Dùng thuốc trị hen phế
quản ở trẻ em thế nào
cho đúng?
Trung thu, những cơn gió mùa đầu tiên bắt đầu tràn về cũng là mùa các bệnh
ở đường hô hấp tăng, trong đó có hen phế quản ở trẻ em. Vậy cần dự phòng
bệnh cũng như cần phải lưu ý khi điều trị bệnh như thế nào?
Hen phế quản trẻ em thường bắt đầu từ 2-10 tuổi. Khởi đầu là tình trạng
viêm đường thở, ở người có cơ địa nhạy cảm thì quá trình viêm gây co thắt
cơ phế quản khó thở, thở rít, ho, đau tức ngực từng đợt tái diễn và thường bị
về đêm đến sáng sớm. Cơn hen đầu tiên thường xuất hiện sau một đợt nhiễm
trùng nặng ở đường hô hấp hoặc do bụi, lông súc vật, khói bếp than, khói
thuốc lá, phấn hoa, hoạt động gắng sức… Hen thường kèm theo viêm họng,
sốt.
Dấu hiệu nhận biết
Các triệu trứng như cơn khó thở, thở rít, thường gặp ở trẻ em khi bị viêm
nhiễm đường hô hấp đặc biệt là bị nhiễm virut. Có tới 1/3 số bệnh nhi này có
thể bị hen và thường bị chẩn đoán là viêm phế quản co thắt. Việc chẩn đoán
nhầm dẫn tới điều trị không thích hợp thì bệnh nhân dễ chuyển thành thể hen
nặng kéo dài hay tái phát gây dị dạng lồng ngực, giảm phát triển cơ thể. Do
đó, khi trẻ có các dấu hiệu sau thì cần nghĩ đến hen phế quản: thở khò khè
trước 3 tuổi và cha hoặc mẹ bị hen phế quản hoặc bị chàm; tăng bạch cầu ái
toan trong máu, khò khè dù không bị cảm lạnh và viêm mũi dị ứng. Lưu ý khi dùng thuốc
Điều trị hen ở trẻ em chúng ta cần chú ý điều trị dự phòng là công việc quan
trọng nhất, khi trẻ có cơn hen cấp cần xử trí nhanh chóng và theo dõi chặt
chẽ. Loại bỏ các dị nguyên gây bệnh: phấn hoa, bụi nhà, nấm mốc… giảm

làm giãn các cơ bao quanh đường dẫn khí giúp mở đường dẫn khí đang bị
hẹp. Các loại thuốc cắt cơn thường dùng hiện nay: ventolin (salbutamol),
bricanyl (terbutaline) dùng dưới dạng xịt qua các bình xịt định liều hoặc
dạng phun khí dung. Thuốc còn được sử dụng để cấp cứu cơn hen suyễn.
Thuốc kiểm soát cơn hen: Là nhóm thuốc có tác dụng ngăn ngừa cơn hen
bao gồm hai loại thuốc chính: thuốc chống viêm và thuốc giãn phế quản tác
dụng kéo dài. Trong đó, thuốc chống viêm là thuốc cơ bản do làm giảm tình
trạng viêm giúp giảm chít hẹp đường dẫn khí do phù nề và giảm sự nhạy
cảm đường dẫn khí với các chất kích thích. Thuốc hiện nay thường được sử
dụng là các loại corticoid hít dưới dạng đơn chất: pulmicort (budesonide),
flixotide (fluticasone) hoặc phối hợp: symbicort (budesonide-formoterol);
seretide (fluticasone-salmeterol)
Lưu ý khi sử dụng
Thuốc cắt cơn dạng xịt và khí dung: Tác dụng phụ rất ít gặp và không kéo
dài như: tim đập nhanh, run tay, hạ kali máu với tỉ lệ ít hơn nhiều so với
dùng thuốc cùng loại bằng đường uống.
Thuốc kiểm soát cơn: Bệnh hen là một bệnh mạn tính, do đó cần được điều
trị dài hạn bằng nhóm thuốc chống viêm chủ yếu là corticoid nên có nhiều ý
kiến trái chiều về vấn đề sử dụng nhóm thuốc này. Việc quan tâm đến tác
dụng phụ của thuốc làm cho nhiều bệnh nhân và cả thầy thuốc không dám sử
dụng thuốc để điều trị và làm mất đi cơ hội để kiểm soát tốt bệnh hen suyễn.
Tác dụng phụ của corticoid dạng hít có thể gặp là: nấm miệng và hầu họng
do Candida nhưng rất hiếm gặp; khàn tiếng; tác dụng toàn thân rất hiếm do
liều thuốc hít hàng ngày thường nhỏ và hấp thu vào máu không đáng kể, chỉ
gặp khi phải sử dụng liều cao kéo dài; có thể gặp những vết bầm trên da rất
nhẹ, tự khỏi…
Trong mọi trường hợp cần cân nhắc giữa tác dụng phụ của thuốc và tác hại
của bệnh để áp dụng điều trị đúng mức.