Tóm tắt luận văn

"Thực trạng sản xuất
và một số giải pháp kỹ
thuật nhằm phát triển
đậu tương đông tại
Thái Nguyên "
1
MF ,U
1. Tính c+p thi3t 5 tài
$u tng (Glycine max (L.) Merrill) là cây công nghi1p ng%n ngày,
chi-m v3 trí quan tr4ng trong vi1c chuy/n 8i c c u cây tr7ng và a dng
hóa các sn ph"m nông nghi1p theo h;ng sn xu t nông nghi1p hàng hoá
và phát tri/n nông nghi1p b.n vFng.
Sn xu t nông nghi1p > vùng trung du mi.n núi phía B%c có m:t v3 trí
)c bi1t quan tr4ng ó là phát tri/n kinh t- - xã h:i, an toàn sinh thái và an
ninh qu6c phòng. Thái Nguyên có chB trng chuy/n d3ch c c u cây
tr7ng theo h;ng hàng hoá là m:t trong nhFng mAc tiêu tr4ng i/m cBa
T2nh, trong ó n8i b$t là m:t s6 cây công nghi1p ng%n ngày nh tr7ng cây
$u tng nh&m gii quy-t lao :ng ti ch9, tng ngu7n thu nh$p, nâng
cao <i s6ng nhân dân. / góp ph!n gii quy-t nhu c!u cBa thGc ti0n sn
xu t, chúng tôi nghiên cCu . tài:
“Th;c trng s n xu!t và m0t s. gi i pháp k= thu#t nh$m phát tri(n
#u tng ông ti Thái Nguyên”.
2. MIc ích cJa 5 tài
ánh giá thGc trng sn xu t $u tng và a a ra m:t s6 bi1n pháp

v@t so v;i gi6ng 6i chCng tD 1,5 -n 3,1 t/ha (gi6ng 6i chCng DT84
t 14,8 t/ha). ã b8 sung m:t s6 bi1n pháp kI thu$t / hoàn thi1n quy
trình t8ng h@p tr7ng $u tng vA ông > Thái Nguyên nh gi6ng m;i
(VX93.,T26), khung th<i vA thích h@p tD 15 -n 25 tháng 9 theo phng
thCc cày bDa  t gieo vãi có t2a cây, phB  t b&ng rm r, trên n.n 10 t n
phân chu7ng và tH l1 NPK là 40;60;40 kg/ha, t;i n;c vào th<i k
V3,V4., R1., R3 và R6. ã xây dGng và thGc hi1n thành công mô hình
trình di0n tr7ng $u tng ông > Thái Nguyên v;i gi6ng VX93 và kI
thu$t m;i ã t nng su t 22,1 t/ha tng 142% so v;i 6i chCng, lãi
thu!n t 10,35 tri1u ./ha.
6. C+u trúc cJa lu0n án
Lu$n án trình bày 160 trang, @c chia làm ph!n m> !u và 3 chng,
trong ó có 44 bng s6 li1u, 11 hình. Tham kho 125 tài li1u trong ó 71
tài li1u ti-ng Vi1t, 54 tài li1u ti-ng Anh.
Chng 1
T@NG QUAN TÀI LI8U
1.1. Tình hình nghiên cLu và s*n xu+t 0u tng trên th3 giDi
Hi1n nay, công tác nghiên cCu v. gi6ng $u tng trên th- gi;i ã @c
ti-n hành v;i quy mô l;n. Nhi.u t$p oàn gi6ng $u tng ã @c các t8
chCc qu6c t- kho nghi1m > nhi.u vùng sinh thái khác nhau nh&m thGc
hi1n m:t s6 n:i dung chính sau:
- ThE nghi1m tính thích nghi cBa gi6ng > tDng i.u ki1n, môi tr<ng
khác nhau, to i.u ki1n so sánh gi6ng 3a phng v;i gi6ng nh$p n:i,
ánh giá phn Cng cBa các gi6ng trong nhFng i.u ki1n môi tr<ng khác
nhau. ã có nhi.u thành công trong vi1c xác 3nh các dòng, gi6ng t6t có
tính 8n 3nh và kh nng thích Cng khác nhau v;i i.u ki1n môi tr<ng
khác nhau.
- Thu th$p các v$t li1u di truy.n sau ó ti-n hành lai to, ch4n l4c, tuy/n
3
ch4n các gi6ng phù h@p v;i các tiêu chu"n cBa m:t gi6ng t6t.

cây/m
2
.
Theo Tr!n Th3 Tr<ng (2005) [57] v;i gi6ng có th<i gian sinh tr>ng
trung bình và gi6ng ng%n ngày, vA ông gieo m$t : 40- 45 cây/m
2
.
Nm 2002 c n;c tr7ng 158,6 nghìn ha và sn l@ng t 205,6 nghìn
t n, sau ó tng d!n qua các nm. Nm 2005 di1n tích gieo tr7ng là 204,1
nghìn ha nhng nng su t v#n còn th p t 14,3 t/ha tng ng khong
60% so v;i nng su t bình quân trên th- gi;i.
Tuy nhiên -n nm 2007 c di1n tích, nng su t và sn l@ng .u tng.
Di1n tích là 280,0 nghìn ha, nng su t t 14,6 t/ha, sn l@ng t 410,0
nghìn t n. Sn l@ng cng tng tD 205,6 nghìn t n lên 410,0 nghìn t n
(tng 204,4 nghìn t n so v;i nm 2002).
4
Chng 2
NBI DUNG VÀ PHNG PHÁP NGHIÊN CKU
2.1. V0t li9u nghiên cLu
Thí nghi1m g7m 12 gi6ng $u tng VN5, VX93, VX92, T12,
T21, T2000, AK06, T22, T26, VN6, VN9, DT84 làm 6i
chCng.
Phân bón: Supe lân Lâm Thao 16,5 % P
2
O
5
; m urea 46,6 % N; kali
clorua 50 % K
2
O; phân chu7ng hoai mAc.

O
5
%) - xác 3nh theo phng pháp tr%c
quang “xanh molipden” trên máy Quang ph8 tE ngoi kh ki-n UV-VIS;
5
Kali t8ng s6 (K
2
O %) - xác 3nh trên máy quang ph8 h p thA nguyên tE
AAS > b;c sóng 768nm.
2.3.2. Thí nghi*m /ng ru0ng: Chúng tôi ã ti-n hành 8 thí nghi1m 7ng
ru:ng.
Thí nghi*m 1: Nghiên c9u kh nng sinh tr5ng, phát tri)n và nng
su!t c8a m2t s. gi.ng $u tng v7 ông 5 t+nh Thái Nguyên
Thí nghi1m @c b6 trí theo ki/u kh6i ng#u nhiên hoàn toàn v;i 12
gi6ng và 3 l!n nh%c li (RCBD): VN5, T21, VX92, T12, VX93,
T2000, AK06, T22, T26, VN6, VN9, DT84(/c). Di1n tích 1 ô thí
nghi1m là: 5 m x 1,4 m = 7 m
2
(không k/ rãnh). Gieo tr7ng ngày 15/9 các
2005, 2006. M$t : 40 cây/m
2
, 10 t n PC + 40 kg N + 60 kg P
2
O
5
+ 40 kg
K
2
O Các ch2 tiêu theo dõi
Th<i gian sinh tr>ng; chi.u cao thân chính; kh nng tích luI ch t

), M2 (40 cây/m
2
), M3 (50
cây/m
2
), M4 (60 cây/m
2
), M5 (70 cây/m
2
).Thí nghi1m b6 trí theo kh6i
ng#u nhiên hoàn toàn (RCBD), 3 l!n nh%c li. Di1n tích ô thí nghi1m 5 m x
2m = 10 m
2
(không k/ rãnh). Phân bón 1 ha: 10 t n PC + 40 kg N + 60 kg
P
2
O
5
+ 40 kg K
2
O, bón lót toàn b: phân chu7ng, lân, 1/3 m, 1/3 kali. Thí
nghi1m @c thGc hi1n vào vA ông các nm 2006, 2007, 2008; gieo vào
ngày 15/9.
Các ch2 tiêu và phng pháp theo dõi nh thí nghi1m 1.
6
Thí nghi*m 4: nh h5ng c8a phng th9c gieo tr/ng 'n sinh tr5ng,
phát tri)n và nng su!t gi.ng $u tng VX93 trong v7 ông 5 Thái Nguyên
Thí nghi1m nh&m xác 3nh bi1n pháp làm  t thích h@p cho gi6ng $u
tng VX93 trong vA ông: G7m CT1, CT2, CT3, CT4. Thí nghi1m b6 trí
theo kh6i ng#u nhiên hoàn toàn (RCBD) v;i 4 công thCc, 3 l!n nh%c li.

5 Thái Nguyên
Thí nghi1m b6 trí theo kh6i ng#u nhiên hoàn toàn (RCBD) v;i 4 công
thCc, 3 l!n nh%c li. Di1n tích ô thí nghi1m: 5 m x 2m = 10 m
2
(không k/
rãnh).
Phân bón cho 1ha: 10 t n PC + 40 kg N + 60 kg P
2
O
5
+ 40 kg K
2
O.
Bón lót toàn b: phân chu7ng, lân, 1/3 m, 1/3 kali. M$t : tr7ng 40
cây/m
2
. Thí nghi1m @c thGc hi1n vào vA ông các nm 2006, 2007,
2008; gieo vào ngày 15/9. Các ch2 tiêu và phng pháp theo dõi nh thí
nghi1m 1.
Thí nghi*m 7
: nh h5ng c8a t3i n3c 'n kh nng sinh tr5ng,
phát tri)n m2t s. gi.ng $u tng trong v7 ông 5 t+nh Thái Nguyên
Thí nghi1m @c b6 trí theo ki/u ô chính - ô phA (Split - Plot Design),
m9i l!n nh%c li @c chia theo kh6i chính, sau ó kh6i chính @c chia
thành nhFng ô nh5 g4i là ô phA.
- Nhân t6 chính g7m 2 công thCc:Công thCc T1, T2
- Nhân t6 phA g7m 4 gi6ng: T26, T22, DT84, VX93.
7
- Các nhân t6 phA @c b6 trí vào kh6i chính theo ki/u kh6i ng#u nhiên
hoàn ch2nh. Phân bón 1 ha: 10 t n PC + 40 kg N + 60 kg P

vào ngày 15/9; m$t : tr7ng 40 cây/ m
2
. Các ch2 tiêu và phng pháp theo
dõi nh thí nghi1m 1
2.3.3. Xây d;ng mô hình và phát tri(n #u tng v5 ông 3 t+nh Thái
Nguyên: Mô hình s; d7ng gi.ng VX93 và áp d7ng k> thu$t m3i:
MH1 - KI thu$t truy.n th6ng + Gi6ng 3a phng (DT84); MH2 - KI
thu$t truy.n th6ng + gi6ng m;i (VX93); MH3- KI thu$t m;i + gi6ng 3a
phng (DT84); MH4 - KI thu$t m;i + gi6ng m;i (VX93). Di1n tích m9i
mô hình là 500 m
2
, thGc hi1n vào vA ông các nm 2008 và 2009; gieo $u
tng vào ngày 15/9. Nng su t thGc thu và hi1u qu kinh t- cBa tDng mô
hình.
Mô hình so sánh hi*u qu kinh t' gi<a cây $u tng v3i ngô và khoai
lang 5 t+nh Thái Nguyên: Mô hình @c thGc hi1n nm 2008, 2009. Gieo
ngày 15/9, di1n tích mô hình 500 m
2
. Tr7ng trên  t Lúa xuân - Mùa s;m -
Cây vA ông
Hoàn thi*n quy trình tr/ng $u tng v7 ông 5 t+nh Thái Nguyên
2.4. Phng pháp xN l s> li9u
Các thông tin thu @c trong i.u tra @c xE l b&ng ph!n m.m Excel
5.0. Các s6 li1u thí nghi1m trên 7ng ru:ng @c xE l b&ng ph!n m.m
IRRISTAT 4.0. XE l s6 li1u ánh giá tính 8n 3nh cBa ch2 tiêu qua các
nm. Nguy0n ình Hi.n (2001)[27].
8
Chng 3
K2T QU) NGHIÊN CKU VÀ TH)O LU/N
3.1. i5u ki9n tP nhiên và tình hình s*n xu+t 0u tng G Thái Nguyên

b6c hi l;n là 86,3 mm, "m : không khí 65,5 %.
3.1.2. !t nông nghi*p và c c!u cây tr/ng hàng nm 3 t+nh Thái Nguyên
 t nông nghi1p > t2nh Thái Nguyên bình quân khá cao là 0,493 ha/h:,
trong ó  t ru:ng là 0,242 ha (chi-m 49,08% t8ng di1n tích  t nông
nghi1p). Ph!n còn li là các loi  t v<n tp, nng r#y, các loi  t khác.
 t Thái Nguyên chB y-u @c hình thành trên á sa thch, do v$y  t
có thành ph!n c gi;i nh*,  t chua và nghèo dinh d?ng. Trong vùng i.u
tra nghiên cCu,  t ru:ng có th/ b6 trí tr7ng $u tng .u chua, pH dao
:ng tD 4,3 - 5,4; nghèo dinh d?ng, hàm l@ng m dao :ng tD 0,11 -
0,20 %, kali t8ng s6 tD 0,60 - 0,73 %, lân t8ng s6 tD 0,06 - 0,18 %, hàm
lng mùn th p 1,63 - 2,85 %. Nh v$y 6i v;i cây $u tng, : pH và
l@ng dinh d?ng cBa  t là th p, cha phù h@p. / cây $u tng sinh
tr>ng phát tri/n t6t, cho nng su t cao > các loi  t trên nh t thi-t c!n b8
sung phân hFu c, dinh d?ng khoáng a l@ng N, P, K và m:t s6 dinh
d?ng trung, vi l@ng khác.
C c u cây tr7ng hàng nm cBa t2nh r t phong phú và @c tr7ng h!u h-t
> các vA trong nm.
9
Trên nhFng chân  t lúa xuân + lúa mùa s;m + cây màu vA ông, cây
màu chB y-u là ngô và khoai lang; m y nm g!n ây, khoai tây cng @c
tr7ng > vA ông v;i di1n tích nh5. NhFng chân  t này, nhi.u ru:ng còn
b5 hoá, có th/ b6 trí vA $u tng vA ông.
Trên chân  t lúa xuân + lúa mùa chính vA chi-m di1n tích l;n (25-30 %
di1n tích), sau khi thu hoch lúa mùa ch2 có m:t s6 ít di1n tích tr7ng khoai
lang, rau, còn li / hoang hoá.
3.1.3. Tình hình s n xu!t #u tng 3 t+nh Thái Nguyên
K-t qu i.u tra > bng 3.2 cho th y, s6 nhân kh"u các huy1n bi-n :ng
4,0- 4,5 ng<i/h:,  t nông nghi1p bi-n :ng tD 0,26 - 0,38 ha/h:, trong
ó có các loi  t khác nhau v;i t2 l1 cng khác nhau và chi-m chB y-u là
 t lúa + màu.  t tr7ng $u tng ch2 chi-m m:t t2 l1 r t nh5 và phân b6

kI thu$t tr7ng $u tng tiên ti-n, nông dân chB y-u tr7ng $u tng theo
kinh nghi1m. Y-u t6 phi sinh h4c nh i.u ki1n khí h$u th<i ti-t, vA ông
ma l;n > !u vA là y-u t6 hn ch- quan tr4ng nh -n sn xu t $u tng
do khâu tr7ng b3 ng$p úng th6i ht gi6ng,  t dí ch)t cây kém sinh tr>ng.
Hn lnh cu6i vA cng là m:t y-u t6 hn ch- quan tr4ng, chúng có nh
h>ng x u -n sn xu t $u tng nh t là vào nhFng nm quá rét và hn
kéo dài, làm kéo dài th<i gian sinh tr>ng, nhi.u di1n tích tr7ng không th/
chín @c d#n -n nng su t và ph"m ch t gim. Y-u t6 sinh h4c, thi-u
gi6ng t6t, phù h@p .u @c ánh giá > mCc : r t quan tr4ng. Giòi Ac
ng4n, sâu cu6n lá @c nông dân > các i/m i.u tra ánh giá mCc r t
quan tr4ng. Ng<i sn xu t $u tng cho r&ng giòi Ac ng4n th<i i/m
cây con m;i m4c thì cây không th/ sinh tr>ng ti-p @c và m t nng su t
hoàn toàn, sâu cu6n lá phá hoi n-u không chFa tr3 k3p th<i thì cng s, b3
m t nng su t và ph"m ch t. Sâu Ac qu cng là y-u t6 r t quan tr4ng 6i
v;i sn xu t $u tng trong t2nh Thái Nguyên. Qua  ki-n cBa nông dân,
có nhFng nm sâu Ac qu ã làm gim 70 % -n 80 % sn l@ng $u
tng.
Y-u t6 thuH l@i r t quan tr4ng 6i v;i $u tng vA ông vì giFa và cu6i
vA th<ng g)p hn, nên vi1c t;i n;c có nh h>ng r t l;n -n nng su t
$u tng
3.1.4.2. Các y'u t. thu$n l6i ) phát tri)n $u tng v7 ông 5 Thái Nguyên
T2nh Thái Nguyên có h1 th6ng khuy-n nông @c t8 chCc ch)t ch, tD
c p t2nh -n c p xã và hot :ng r t có hi1u qu. T2nh Thái Nguyên có
m:t :i ng cán b: khuy-n nông nng :ng, nhi1t tình. V. hi1u qu cBa
kI thu$t tr7ng $u tng m;i: 80 % s6 nông dân @c h5i cho r&ng kI
thu$t m;i ã em li hi1u qu kinh t- cao hn ngô. Các y-u t6 phi sinh
h4c: Có 70-85 % s6 h: i.u tra cho r&ng: i.u ki1n th<i ti-t > Thái
Nguyên phù h@p cho gieo tr7ng $u tng ông;  t tr7ng > Thái Nguyên
có th/ b6 trí vA $u tng ông l;n, chB y-u  t có thành ph!n c gi;i
nh*, thoát n;c t6t, r t phù h@p v;i cây $u tng.

trong v5 ông 3 t+nh Thái Nguyên
Qua theo dõi 2 nm cho th y các gi6ng $u tng tham gia thí nghi1m
.u sinh tr>ng và phát tri/n t6t trong i.u ki1n vA ông. Các gi6ng $u
tng tham gia thí nghi1m .u thu:c nhóm chín s;m, th<i gian sinh
tr>ng là 81-95 ngày S6 li1u bng 3.6 cho th y chi.u cao cây cBa các
gi6ng $u tng bi-n :ng tD 21,14 - 34,87cm, trong ó T12, VX92,
VN6, VN9 có chi.u cao cây th p hn gi6ng 6i chCng. Các gi6ng
VX93, T21, T2000 có chi.u cao cây cao hn gi6ng 6i. Các gi6ng còn
li có chi.u cao cây tng ng v;i gi6ng 6i chCng.
3.2.2. Các y&u t. c!u thành nng su!t và nng su!t c6a các gi.ng #u
tng v5 ông 3 t+nh Thái Nguyên
Nng su t l thuy-t nm 2005, cBa các gi6ng thí nghi1m bi-n :ng tD
13,45 - 30,02 t/ha. Trong ó có ba gi6ng VX93, T21, AK06 có NSLT
12
cao hn 6i chCng > mCc tin c$y 99% và gi6ng T26, có s6 NSLT cao
hn 6i chCng > mCc tin c$y 95%. Các gi6ng còn li có NSLT tng
ng và th p hn 6i chCng. Nm 2006 nng su t l thuy-t bi-n :ng tD
21,98 - 36,21 t/ha. Trong ó có 2 gi6ng VX93, T21 có NSLT cao hn
6i chCng > tin c$y 99%, gi6ng T2000, T26 cao hn 6i chCng > mCc
tin c$y 95%, các gi6ng còn li có NSLT tng ng v;i gi6ng 6i chCng.
B*ng 3.8. Các y3u t> c+u thành nng su+t và nng su+t
cJa các gi>ng 0u tng trong vI ông
S> qu* ch1c/
cây (qu*)
S> h(t
ch1c/qu*
M
1000
h(t
(gam)

2,04
151,39
146,60
30,02
32,33
16,80
18,90
VX92
18,20
26,23
1,94
2,00
140,45
139,50
21,29
28,37
16,84
17,33
T12
10,33
15,93
2,05
1,97
158,81
158,75
13,45
20,74
7,16
11,24
T21

10,29
15,05
T22
13,15
24,60
2,04
2,05
154,95
127,25
19,64
25,58
11,71
21,00
T26
17,53
21,40
2,16
2,07
160,51
161,62
24,14
29,79
16,12
19,72
VN6
13,73
20,03
1,89
2,00
149,19

2,4
2,7
1,4
1,7
7,6
9,2
10,09
8,5
LSD
05
3,02
3,46
0,08
0,12
3,82
4,41
2,84
4,11
1,76
2,49
LSD
01
4,09
4,70
0,11
0,16
5,19
6,00
3,86
5,59

2
 t, TV5 có ch2 s6 di1n tích lá th p
nh t c hai th<i k (R2,R6), ch2 t 2,3 - 3,3 m
2
lá/m
2
 t.
3.3.1.2. nh h5ng th4i v7 'n các y'u t. c!u thành nng su!t và nng su!t
c8a gi.ng $u tng VX93 trong v7 ông 5 t+nh Thái Nguyên
S6 li1u > bng 3.11 cho th y: Các th<i vA tr7ng khác nhau có nng su t
l thuy-t khác nhau, nng su t (NSLT) các th<i vA bi-n :ng tD 16,38 -n
35,9 t/ha. Nng su t l thuy-t cao nh t > TV1 là 35,9 t/ha, TV3 và TV4
có nng su t l thuy-t tng ng 20,7 - 23,9 t/ha; TV5 có nng su t
th p nh t, tng Cng ch2 t 16,3 t/ha. Th<i vA tr7ng nh h>ng -n nng
su t thGc thu (NSTT). NSTT bi-n :ng tD 13,9 - 21,2 t/ha, TV1 (15/9)
t 21,2 t/ha và TV2 t 19,7 t/ha tng ng nhau cao hn TV4 và
TV5 > mCc : tin c$y 99% trong 3 nm 2006, 2007, 2008. TV5 do th<i
ti-t khô, rét nên s6 qu ch%c ít, ht $u tng bé, ch2 t 13,9 t/ha.
B*ng 3.11. )nh hGng cJa thEi vI 3n nng su+t và các y3u t> c+u thành
nng su+t gi>ng 0u tng VX93 trong vI ông G t:nh Thái Nguyên
ThEi
vI
S> qu*
ch1c/ cây
(qu*)
S> h(t
ch1c/qu*
M
1000
h(t

17,5
1,8
125,2
16,3
13,9
(S. li*u trung bình nm 2006, 2007, 2008, phân tích t:ng nm, ph7 l7c
13,14)
14
3.3.1.3. Tính 0n ,nh ch+ tiêu qu ch%c/cây, ht ch%c/ qu , nng su!t th=c
thu trong thí nghi*m th4i v7 qua các nm.
B*ng 3.12. Tính An <nh ch: tiêu qu* ch1c/cây, h(t ch1c/ qu*,
nng su+t thPc thu trong thí nghi9m thEi vI
S> qu* ch1c/cây
S> h(t ch1c/qu*
Nng su+t thPc thu
ThEi
vI
TB
Pi
Po
TB
Pi
Po
TB
Pi
Po
TV1
30.133
0.799
0.694

1.833
0.998
0.000
15.073
0.571
1.000*
TV5
17.533
0.514
0.996*
1.800
0.998
0.000
13.990
0.718
0.999*
K-t qu ánh giá > bng 3.12 cho th y: Trong các th<i vA nghiên cCu thì
có ba th<i vA TV1, TV2, TV3 c ba tính trng qu ch%c/cây, ht ch%c/ qu,
nng su t thGc thu 8n 3nh nh t vì có h1 s6 h7i quy bi = 1 và có ch2 s6 S
2
D
nh5. Các th<i vA TV4, TV5 không 8n 3nh vì có h1 s6 h7i quy bi > 1 và có
ch2 s6 S
2
D l;n (*) . Qua k-t qu phân tích lGa ch4n TV1, TV2 là thích h@p
nh t.
3.3.2. nh h3ng c6a m#t 0 gieo tr/ng &n kh nng sinh tr3ng, phát
tri(n gi.ng #u tng VX93 trong v5 ông 3 Thái Nguyên
3.3.2.1. nh h5ng c8a m$t 2 tr/ng 'n m2t s. ch+ tiêu nông sinh h-c
gi.ng $u tng VX93 trong v7 ông 5 t+nh Thái Nguyên

 t. Th<i k
R6 ch2 s6 di1n tích lá bi-n :ng tD 3,4 - 4,7 m
2
lá/m
2
 t, > các công thCc
M3, M4, M5(50- 70 cây/m
2
) ch2 s6 di1n tích lá gim, do tr7ng dày cnh
tranh ánh sáng cnh tranh dinh d?ng lá m5ng, màu xanh vàng kh nng
quang h@p kém hn.
3.3.2.2. nh h5ng c8a m$t 2 'n các y'u t. c!u thành nng su!t và nng
su!t c8a gi.ng $u tng VX93 trong v7 ông 5 t+nh Thái Nguyên
15
B*ng 3.15. )nh hGng cJa m0t C 3n các y3u t> c+u thành nng su+t
và nng su+t cJa gi>ng 0u tng VX93 trong vI ông
Công
thLc
S> qu*
ch1c/ cây
(qu*)
S> h(t
ch1c/qu*
(h(t)
M
1000
h(t
(g)
NSLT
(t(/ha)

25,36
13,49
(S. li*u trung bình nm 2006, 2007, 2008, x; l phân tích, ph7 l7c 22,23)
Nng su t l thuy-t cBa gi6ng $u tng VX93 > các m$t : tr7ng khác
nhau bi-n :ng tD 25,05- 35,09 t /ha. Nng su t l thuy-t > m$t : M2
(40 cây/m
2
) t 35,09 t/ha và th p nh t > 60 cây/m
2
(M4) t 25,05 t/ha.
M$t : M2 (40 cây/m
2
) có nng su t l thuy-t cao nh t và cao hn 6i
chCng M1 (30 cây/m
2
) trong 3 nm 2006, 2007 và 2008 > mCc : tin c$y
99% (phA lAc 23).
Nng su t thGc thu cBa các m$t : t tD 13,49- 20,76t /ha. M2 v;i
m$t : 40cây/m
2
có nng su t thGc thu t 20,76t/ha. M4, M5 v;i m$t :
(60 - 70 cây/m
2
) có nng su t thGc thu th p hn M1, M2 m$t : (30 -40
cây/m
2
), trong 3 nm 2006, 2007 và 2008 > mCc tin c$y 99%.
3.3.3. nh h3ng c6a phng th7c gieo tr/ng &n sinh tr3ng, phát
tri(n và nng su!t gi.ng #u tng VX93 trong v5 ông 3 Thái Nguyên
3.3.3.1. nh h5ng c8a phng th9c gieo tr/ng 'n m2t s. ch+ tiêu nông

(t(/ha)
CT1(/c)
26,6
2,1
140,6
27,7
19,5
CT2
28,7
2,1
140,5
35,7
21,4
CT3
22,4
1,9
134,1
29,1
18,9
CT4
18,7
1,9
137,0
27,8
19,8
(S. li*u trung bình nm 2006, 2007, 2008, x; l phân tích, ph7 l7c 31,32)
Nng su t thGc thu là ch2 tiêu thGc t- ánh giá m:t cách khách quan )c
tính t6t x u cBa gi6ng hay ánh giá sG tác :ng cBa các bi1n pháp kI thu$t
canh tác. Nng su t thGc thu cBa các công thCc t tD 18,9- 21,4 t /ha.
Trong ó CT2 (21,4 t/ha) có nng su t t cao nh t, th p nh t > CT3

Công
thLc
2007
2008
2007
2008
2007
2008
2007
2008
2007
2008
CT1
18,2
22,2
1,6
1,8
134,3
139,2
15,7
22,4
13,2
18,6
CT2
21,2
25,2
1,9
2,1
136,1
154,5

5,00
4,90
5,80
11,90
7,00
10,65
6,60
LSD05
2,53
2,15
0,21
0,19
1,26
1,47
4,68
3,50
3,86
2,79
LSD01
3,84
3,26
0,32
0,29
1,90
1,98
7,10
5,44
5,85
4,21
Nng su t l thuy-t nm 2007 bi-n :ng tD 15,7- 22,7 t/ha. CT3 có

Ch: tiêu
CT
Qu*
ch1c/cây
(qu*)
H(t
ch1c/qu*
(s> h(t)
M1000
(gam)
NSLT
(t(/ha)
NSTT
(t(/ha)
CT1
28,6
1,9
136,4
31,6
20,3
CT2
27,2
1,9
134,4
29,7
18,9
CT3
29,2
2,0
136.9

24,3
3,9
0,2
CT2
16,9
22,6
5,7
0,3
CT3
15,9
25,5
9,9
0,6
CT4(/c)
16,8
20,0
3,2
0,2
(S. li*u trung bình 2006,2007,2008, ph7 l7c 42)
Hi1u qu kinh t- thu @c cao nh t công thCc giF "m b&ng rm r t
9,9 tri1u 7ng/ha, cao hn công thCc giF "m b&ng phân xanh 4,2 tri1u
7ng/ha và cao hn công thCc không giF "m 6,7 tri1u 7ng/ha. TH su t l@i
nhu$n bi-n :ng tD 0,2- 0,6 tri1u 7ng/ha. Các công thCc @c giF "m
19
.u có hi1u qu kinh t- cao hn so v;i công thCc 6i chCng và tH su t l@i
nhu$n cBa 7ng v6n cao nh t là công thCc giF "m b&ng rm r.
3.3.6. nh h3ng c6a t1i n1c &n sinh tr3ng và phát tri(n c6a các
gi.ng #u tng trong v5 ông 3 t+nh Thái Nguyên
3.3.6.1. &c i)m nông sinh h-c c8a các gi.ng $u tng trong i(u ki*n
t3i n3c và không t3i n3c v7 ông 5 t+nh Thái Nguyên

1000
h(t
(gam)
NSLT
(t(/ha)
NSTT
(t(/ha)
Gi>ng
2007
2008
2007
2008
2007
2008
2007
2008
2007
2008
Không tDi
T26
17,5
13,1
2,0
2,0
140,2
141,6
19,7
14,8
17,4
7,6

18,8
17,3
9,0
TDi nDc
T26
20,5
16,1
2,0
2,1
164,9
162,4
27,6
22,0
24,0
15,0
T22
23,7
14,4
1,9
2,0
141,2
141,7
26,2
16,8
25,4
14,0
DT84
20,1
18,3
1,9

1,98
2,23
0,03
0,24
11,80
1,52
0,92
3,23
1,44
1,79
G
2,12
2,10
0,04
0,12
1,60
1,60
2,67
2,53
2,05
1,29
LS
D
05
Nc
và G
3,01
2,97
0,04
0,17

nm. CT4 t;i 3 l!n và CT5 t;i 4 l!n là tng ng nhau, chúng bi-n
:ng tD 16,5-18,3 t/ha (nm 2006) và tD 18,0-19,8 t/ha (nm 2007), cao
hn công thCc 6i chCng không t;i CT1 ch%c ch%n > mCc : 99% .
B*ng 3.35. )nh hGng cJa thEi k tDi 3n các y3u t> c+u thành
nng su+t và nng su+t gi>ng 0u tng VX93 trong vI ông
S> qu*
ch1c/ cây
(qu)
S> h(t
ch1c/qu*
M
1000
h(t
(g)
NSLT
(t/ha)
NSTT
(t/ha)
Công
thLc
2006
2007
2006
2007
2006
2007
2006
2007
2006
2007

32,3
14,6
17,6
CT4
20,0
31,8
2,0
2,1
147,4
143,8
24,4
35,6
16,5
18,0
CT5
22,4
34,6
2,0
2,1
151,9
148,3
28,3
36,9
18,3
19,8
CV%
8,4
4,4
3,0
0,9

cho cây $u tng sinh tr>ng, phát tri/n t6t và cho nng su t cao, Trong
i.u ki1n vA ông nm 2006 và 2007, t;i ba, b6n l!n v;i li.u l@ng 477
-n 679 m
3
/ha vào các th<i k 2- 4 lá th$t tr;c ra hoa, hình thành qu,
qu ch%c cây $u tng ã cho nng su t cao hn so v;i không t;i n;c
tD 12 -n 58 %.
3.4. K3t qu* xây dPng mô hình và phát tri6n 0u tng vI ông
3.4.1. Mô hình s9 d5ng gi.ng VX93 và áp d5ng k= thu#t trong v5 ông
3 xã Hoá Th4ng, huy*n /ng H<, t+nh Thái Nguyên
S6 li1u thu @c cho th y, nng su t trung bình > các mô hình thE
nghi1m có sG chênh l1ch r t l;n, chúng bi-n :ng tD 9,14 -n 22,11 t/ha,
Mô hình MH1, áp dAng kI thu$t truy.n th6ng và sE dAng gi6ng 3a
phng (DT84) có nng su t th p nh t, ch2 t 9,14 t/ha. Mô hình MH2,
áp dAng kI thu$t truy.n th6ng và sE dAng gi6ng $u tng VX93 có nng
su t t 12,87 t/ha, tng so v;i 6i chCng (MH1) là 40 %. Mô hình MH3,
áp dAng kI thu$t m;i và sE dAng gi6ng 3a phng (DT84) có nng su t
t 17,75t/ha, tng so v;i 6i chCng là 94%.
22
B*ng 3.36. Nng su+t và hi9u qu* kinh t3 tM các mô hình
Nng su+t thPc thu
Mô hình
Trung bình
(t(/ha)
Tng so vDi
MH1 (%)
Tng so vDi
MH2 (%)
Tng so vDi
MH3 (%)

3,94
(S. li*u trung bình nm 2008,2009 chi ti't 5 ph7 l7c 55, 56)
Hi1u qu kinh t- cao nh t > mô hình MH4, lãi thu!n là 10,35 tri1u /ha,
> công thCc MH1 có lãi th p ch2 t 1,36 tri1u /ha. Mô hình MH2 lãi
thu!n t 6,21 tri1u /ha. Mô hình MH3 lãi thu!n t 4,66 tri1u /ha. Nh
v$y, mô hình MH4 (sE dAng gi6ng VX93 và áp dAng kI thu$t m;i) !u t
cao ã em li hi1u qu kinh t- cao, còn > các mô hình MH1, MH2, MH3
em li hi1u qu kinh t- th p hn.
3.4.2. Mô hình so sánh hi*u qu kinh t& gi:a cây #u tng v1i ngô và
khoai lang 3 t+nh Thái Nguyên
S6 li1u thu @c cho th y, !u t ban !u cho tr7ng $u tng là 19,206
tr./ha, cao hn tr7ng ngô 4,472 tr./ha, hn khoai lang 7,176 tr./ha, song
hi1u qu kinh t- em li cao hn. TrD các khon !u t cho gi6ng, phân
bón và công lao :ng, tr7ng $u tng lãi thu!n là 8,094 tr./ha, cao hn >
ngô 7,078 tr,/ha và hn khoai lang 6,444 tr./ha. Tr7ng ngô và khoai lang
g!n nh không có lãi (lãi thu!n > ngô ch2 t 1,016 tr./ha, > khoai lang là
1,650 tr,/ha). Hi1u qu !u t > cây $u tng cng r t cao, t2 su t l@i
nhu$n tD tr7ng $u tng là 0,42 tri1u 7ng, còn > ngô và khoai lang là
0,07- 0,14 tri1u 7ng.
3.5. Quy trình kQ thu0t tr?ng 0u tng vI ông G t:nh Thái Nguyên
Cn cC vào k-t qu thí nghi1m . tài chúng tôi . su t quy trình tr7ng
$u tng vA ông cho t2nh Thái Nguyên.
23
K2T LU/N VÀ 4 NGH;
1. K3t lu0n
1. Y-u t6 thu$n l@i và hn ch- chính trong sn xu t $u tng vA ông >
t2nh Thái Nguyên là:
* Thu$n l6i
Ti.m nng có th/ m> r:ng di1n tích tr7ng $u tng trên  t sau tr7ng
lúa mùa s;m còn r t l;n.

2
0
5
+ 40 kg K
2
0 + 1,5 t n VS), nng su t thu t 23,7 t/ha cao hn
công thCc 6i chCng ch%c ch%n > mCc : tin c$y 99%.
24
7. $u tng vA ông @c giF "m b&ng rm r, bón phân theo quy trình
(10 t n PC + 40 kg N + 60 kg P
2
0
5
+ 40 kg K
2
0)/ha là h@p l và em li hi1u
qu kinh t- cao, nng su t $u tng VX93 t 21,3 t/ha, lãi thu!n là 9,9
tr./ha.
8. K-t qu nghiên cCu v. t;i n;c cho th y, các gi6ng VX93, T22,
T26, DT84 nng su t trung bình nm 2007 và 2008 tD 19,4-21,2 t/ha,
tng so v;i 6i chCng là tD 61-72 % (công thCc không t;i t tD 11,2 -
13,3 t/ha).
K-t qu nghiên cCu v. th<i k t;i n;c cho th y, t;i n;c > th<i k
V3,V4., R1., R3 và R6 v;i gi6ng VX93 nng su t trung bình nm 2006 và
2007 cao nh t t 19,1 t/ha, tng so v;i 6i chCng không t;i là 7 t/ha.
9. K-t qu thGc hi1n mô hình trình di0n v;i gi6ng VX93 và kI thu$t
m;i ti Thái Nguyên cho th y, nng su t t 22,1 t/ha, tng 142 % so v;i
gi6ng DT84 và kI thu$t truy.n th6ng, lãi thu!n t 10,35 tr./ha.
2. 5 ngh<
Qua k-t qu nghiên cCu phát tri/n $u tng vA ông > t2nh Thái