ra ddi la dinh
cao cua kinh td cdng nghiep. Cung vdi sfl
ra ddi cua kinh te tri thdc, giai cap cdng
nhan (GCCN) cung khdng ngflng phat
trien nhanh ve sd Iflpng va chat Iflpng. Sfl
phat trien manh me cua GCCN da va dang
hinh thanh ngay cang ddng dao bp phan
cong nhan cd chat Iflpng cao - cong nhan
trf thflc. Dd la bd phan phat trien nha't
cua GCCN hien dai, dflpc hinh thanh va
phat trien gan lien vdi sfl hinh thanh
va phat trien cua kinh td tri thflc, bao
gdm nhflng ngfldi lao dpng cd trinh dp
'•' ThS. KHXH&NV, Hoc vien Chinh tri - Hanh
chinh khu vUc II, Hpc vien CT-HCQG Ho Chi
Minh

dich vu cho san xua't cdng nghiep. Thanh
phan edng nhan gdm cd nhflng thp
chfnh, nhflng ngfldi giup viec (phuc vu
d ben ngoai) va tang ldp cdng nhan cao
cap gdm nhflng ky sfl, ky thuat vien cd
tri thflc khoa hpc ddng ngoai day chuyen
san xua't. Sfl khac nhau dd cua GCCN
chinh la nhflng co sd cua qua trinh bien
ddi GCCN theo xu hfldng tri thflc hda
cdng nhan, hay ndi each khac, chfnh sfl
bidn ddi dd da dan hinh thanh bp phan
cong nhan tri thflc.
GCCN vfla la san pham, vfla la ehu
the cua nen san xua't cdng nghiep hien
dai.
Do vay, GCCN khdng ngflng phat
trien ca ve sd' Iflpng, chat Iflpng, ca ca'u
cung vdi sfl phat trien cua nen san xua't
cong nghiep hien dai. Day la sfl gan bd
bien chflng trong md'i quan he tac dpng
qua lai gifla yeu td' con ngfldi vdi cdng cu
lao dpng trong qua trinh san xua't. Nen
san xua't cdng nghiep ddi hdi GCCN
ngay cang phai nang cao trinh dp hpe
van, trinh dp chuyen mdn, tay nghe, ky
nang nghe nghiep de dap dng yeu cau
phat trien cua ban than nen san xuat
cdng nghiep. Ddng thdi, nd cflng tao ca
che sang loc khac nghiet dd'i vdi GCCN,
ai dap dng dflpc yeu cau ky thuat cua

thanh tflu khoa hpc vao san xua't, lam
cho khoa hpc ngay cang trd thanh Iflc
Iflpng san xua't trfle tidp; nen san xua't
xa hdi hda ngay cang eao theo xu hfldng
qud'c te hda. Tflong dng vdi nen san xua't
cdng nghiep ngay cang hien dai la mpt
GCCN hien dai ngay cang cd trinh dp
cao.
Do dd, tflng bfldc hinh thanh GCCN
vdi dac trflng ca ban la GCCN lao dpng
trf 6c dflpc tuyen chpn chu ye'u tfl hang
ngu sinh vien, dung nhfl Ph.Angghen da
viet trong thfl gfli Dai hdi Qud'c te sinh
vien XHCN: "Giai cap vd san lao ddng
tri dc phai dflpc hinh thanh tfl hang ngu
sinh vien"'^'.
Qua trinh cdng nghiep hda dflpc bat
dau tfl gifla the ky XVIII vdi ndi dung ca
ban la ca khi hda va bieu tflpng la may
hai nflde. Cudi the ky XIX, cung vdi ca
khi hda la qua trinh dien khi"hda. Va tfl
gifla the ky XX la qua trinh tfl ddng hda
vdi bieu tflpng la ngfldi may. Tfl ca khi
hoa den tfl dpng hda, tfl may hai nflde
den ngfldi may hpp thanh qua trinh cdng
nghiep hda theo hfldng ngay cang hien
dai va mpt Iflc Iflpng lao ddng ma C.Mac
9\[ghien
dCu
- Trao idi

mdi,
trfldc het la td chflc nen san xua't
mdi.
Chu tich Hd Chi Minh cho rang,
y thflc lam chu khdng phai chi td rd d
tinh than hang hai lao dpng, ma con
phai td rd d tinh than say me hpc tap de
khong ngflng nang cao nang Iflc lam chu
cua minh. Do vay, can ed ke hoach bdi
dfldng va nang eao trinh dp van h6a, ky
thuat eho can bd va cdng nhan, tham chi
"phai cd trinh dp ky thuat rat cao khdng
kem gi ky sfl"'^'.
'" Ho Chi Minh, Todn tap, t.lO, Nxb. CTQG,
HN. 1996, tr.306
'2'Ho Chi Minh, Sdd, t.8, tr.224
(3)v*(4)
H6
Chi Minh, Sdd, t.6, tr.204 va 475
Chinh vi vay, Ngfldi chu trflang
"Cdng ndng tri thdc hda. Tri thflc cong
ndng hda. Nghia la cdng nong can hpc
tap van hda de nang cao trinh dp trf
thdc cua minh, tri thdc can gan gui cong
nong va hpc tap tinh than, nghi Iflc, sang
kien va kinh nghiem cua cdng ndng""'.
Chu tich Hd Chi Minh eho rang: Nang
cao trinh dp cua cdng nhan, hoan thien
ngfldi tri thflc la hai mat cua mdt qua
trinh thd'ng nha't bien chflng. Ngfldi viet:

nang eao chat Iflpng cua GCCN ndi
chung de hp ed the vflon len trinh dp
tflong dflang vdi tri thflc (ngay nay gpi
la cdng nhan trf thflc). Ngfldi ket luan:
36 - Khoa hoc Chfnh tri
^{ghien
citu
- Trao idi
"Phai hang hai thi dua san xua't nhanh,
nhieu, td't, re. Phai cd tinh than doan
kdt qud'c te vd san va phai hpc tap nang
cao trinh dp ve mpi mat de xdng dang
la giai cap edng nhan, giai cap lanh dao
each mang"'^'.
2.
Sii hinh thanh va phat trien
ciia cong nhan tri thiic d Viet Nam
Dfldi sfl dinh hfldng va dan dat cua
Chu tieh Hd Chi Minh, GGCN nflde ta
da khdng ngflng phat trien trong sudt
thdi ky xay dflng CNXH d mien Bac
(1955-
1965), trong dd dang ke la sfl ra
ddi va phat trien cua dpi ngu cdng nhan
ky thuat lanh nghe, cdng nhan ky thuat
bac cao, nhflng ky sfl Tuy nhien, d thdi
ky nay, nen kinh td mien Bac can ban
van la mpt nen kinh te ndng nghiep,
lac hau, ca sd vat chat - ky thuat cua
CNXH mdi bfldc dau dflpc xay dflng. Vi

da bfldc vao thdi ky mdi, viee tri thdc
hda giai ca'p cdng nhan la mdt ddi hdi
khach quan. Phai dau tfl chieu sau, tao
ra dpi ngu cdng nhan vflj^ig manh ca ve
ly thuydt lln tay nghe, nam vflng cdng
nghe hien dai"'^'.
Den Dai hdi dai bieu toan qud'c lan
thd VIII cua Dang (nam 1996), cdng
cudc ddi mdi dat nflde qua 10 nam da thu
dflpc nhflng thanh tflu to ldn, cd y nghia
rat quan trpng. Dat nflde da thoat khdi
khung hoang kinh te - xa hdi. Nhiem vu
de ra cho chang dfldng dau cua thdi ky
qua dp (1986-1996) la chua'n hi tien de
eho CNH, HDH ca ban da hoan thanh,
cho phep nflde ta chuyen sang thdi ky
day manh CNH, HDH. Dai hdi da de
ra nhiem vu "tfl nay den nam 2020, ra
sdc pha'n da'u dfla nflde ta trd thanh mpt
nflde cdng nghiep""'. Trong giai doan
mdi nay. Dang ta chi ra viec xay dflng
GCCN phai ldn manh ve mpi mat, phat
trien ve so' Iflpng, giac ngp ve giai cap,
nang cao trinh dp hpc va'n va tay nghe,
cd nang Iflc flng dung va sang tao cdng
nghe mdi, ed tac phong cdng nghiep va
y thdc td chdc ky luat, lao dpng dat nang
sua't chat Iflpng va hieu qua ngay p^ng
cao
Day chinh la tinh than ve ndi dung

thflc"'". Tflong flng
vdi qua
trinh
nay, phai
xay
dflng
va
phat
huy tri tue
va
sdc
manh tinh than
con
ngfldi Viet
Nam.
Ddi vdi
GCCN, Dang
ta yeu cau
cao
ban la: "Coi
trpng phat trien
ve so'
Iflpng
lln
chat Iflpng, nang
cao
giac
ngp
va
ban

trong nhflng phflong hfldng
Idn
de
phat trien
dat
nflde
ma Dai hdi de
ra
la:
Tranh
thu ca hpi
thuan
lpi do bdi
canh quoc
te tao ra va
tiem nang,
lpi the
cua nflde
ta de rut
ngan
qua
trinh
CNH,
HDH
dat
nflde theo dinh hfldng XHCN
gan
vdi
phat trien kinh
td tri

cua con
ngfldi Viet
Nam vdi tri
thflc
mdi nhat
eua
nhan loai.
Coi
trpng
ca
ve
sd
Iflpng
va
chat Iflpng tang trfldng
kinh
td
trong
mdi
bfldc phat tridn
cua
dat nflde,
d
tflng vung, tflng
dia
phflong.
(i)vi,(2) BCSVN,
Van
kien
Dai hoi dai

hien
nay. Tap chi
Lao dpng
va
Cong doan, (457),
2010, tr.8
'°'
Dang Ngpc Tiing,
Bdo cdo
tdng ludn
de tdi
"Xdy ditng giai
cdp
cong nhdn Viet
Nam
giai
doan
2011-
2020" (Chuong trinh KX.04/06-
70;,HN.
2010,
tr.l47
trong tflng
dfl an
kinh
td - xa hpi. Tfl
phflong hfldng phat trien
ldn nay, ddi
vdi GCCN, Dang
ta yeu cau

9,5 trieu ngfldi, chiem khoang 11%
dan
sd'va 21%
lao
dpng
xa hpi,
trong
d6
cdng
nhan
nfl
chidm 43,6%. Trinh
dp hpc van
va nghe nghiep
cua
cdng nhan Viet
Nam hien
nay
khdng ngflng dflpc nang
cao:
Ty le
cdng nhan khdng bidt chfl
va
chfla
tot
nghiep tieu
hpc
khong ngflng
giam,
tfl 5,1% nam 1996 cdn 4,6% nam

giam
tfl 46,7% nam
1996
cdn 39,5% nam 1998, 32,3% nam
2003,
25,1% nam
2005;
sd
cong nhan
ky thuat dflpc
dao tao cd
bang tang
tfl
8,41%
nam 1996 len
11,73%
nam
2000,
11,83%
nam
2005. Theo
sd
lieu dieu
tra
cua
Tdng Lien doan
Lao
dpng Viet
Nam
nam

cao
dang,
dai
hpc'^'.
Nhfl
vay, sd
Iflpng cdng nhan
trf
thflc
d nflde
ta
hien
nay
chiem khoang
10%.
Dieu
nay cd
nghia
la
kinh
td tri
thflc
d
nflde
ta mdi
trong giai doan hinh thanh
va phat trien
va le
dflang nhien, cong
nhan

nflde ta co ban trd thanh nflde
cong nghiep theo hfldng hien dai. Tfl nay
den nam 2020, co ca'u nganh nghe kinh
td - ky thuat se dan cd sfl chuyen ddi
theo hfldng: tang dan dich vu va cdng
nghiep, thu hep dan ndng nghiep. Hien
lao dpng ndng nghiep ddng gdp khoang
20%
GDP ca nflde, den ndm 2020, cd the
se giam xuo'ng cdn 10% (dflang nhien
gia tri tuyet dd'i van tdng), cd nghia la
khi d6 dich vu va cdng nghiep cd the
len tdi 80% -
90%'".
Nhflng thanh tflu
cua each mang tin hpc dang va se xam
nhap vao hau hdt cac linh vflc kinh td,
nha't la cac linh vflc bflu chinh - vien
thong, ngan hang, hang khong, ndng
nghiep, dich vu. CNTT se trd thanh
nganh kinh td mui nhpn, cd tdc dp tang
trfldng cao va ddng gdp ngay cang nhieu
vao GDP ca nflde. Nam 2008, vdi mflc
tang trfldng binh quan la 49%, tong
doanh thu nganh CNTT da dat 4,074 ty
USD'2'.
Muc tieu cua Viet Nam la den
nam 2020 se trd thanh 1 trong 70 nflde
phat trien CNTT hang dau the gidi vdi
mflc tang trfldng dat trung binh tfl 30

khoa hpc - cdng nghe, dac biet la cua
CNTT, trfldng thanh trong mdi trfldng
kinh td tri thflc dang dflpc hinh thanh
va phat trien. Do vay, mdt trong nhflng
xu hfldng phat trien quan trpng nhat
cua GCCN Viet Nam la diin ra qua
trinh kdt hpp gifla tri thdc hda (nang
cao trinh dp hpc van) vdi tri thdc h6a
cdng nhan (dao tao dpi ngu tinh hoa
cua GCCN: nhflng chuyen gia, nhflng
nha lao ddng sang tao). Qua trinh nay
cang diin ra ldn manh bao nhieu thi nd
cang trd thanh diem tfla vflng chac cho
GCCN thflc hien sd menh lich sd cua
minh. Day chinh la qua trinh din tdi
sfl ra ddi va phat trien bd phan cdng
nhan trf thdc d Viet Nam, dung nhfl
Nghi quyet Hpi nghi lan thfl sau BCH
TU
Dang (khda X) da danh gia: "Qua
ban 20 nam ddi mdi, cung vdi qua trinh
CNH, HDH, giai cap cdng nhan nflde ta
da c6 nhflng chuyen bien quan trpng,
tang nhanh ve sd Iflpng, da dang ve co
ca'u, cha't Iflpng dflpc nang len, da hinh
thanh ngay cang ddng dao bp phan
cdng nhan tri thdc; ,"''»'.i:j