Một số kinh nghiệm
Về chỉ đạo rèn luyện hành vi đạo đức học sinh
trong trờng THCS
I. Đặt vấn đề:
1. Cơ sở lý luận:
- Kết luận Hội nghị lần thứ VI của ban chấp hành TW Đảng khoá IX có
ghi: Thực hiện giáo dục toàn diện, tạo sự chuyển biến cơ bản về chất lợng giáo
dục, đặc biệt chú trọng giáo dục t tởng - chính trị, đạo đức, lối sống nhất là
trong các trờng Đại học, Cao đẳng: bồi dỡng thế hệ trẻ tinh thần yêu nớc, yêu
quê hơng, gia đình và tôn trọng dân tộc, lý tởng xã hội chủ nghĩa, bản lĩnh
chính trị, lòng nhân ái, ý thức tôn trọng pháp luật, tác phong công nghiệp, tinh
thần hiếu học, chí tiến thủ, lập thân, lập nghiệp không cam chịu nghèo hèn; đào
tạo lớp ngời lao động tích cực, chủ động, năng động thích nghi và sáng tạo, có
sức khoẻ, có kiến thức cơ bản, làm chủ kỹ năng nghề nghiệp, tạo ra hiệu quả
thiết thực, nhạy cảm với cái mới, có ý thức vơn lên về khoa học và công nghệ.
- Chiến lợc phát triển giáo dục năm 2001- 2010 xác định mục tiêu giải
pháp và các bớc đi theo phơng châm đa dạng hoá, chuẩn hoá, hiện đại hoá, xây
dựng một nền giáo dục có tính thực tiễn và hiệu quả, tạo bớc chuyển biến mạnh
mẽ về chất lợng, đa nền giáo dục nớc ta sớm tiến kịp các nớc phát triển trong
khu vực, nâng cao dân trí, đào tạo nhân tài, góp phần đắc lực thực hiện các mục
tiêu chiến lợc phát triển kinh tế - xã hội năm 2001- 2010.
- Trách nhiệm bồi bỡng thế hệ trẻ của Đảng. Hồ Chí Minh đã khẳng định:
thế hệ trẻ xứng đáng với tơng lai thì thế hệ trẻ đi trớc, những bậc cha anh phải
có trách nhiệm bồi dỡng thế hệ trẻ. Đó cũng là trọng trách lớn lao của cách
mạng, của Đảng. Bởi vậy trong di chúc Hồ Chí Minh căn dặn: Bồi dỡng thế hệ
cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết.
2. Cơ sở thực hiện:
- Mục tiêu của Luật giáo dục phổ thông năm 2005 có ghi: Mục tiêu của
giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể
chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng
động và sáng tạo, hình thành nhân cách con ngời Việt Nam xã hội chủ nghĩa,

T/S
HS
Tốt Khá TB Yếu Ghi
chú
2
SL % SL % SL % SL %
880 421 47,8 410 46,6 44 5 5 0,6
- Về cơ sở vật chất: Đủ điều kiện tối thiểu để thực hiện chơng trình đổi
mới giáo dục phổ thông, gồm có 04 phòng chức năng, 12 phòng học, hệ thống
hàng rào khép kín, có 2 công trình vệ sinh diện tích khuôn viên đạt chuẩn quy
định. Cơ sở vật chất đang xây dựng tiệm cận trờng đạt chuẩn quốc gia.
2. Khách quan:
- Có Nghị quyết số: 40/2000/QH10 (9/12/2000) Nghị quyết của Quốc hội
về đổi mới chơng trình đổi mới giáo dục phổ thông. Chỉ thị số: 12/2001/CT-TTg
ngày 11/6/2001 Chỉ thị của Thủ tớng Chính phủ về đổi mới chơng trình giáo
dục phổ thông, thực hiện Nghị quyết số: 40/2000/QH10 của Quốc hội.
- Thực hiện Chỉ thị số: 40/2004/CT-TW ngày 15/6/2004 Chỉ thị của Ban
Bí th về việc xây dựng, nâng cao chất lợng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý
giáo dục.
- Thực hiện hớng dẫn nhiệm vụ năm học 2006 - 2007 của Bộ, Sở, Phòng
Giáo dục.
III. Một số kinh nghiệm chỉ đạo rèn luyện hành vi đạo đức học sinh trong
trờng THCS:
1. Việc tổ chức quán triệt tinh thần các văn bản:
- Giáo dục đạo đức cho học sinh là nhiệm vụ chung của nhà trờng, gia
đình và xã hội. Trong các lợng ấy nhà trờng đóng vai trò quan trọng vì đó là nơi
lãnh trách nhiệm Giáo dục - Đào tạo thế hệ trở thành lớp ngời Vừa hồng vừa
chuyên, thành ngời công dân có ích cho xã hội. Muốn thực hiện tốt nhiệm vụ
chính trị của ngành trong năm học 2006 - 2007 điều cơ bản đầu tiên mang tính
quyết định và mở đờng cho việc nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện, là phải

tổ chức xã hội trên địa bàn xã Hoa Thuỷ. Kế hoạch giáo dục đạo đức đợc thông
qua Hội nghị viên chức đầu năm. Dựa vào hớng dẫn nghiệp vụ năm học 2006 -
2007 của Bộ, Sở, Phòng mà trọng tâm là thực hiện cuộc vận động Hai không.
Từ kế hoạch năm, xây dựng kế hoạch tháng, tuần có chỉ tiêu một cách cụ thể.
Từ đó giáo viên chủ nhiệm, tổ chức Đoàn, Đội xây dựng kế hoạch giáo dục hình
thành hành vi đạo đức của mình đồng bộ theo mục tiêu chung mà Chi bộ nhà tr-
ờng đã đề ra.
4
3. Bồi dỡng đội ngũ giáo viên:
- Chỉ thị số: 40/CT-TW của Ban Bí th về xây dựng nâng cao chất lợng đội
ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục ghi rõ mục tiêu từ 2001- 2010: Mục
tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đợc chuẩn hoá:
bảo đảm chất lợng, đủ về số lợng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt là nâng cao bản
lĩnh chính trị, phẩm chất, đạo đức, lối sống, lơng tâm hay nghề của nhà giáo;
thông qua việc quản lý, phát triển định hớng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục
để nâng cao chất lợng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày
càng cao của sự nghiệp Công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nớc. Muốn tổ chức
rèn luyện các hành vi đạo đức cho học sinh đạt hiệu quả thì ngời quản lý phải
dày công trong việc xây dựng đội ngũ thầy cô giáo đủ phẩm chất, năng lực s
phạm, xứng đáng đội quân tiên phong trong sự nghiệp Giáo dục- Đào tạo. Dù
cho ở cơng vị nào đi nữa Mỗi thầy cô giáo là tấm gơng sáng cho học sinh noi
theo. Xây dựng đội ngũ đều tay thực hiện đợc chữ Tâm của nghề dạy học
trong giai đoạn hiện nay không phải là dễ, do đó đòi hỏi sự sáng tạo, tính kiên
trì và tính kiên quyết, có cả Tình đồng chí qua quá trình chỉ đạo và thực hiện.
Ngay từ đầu năm bắm chắc vào nhiệm vụ của ngành, xây dựng nội bộ đoàn kết,
nhất trí cao trong hành động cũng nh t tởng, thờng xuyên rèn luyện đạo đức, tác
phong của ngời giáo viên Tất cả vì học sinh thân yêu. Xây dựng tập thể giáo
viên thành một khối nhất trí từ lãnh đạo xuống nhân viên, có ý thức làm chủ tập
thể, biết khắc phục những khó khăn trớc mắt để vơn lên trong công tác. Tiêu
biểu cho sự cống hiến trong thời gian vừa qua về giáo dục rèn luyện hình thành

- Thực hiện tốt việc tổ chức thực hành các hành vi đạo đức qua bộ môn
văn hoá tốt thì việc thực hiện giáo dục đạo đức trong trờng học coi nh thành
công tốt đẹp. Ngay từ lớp đầu cấp là lớp 6 cho đến lớp 9 mọi công tác chỉ đạo từ
Kế hoạch, cho đến kiểm tra, uốn nắn phong trào phải thờng xuyên chú ý hình
thành và tổ chức cho các em thực hành có nề nếp các hành vi đạo đức. Cụ thể là
biết vâng lời thầy cô giáo, chú ý nghe giảng, xây dựng bài, hợp tác trong nhóm
để tìm hiểu kiến thức mới, có ý thức học bài cũ và chuẩn bị bài một cách thờng
xuyên. Chuẩn bị dụng cụ học tập đầy đủ, có ý thức cố gắng vơn lên trong học
tập , tất cả những điều đó là hành vi đạo đức mà học sinh cần phải có.
Năm học 2006 - 2007 thực hiện cuộc vận động: Nói không với tiêu cực
trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục để xây dựng đợc mặt bằng chất
6
lợng thực chất trong giai đoạn mới nhà trờng đã đề ra các tiết kiểm tra 45 phút
trở lên đều ra theo 02 đề chẵn, lẽ. Đây cũng là một biện pháp hình thành hành vi
đạo đức tự đánh giá kiến thức học tập của mình một cách trung thực. Thực sự
nhìn toàn cục học sinh đã chuyển biến trong việc thực hiện cuộc vận động này.
Đồng thời thông qua kiểm tra và xử lý số liệu thông tin nắm đợc cần bồi
dỡng cho giáo viên thấy đợc những biểu hiện lệch lạc của học sinh để có biện
pháp ngăn ngừa và rèn luyện đúng hớng. Đối với lứa tuổi THCS là lứa tuổi hay
hiếu động thờng có những biểu hiện sau đây: Thiếu trập trung chú ý trong giờ
học, Chú ý vờ khả năng chú ý kém bền vững vào những tiết cuối khi có những
tác động ngoại cảnh. Không tuân theo hiệu lệnh và yêu cầu của giáo viên, thiếu
thật thà trong học tập: Biểu hiện chủ yếu hay nhìn bài bạn không đủ đồ dùng
học tập, không chuẩn bị bài trớc khi học. Thực hiện một số thao tác trong bài
học cha đúng quy định, làm mất trật tự trong lớp học. Để khắc phục tình trạng
nói trên cần thực hiện các biện pháp nói sau:
Đa ra những biện pháp yêu cầu cụ thể, hợp lý đối với hành vi đạo đức của
học sinh bằng nhiều hình thức. Thờng xuyên kiểm tra theo dõi việc thực hiện
nội quy của lớp, khen chê kịp thời. Sử dụng phơng pháp giáo dục bằng tình cảm,
trong mọi lúc, mọi khi chữ Tâm của giáo viên phải thờng xuyên thể hiện, đối

sức chỉ đạo một số công việc cơ bản sau:
a. Giáo dục nâng cao nhận thức đạo đức cách mạng cho thiếu nhi:
- Giáo dục truyền thống thông qua tuyên truyền, cổ động các ngày lễ lớn.
- Giáo dục truyền thống thông qua phút sinh hoạt truyền thống: khai
giảng năm học, Đại hội Đoàn - Đội, các đợt sinh hoạt chủ đề, chủ điểm qua các
ngày lễ lớn.
- Giáo dục truyền thống thông qua ngoại khoá nh: 20/11; 3/2; 8/3; 26/3;
19/5.
- Giáo dục truyền thống thông qua các hội thi tìm hiểu truyền thống cho
hội đồng Đội TW và hội đồng Đội các cấp phối hợp bên ngành tổ chức.
- Giáo dục truyền thống thông qua việc tổ chức các hoạt động lớn, thông
qua các ngày lễ lớn của năm học: Khai giảng năm học, 20/11; 22/12; 3/2; 26/3;
19/5
- Đẩy mạnh phong trào Nói lời hay làm việc tốt phấn đấu trở thành con
ngoan trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ kính yêu.
8
Từ nâng cao nhận thức cho các em thông qua hoạt động giáo dục truyền
thống, đến những việc làm hàng ngày đã góp phần giáo dục đạo đức cách mạng
cho thanh thiếu niên trong trờng học.
b, Hoạt động góp phần nâng cao chất lợng V ợt khó học tốt, yêu khoa học
thông qua đó rèn luyện các hành vi đạo đức.
Trập trung chỉ đạo Liên Đội thực hiện một số biện pháp cơ bản sau:
- Đa tiêu chuẩn giờ học tốt, tuần học tốt, kết quả khảo sát và chuẩn mực
thi đua hàng tuần, đợc đánh giá và xếp thứ vị vào buổi chào cờ đầu tuần.
- Phát động phong trào tự quản giờ học ở lớp , ở nhà, xây dựng đợc phong
trào học tập trong trờng Chi Đội và từng Đội viên. Biết hợp tác nhóm trong giờ
học để tìm hiểu bài.
- Tổ chức có hiệu quả đôi bạn điểm tốt, đôi bạn cùng tiến, giúp đỡ bạn
yếu vơn lên.
- Tổ chức các hoạt động bổ trợ học tập nh: Truy bài đầu buổi thông qua

thông trên địa bàn.
- Giáo dục thẩm mĩ, nhận thức về cái đẹp, vơn tới cái đẹp Chân- thiện-
mỹ là việc làm thờng xuyên, là môi trờng tốt để hình thành và rèn luyện phẩm
chất đạo đức tốt cho học sinh.
7. Chỉ đạo việc kết hợp tay ba giữa nhà trờng - gia đình và xã hội:
Trong th Bác Hồ gửi cán bộ, thầy cô giáo nhân ngày khai trờng 1968-
1969 có viết: Giáo dục là sự nghiệp của quần chúng, cần phải phát huy dân chủ
XHCN, xây dựng quan hệ thật tốt, đoàn kết thật chặt chẽ giữa thầy và trò, giữa
trò với nhau, giữa cán bộ các cấp, giữa nhà trờng và nhân dân hoàn thành tốt
thắng lợi đó. Giáo dục đạo đức cho học sinh là một công việc lớn lao, đầy khó
khăn phức tạp và nhiều thử thách. Ngoài giáo viên đứng lớp làm công tác giảng
dạy, còn yêu cầu có sự phối hợp chặt chẽ , đồng bộ giữa trong và ngoài nhà tr-
ờng. Trong thực tế ai cũng xác nhận rằng nhà trờng là trung tâm Giáo dục và
Đào tạo song thời gian học sinh học tập và rèn luyện quá ít so với cuộc sống
hằng ngày của trẻ. Do đó ngời quản lý phải chỉ đạo giáo viên thờng xuyên liên
lạc với cha mẹ học sinh, quan hệ chặt chẽ với gia đình các em nhằm mục đích
kiểm tra việc thực hiện các chuẩn mực hành vi đạo đức đã đợc xây dựng rèn
luyện ở trờng.
10
Thực tế vào đầu năm học trờng đã tổ chức Đại hội phụ huynh bầu ra một
ban chấp hành 05 đ/c, hàng tháng sinh hoạt định kỳ vào đầu tháng, nhà trờng
báo cáo cho BCH hội biết những chuyển biến của học sinh trong tháng vừa qua
để hội có biện pháp liên kết kịp thời nh: vận động học sinh trở lại lớp, cùng trao
đổi những ý kiến về giáo dục học sinh cá biệt đến tận phụ huynh. Đồng thời
nghe phụ huynh phản ánh tình hình sinh hoạt của học sinh ở địa bàn dân c. Nhà
trờng quy định giáo viên chủ nhiệm thông báo kịp thời những lệch lạc của học
sinh qua sổ liên lạc để gia đình kịp liên kết phối hợp giáo dục có hiệu quả.
Một điều nổi bật trong mối liên kết giữa nhà trờng và gia đình là các cuộc
họp phụ huynh có học sinh học yếu, từ đó bố mẹ quan tâm đến các em hơn, các
hành vi về học tập đợc xây dựng một cách có hiệu quả, chất lợng văn hoá thực

luyện các hành vi đạo đức của ngời học sinh xã hội chủ nghĩa.
3. Đồng chí Hiệu trởng phải làm tốt công tác tham mu với lãnh đạo,
chính quyền địa phơng nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp trên công tác xã hội
hoá giáo dục trên địa bàn, liên kết tốt ba môi trờng giáo dục: Nhà trờng - gia
đình- xã hội để giáo dục rèn luyện đạo đức cho các em ngày một tiến bộ.
4. Kết hợp nhuần nhuyện các biện pháp chỉ đạo cũng nh giáo dục đạo đức
cho học sinh, không nóng vội, tin tởng ở lý tởng Mầm non đầy sức sống. Biết
lồng ghép thực hiện cuộc vận động Hai không trong việc rèn luyện hành vi
đạo đức cho các em.
5. Xây dựng nhà trờng thực sự là trung tâm Giáo dục và Đào tạo thế hệ
trẻ trở thành ngời mới góp phần xây dựng quê hơng, đất nớc thực hiện thành
công sự nghiệp công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nớc. Thực hiện đợc mong ớc
của ngời: Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam
có đợc vẻ vang sánh vai với các cờng quốc nam châu hay không? chính nhờ vào
một phần công lao học tập của các cháu.
* Kết luận:
Trong năm học vừa qua trên bình diện chung đạo đức học sinh cơ bản là
ngoan, biết thực hiện nhiệm vụ của ngời học sinh THCS, thực hiện khá tốt về an
toàn giao thông. Bớc đầu các em đã có ý thức thực hiện cuộc vận động Nói
không với tiêu cực trong thi cử biết xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm là học tập
và rèn luyện đạo đức theo năm điều Bác Hồ dạy.
VI. Tài liệu tham khảo:
1. Hớng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2006 -2007 của Bộ, Sở, Phòng.
12
2. Các văn bản chỉ đạo thực hiện cuộc vận động Hai không của Bộ, Sở,
Phòng. 3. 3. Tài liệu tổng kết, sơ kết của trờng THCS Phú Thuỷ năm học 2005
-2006 và 2006 - 2007.
4. Kết luận của hội nghị TW6 khoá IX của Đảng.
5. Nghị quyết số: 40/2000/QH khoá10.
6. Đạo đức học- nhà xuất bản giáo dục 1997.