Một số kinh nghiệm
Về chỉ đạo rèn luyện hành vi đạo đức học sinh
trong trường THCS
I. Đặt vấn đề:
1. Cơ sở lý luận:
- Kết luận Hội nghị lần thứ VI của ban chấp hành TW Đảng khoá IX có
ghi: “Thực hiện giáo dục toàn diện, tạo sự chuyển biến cơ bản về chất lượng
giáo dục, đặc biệt chú trọng giáo dục tư tưởng - chính trị, đạo đức, lối sống nhất
là trong các trường Đại học, Cao đẳng: bồi dưỡng thế hệ trẻ tinh thần yêu nước,
yêu quê hương, gia đình và tôn trọng dân tộc, lý tưởng xã hội chủ nghĩa, bản
lĩnh chính trị, lòng nhân ái, ý thức tôn trọng pháp luật, tác phong công nghiệp,
tinh thần hiếu học, chí tiến thủ, lập thân, lập nghiệp không cam chịu nghèo hèn;
đào tạo lớp người lao động tích cực, chủ động, năng động thích nghi và sáng
tạo, có sức khoẻ, có kiến thức cơ bản, làm chủ kỹ năng nghề nghiệp, tạo ra hiệu
quả thiết thực, nhạy cảm với cái mới, có ý thức vươn lên về khoa học và công
nghệ”.
- Chiến lược phát triển giáo dục năm 2001- 2010 xác định mục tiêu giải
pháp và các bước đi theo phương châm đa dạng hoá, chuẩn hoá, hiện đại hoá,
xây dựng một nền giáo dục có tính thực tiễn và hiệu quả, tạo bước chuyển biến
mạnh mẽ về chất lượng, đưa nền giáo dục nước ta sớm tiến kịp các nước phát
triển trong khu vực, nâng cao dân trí, đào tạo nhân tài, góp phần đắc lực thực
hiện các mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế - xã hội năm 2001- 2010.
- Trách nhiệm bồi bưỡng thế hệ trẻ của Đảng. Hồ Chí Minh đã khẳng
định: thế hệ trẻ xứng đáng với tương lai thì thế hệ trẻ đi trước, những bậc cha
anh phải có trách nhiệm bồi dưỡng thế hệ trẻ. Đó cũng là trọng trách lớn lao
của cách mạng, của Đảng. Bởi vậy trong di chúc Hồ Chí Minh căn dặn: “Bồi
dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”.
2. Cơ sở thực hiện:
- Mục tiêu của Luật giáo dục phổ thông năm 2005 có ghi: “Mục tiêu của
giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể
chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng

- Kết quả khảo sát đầu năm học sinh:
T/S
HS
Tốt Khá TB Yếu
Ghi
chú
SL % SL % SL % SL %
880 421 47,8 410 46,6 44 5 5 0,6
- Về cơ sở vật chất: Đủ điều kiện tối thiểu để thực hiện chương trình đổi
mới giáo dục phổ thông, gồm có 04 phòng chức năng, 12 phòng học, hệ thống
hàng rào khép kín, có 2 công trình vệ sinh diện tích khuôn viên đạt chuẩn quy
định. Cơ sở vật chất đang xây dựng tiệm cận trường đạt chuẩn quốc gia.
2. Khách quan:
- Có Nghị quyết số: 40/2000/QH10 (9/12/2000) Nghị quyết của Quốc hội
về đổi mới chương trình đổi mới giáo dục phổ thông. Chỉ thị số: 12/2001/CT-
TTg ngày 11/6/2001 Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về đổi mới chương trình
giáo dục phổ thông, thực hiện Nghị quyết số: 40/2000/QH10 của Quốc hội.
- Thực hiện Chỉ thị số: 40/2004/CT-TW ngày 15/6/2004 Chỉ thị của Ban
Bí thư về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản
lý giáo dục.
- Thực hiện hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2006 - 2007 của Bộ, Sở,
Phòng Giáo dục.
III. Một số kinh nghiệm chỉ đạo rèn luyện hành vi đạo đức học sinh trong
trường THCS:
1. Việc tổ chức quán triệt tinh thần các văn bản:
- Giáo dục đạo đức cho học sinh là nhiệm vụ chung của nhà trường, gia
đình và xã hội. Trong các lượng ấy nhà trường đóng vai trò quan trọng vì đó là
nơi lãnh trách nhiệm Giáo dục - Đào tạo thế hệ trở thành lớp người “Vừa hồng
vừa chuyên”, thành người công dân có ích cho xã hội. Muốn thực hiện tốt
nhiệm vụ chính trị của ngành trong năm học 2006 - 2007 điều cơ bản đầu tiên

đạo đức ở trong trường THCS có nội dung rất phong phú, đa dạng với sự tham
gia của tất cả các thành viên trong trường. Được phối hợp chặt chẽ với gia đình
và các tổ chức xã hội trên địa bàn xã Hoa Thuỷ. Kế hoạch giáo dục đạo đức
được thông qua Hội nghị viên chức đầu năm. Dựa vào hướng dẫn nghiệp vụ
năm học 2006 - 2007 của Bộ, Sở, Phòng mà trọng tâm là thực hiện cuộc vận
động “Hai không”. Từ kế hoạch năm, xây dựng kế hoạch tháng, tuần có chỉ tiêu
một cách cụ thể. Từ đó giáo viên chủ nhiệm, tổ chức Đoàn, Đội xây dựng kế
hoạch giáo dục hình thành hành vi đạo đức của mình đồng bộ theo mục tiêu
chung mà Chi bộ nhà trường đã đề ra.
3. Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên:
- Chỉ thị số: 40/CT-TW của Ban Bí thư về xây dựng nâng cao chất lượng
đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục ghi rõ mục tiêu từ 2001- 2010:
Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn
hoá: bảo đảm chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt là nâng
cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, đạo đức, lối sống, lương tâm hay nghề của
nhà giáo; thông qua việc quản lý, phát triển định hướng và có hiệu quả sự
3
nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng
những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp “Công nghiệp hoá hiện đại hoá đất
nước”. Muốn tổ chức rèn luyện các hành vi đạo đức cho học sinh đạt hiệu quả
thì người quản lý phải dày công trong việc xây dựng đội ngũ thầy cô giáo đủ
phẩm chất, năng lực sư phạm, xứng đáng đội quân tiên phong trong sự nghiệp
Giáo dục- Đào tạo. Dù cho ở cương vị nào đi nữa “Mỗi thầy cô giáo là tấm
gương sáng cho học sinh noi theo”. Xây dựng đội ngũ đều tay thực hiện được
chữ “Tâm” của nghề dạy học trong giai đoạn hiện nay không phải là dễ, do đó
đòi hỏi sự sáng tạo, tính kiên trì và tính kiên quyết, có cả “Tình đồng chí” qua
quá trình chỉ đạo và thực hiện. Ngay từ đầu năm bắm chắc vào nhiệm vụ của
ngành, xây dựng nội bộ đoàn kết, nhất trí cao trong hành động cũng như tư
tưởng, thường xuyên rèn luyện đạo đức, tác phong của người giáo viên “Tất cả
vì học sinh thân yêu”. Xây dựng tập thể giáo viên thành một khối nhất trí từ

rèn luyện đúng đắn thì các em sẽ lớn lên trở thành người có ích cho xã hội -
người con ngoan trò giỏi, người công dân tốt xây dựng quê hương đất nước.
4
- Thực hiện tốt việc tổ chức thực hành các hành vi đạo đức qua bộ môn
văn hoá tốt thì việc thực hiện giáo dục đạo đức trong trường học coi như thành
công tốt đẹp. Ngay từ lớp đầu cấp là lớp 6 cho đến lớp 9 mọi công tác chỉ đạo
từ Kế hoạch, cho đến kiểm tra, uốn nắn phong trào phải thường xuyên chú ý
hình thành và tổ chức cho các em thực hành có nề nếp các hành vi đạo đức. Cụ
thể là biết vâng lời thầy cô giáo, chú ý nghe giảng, xây dựng bài, hợp tác trong
nhóm để tìm hiểu kiến thức mới, có ý thức học bài cũ và chuẩn bị bài một cách
thường xuyên. Chuẩn bị dụng cụ học tập đầy đủ, có ý thức cố gắng vươn lên
trong học tập , tất cả những điều đó là hành vi đạo đức mà học sinh cần phải
có.
Năm học 2006 - 2007 thực hiện cuộc vận động: “Nói không với tiêu cực
trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” để xây dựng được mặt bằng chất
lượng thực chất trong giai đoạn mới nhà trường đã đề ra các tiết kiểm tra 45
phút trở lên đều ra theo 02 đề chẵn, lẽ. Đây cũng là một biện pháp hình thành
hành vi đạo đức tự đánh giá kiến thức học tập của mình một cách trung thực.
Thực sự nhìn toàn cục học sinh đã chuyển biến trong việc thực hiện cuộc vận
động này.
Đồng thời thông qua kiểm tra và xử lý số liệu thông tin nắm được cần bồi
dưỡng cho giáo viên thấy được những biểu hiện lệch lạc của học sinh để có
biện pháp ngăn ngừa và rèn luyện đúng hướng. Đối với lứa tuổi THCS là lứa
tuổi hay hiếu động thường có những biểu hiện sau đây: Thiếu trập trung chú ý
trong giờ học, “Chú ý vờ” khả năng chú ý kém bền vững vào những tiết cuối
khi có những tác động ngoại cảnh. Không tuân theo hiệu lệnh và yêu cầu của
giáo viên, thiếu thật thà trong học tập: Biểu hiện chủ yếu hay nhìn bài bạn
không đủ đồ dùng học tập, không chuẩn bị bài trước khi học. Thực hiện một số
thao tác trong bài học chưa đúng quy định, làm mất trật tự trong lớp học. Để
khắc phục tình trạng nói trên cần thực hiện các biện pháp nói sau:

phê khép mình vào nếp sống tập thể, từ đó hành vi đạo đức ngày được hình
thành và cũng cố.
Trong công tác này người quản lý phải hết sức tôn trọng hoạt động của tổ
chức Đoàn - Đội, tạo điều kiện hợp lý cho Đội sinh hoạt và làm việc, trập trung
sức chỉ đạo một số công việc cơ bản sau:
a. Giáo dục nâng cao nhận thức đạo đức cách mạng cho thiếu nhi:
- Giáo dục truyền thống thông qua tuyên truyền, cổ động các ngày lễ lớn.
- Giáo dục truyền thống thông qua phút sinh hoạt truyền thống: khai
giảng năm học, Đại hội Đoàn - Đội, các đợt sinh hoạt chủ đề, chủ điểm qua các
ngày lễ lớn.
- Giáo dục truyền thống thông qua ngoại khoá như: 20/11; 3/2; 8/3; 26/3;
19/5.
- Giáo dục truyền thống thông qua các hội thi tìm hiểu truyền thống cho
hội đồng Đội TW và hội đồng Đội các cấp phối hợp bên ngành tổ chức.
- Giáo dục truyền thống thông qua việc tổ chức các hoạt động lớn, thông
qua các ngày lễ lớn của năm học: Khai giảng năm học, 20/11; 22/12; 3/2; 26/3;
19/5
- Đẩy mạnh phong trào “Nói lời hay làm việc tốt” phấn đấu trở thành con
ngoan trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ kính yêu.
Từ nâng cao nhận thức cho các em thông qua hoạt động giáo dục truyền
thống, đến những việc làm hàng ngày đã góp phần giáo dục đạo đức cách mạng
cho thanh thiếu niên trong trường học.
b, Hoạt động góp phần nâng cao chất lượng “Vượt khó học tốt, yêu khoa học”
thông qua đó rèn luyện các hành vi đạo đức.
Trập trung chỉ đạo Liên Đội thực hiện một số biện pháp cơ bản sau:
- Đưa tiêu chuẩn giờ học tốt, tuần học tốt, kết quả khảo sát và chuẩn mực
thi đua hàng tuần, được đánh giá và xếp thứ vị vào buổi chào cờ đầu tuần.
- Phát động phong trào tự quản giờ học ở lớp , ở nhà, xây dựng được
phong trào học tập trong trường Chi Đội và từng Đội viên. Biết hợp tác nhóm
trong giờ học để tìm hiểu bài.

- Tổ chức các hoạt động làm sạch môi trường trên địa bàn dân cư với
phong trào “Thứ 7 tình nguyện”
- Phong trào “Em yêu đường sắt quê em” giữ vững trật tự an toàn giao
thông trên địa bàn.
- Giáo dục thẩm mĩ, nhận thức về cái đẹp, vươn tới cái đẹp “Chân- thiện-
mỹ” là việc làm thường xuyên, là môi trường tốt để hình thành và rèn luyện
phẩm chất đạo đức tốt cho học sinh.
7. Chỉ đạo việc kết hợp tay ba giữa nhà trường - gia đình và xã hội:
Trong thư Bác Hồ gửi cán bộ, thầy cô giáo nhân ngày khai trường 1968-
1969 có viết: “Giáo dục là sự nghiệp của quần chúng, cần phải phát huy dân
chủ XHCN, xây dựng quan hệ thật tốt, đoàn kết thật chặt chẽ giữa thầy và trò,
giữa trò với nhau, giữa cán bộ các cấp, giữa nhà trường và nhân dân hoàn thành
tốt thắng lợi đó”. Giáo dục đạo đức cho học sinh là một công việc lớn lao, đầy
khó khăn phức tạp và nhiều thử thách. Ngoài giáo viên đứng lớp làm công tác
giảng dạy, còn yêu cầu có sự phối hợp chặt chẽ , đồng bộ giữa trong và ngoài
nhà trường. Trong thực tế ai cũng xác nhận rằng nhà trường là trung tâm Giáo
dục và Đào tạo song thời gian học sinh học tập và rèn luyện quá ít so với cuộc
sống hằng ngày của trẻ. Do đó người quản lý phải chỉ đạo giáo viên thường
xuyên liên lạc với cha mẹ học sinh, quan hệ chặt chẽ với gia đình các em nhằm
7
mục đích kiểm tra việc thực hiện các chuẩn mực hành vi đạo đức đã được xây
dựng rèn luyện ở trường.
Thực tế vào đầu năm học trường đã tổ chức Đại hội phụ huynh bầu ra
một ban chấp hành 05 đ/c, hàng tháng sinh hoạt định kỳ vào đầu tháng, nhà
trường báo cáo cho BCH hội biết những chuyển biến của học sinh trong tháng
vừa qua để hội có biện pháp liên kết kịp thời như: vận động học sinh trở lại lớp,
cùng trao đổi những ý kiến về giáo dục học sinh cá biệt đến tận phụ huynh.
Đồng thời nghe phụ huynh phản ánh tình hình sinh hoạt của học sinh ở địa bàn
dân cư. Nhà trường quy định giáo viên chủ nhiệm thông báo kịp thời những
lệch lạc của học sinh qua sổ liên lạc để gia đình kịp liên kết phối hợp giáo dục

V. Bài học kinh nghiệm:
1. Người quản lý phải quyết tâm, kiên trì, sáng tạo thực hiện tốt chủ
trương, đường lối giáo dục của Đảng về giáo dục đạo đức cách mạng cho học
sinh trong trường THCS.
2. Xây dựng bằng được đội ngũ giáo viên thực sự là “Tấm gương sáng
cho học sinh noi theo” có đủ năng lực sư phạm cần thiết để tổ chức cho các em
rèn luyện các hành vi đạo đức của người học sinh xã hội chủ nghĩa.
3. Đồng chí Hiệu trưởng phải làm tốt công tác tham mưu với lãnh đạo,
chính quyền địa phương nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp trên công tác xã hội
8
hoá giáo dục trên địa bàn, liên kết tốt ba môi trường giáo dục: Nhà trường - gia
đình- xã hội để giáo dục rèn luyện đạo đức cho các em ngày một tiến bộ.
4. Kết hợp nhuần nhuyện các biện pháp chỉ đạo cũng như giáo dục đạo
đức cho học sinh, không nóng vội, tin tưởng ở lý tưởng Mầm non đầy sức sống.
Biết lồng ghép thực hiện cuộc vận động “Hai không” trong việc rèn luyện hành
vi đạo đức cho các em.
5. Xây dựng nhà trường thực sự là trung tâm Giáo dục và Đào tạo thế hệ
trẻ trở thành người mới góp phần xây dựng quê hương, đất nước thực hiện
thành công sự nghiệp công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước. Thực hiện được
mong ước của người: “Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân
tộc Việt Nam có được vẻ vang sánh vai với các cường quốc nam châu hay
không? chính nhờ vào một phần công lao học tập của các cháu”.
* Kết luận:
Trong năm học vừa qua trên bình diện chung đạo đức học sinh cơ bản là
ngoan, biết thực hiện nhiệm vụ của người học sinh THCS, thực hiện khá tốt về
an toàn giao thông. Bước đầu các em đã có ý thức thực hiện cuộc vận động
“Nói không với tiêu cực trong thi cử” biết xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm là
học tập và rèn luyện đạo đức theo năm điều Bác Hồ dạy.
VI. Tài liệu tham khảo:
1. Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2006 -2007 của Bộ, Sở, Phòng.