Bệnh hen phế quản
ở trẻ em
Việc chẩn đoán hen phế quản (HPQ) ở trẻ em rất khó, đặc biệt là trẻ
dưới 1 tuổi vì dễ nhầm với viêm tiểu phế quản. Tỷ lệ mắc bệnh ở trẻ em tăng
3-4 lần sau 20 năm.
Trong quản lý và điều trị HPQ, để can thiệp sớm thì việc chẩn đoán
xác định là rất cần thiết. Các triệu chứng sau hướng đến bệnh HPQ.
Triệu chứng cơ năng
- Ho, lúc đầu ho khan sau xuất tiết nhiều đờm, ho dai dẳng, ho nhiều
về đêm nhất là lúc thay đổi thời tiết.
- Khạc đờm khi ho đờm trắng dính, có nhiều bạch cầu ái toan. Nếu
đờm có mủ là đã có bộ nhiễm viêm phế quản do vi khuẩn.
- Khó thở chủ yếu khó thở ra, kéo dài. Nếu nhẹ chỉ xuất hiện khi gắng
sức. Trẻ lớn có cảm giác nặng ngực.
- Trường hợp điển hình khó thở thường xuyên kiểu khó thở ra, có
tiếng khò khè.
Triệu chứng thực thể
Nghe có nhiều ran rít, ran ngáy ở phổi, thở khò khè, gõ phổi có thể
vang hơn bình thường, vùng đục trước tim giảm, lồng ngực có thể nhô ra
phía trước nếu khó thở kéo dài.
Triệu chứng cận lâm sàng
- Xét nghiệm đờm: Trẻ lớn có thể khạc đờm màu trắng, bóng lẫn bọt
và dính trong đó có nhiều bạch cầu ái toan và tinh thể charcot leyden. Nếu
có bội nhiễm thì đờm có mùi hôi và có vi khuẩn.
- Xét nghiệm máu: Dung tích hồng cầu tăng, bạch cầu ái toan tăng.
pH sẽ chuyển thành toan, protein và globulin miễn dịch giảm.
- Thăm dò chức năng hô hấp: Dung tích sống giảm. Lưu lượng đỉnh
không đạt chỉ số bình thường (trẻ dưới 5 tuổi khó đo chỉ số này).
- X-quang: Hình ảnh ghi nhận cho thấy có hiện tượng khí phế thũng.
Trong thực tế dựa trên triệu chứng lâm sàng là chính, khi cần thiết
Steroid dạng viên và nước: Methyprednisolone (Medrol),
Prednisolone.
Tóm lại để quản lý và điều trị HPQ được tốt cần:
- Phối hợp chặt chẽ với người bệnh và gia đình.
- Theo dõi, đánh giá và sử dụng các biện pháp thăm dò chức năng hô
hấp, đặc biệt là lưu lượng đỉnh.
- Hạn chế tiếp xúc với các yếu tố khởi phát cơn hen.
- Điều trị đúng phác đồ, sử dụng đúng và đủ liều thuốc.
- Theo dõi và xử trí kịp thời những cơn hen kịch phát, khống chế cơn
hen.
- Chăm sóc toàn diện, đặc biệt là cho bệnh nhi < 5 tuổi.