A. PHẦN MỞ ĐẦU
Hiện nay, đất nước ta đang phát triển mạnh mẽ các nguồn lực, trong đó
nguồn lực con người được xác định là quan trong nhất nhằm đáp ứng yêu cầu của
sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước.Chính vì thế, con người vừa là
mục tiêu vừa là động lực phát triển kinh tế - xã hội. Đứng trước yêu cầu đó, ngày
09/12/2000 Quốc hội đã có quyết định số 40 về đổi mới giáo dục phổ thông với
mục tiêu : "Xây dựng nội dung chương trình, phương pháp giáo dục, sách giáo
khoa phổ thông mới nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ,
đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hoá - hiện đại hoá
đất nước."
Trong hệ thống giáo dục Quốc dân, Tiểu học là bậc học có ý nghĩa rất quan
trọng đối với sự vận động và phát triển toàn hệ thống, là bậc học nền tảng đặt cơ sở
ban đầu cho việc hình thành và phát triển toàn diện nhân cách của con người, là nền
móng vững chắc cho toàn bộ hệ thống giáo dục Quốc dân.
Bắt đầu từ năm học 2002 - 2003, chương trình - SGK mới triển khai đại trà
trên cả nước. Ngay từ năm học đầu tiên, với tinh thần và quyết tâm cao, địa phương
và nhà trường đã ưu tiên những gì tốt đẹp nhất cho các lớp thay sách: phòng học tốt
nhất, giáo viên có năng lực, Tập thể giáo viên cũng chuyển mình hoà nhịp cùng
các trường trong toàn huyện, bước đầu đã có những thành quả đáng kể trong đổi
mới phương pháp dạy học nói chung và môn Toán nói riêng. Tuy nhiên, đối với
môn Toán, việc làm thế nào để học sinh tiếp cận vấn đề đặt ra của bài toán, tự mày
mò tìm hiểu dưới sự tổ chức hướng dẫn của giáo viên để từ đó tự tìm ra kiến thức là
một bài toán mà đội ngũ giáo viên trường Tiểu học số 1 Triệu Long còn vướng
mắc. Đây cũng là vấn đề bản thân tôi quan tâm từ nhiều năm nay . Với mong muốn
nâng cao chất lượng dạy học môn Toán bằng con đường cải tiến và đổi mới phương
pháp dạy học sao cho mỗi học sinh thực sự được tham gia vào quá trình học Toán
với những hoạt động nhẹ nhàng, tự nhiên mang lại hứng thú và say mê học tập của
học sinh nên tôi chọn đề tài: "Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy
học môn Toán lớp 2 theo hướng tiếp cận vào học sinh."
B. NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN

hướng dẫn học sinh tự tìm tòi, chiếm lĩnh kiến thức mới có vai trò quan trọng trong
quá trìn hình thành và phát triển tư duy Toán học của học sinh, bởi lẽ :
- Quá trình tự tìm tòi, khám phá sẽ giúp học sinh rèn luyện tính chủ động ,
sáng tạo trong học Toán.
- Học sinh sẽ hiểu sâu hơn, nhớ lâu hơn kiến thức nếu như chính mình tìm ra
kiến thức đó hoặc góp phần cùng với các bạn tìm tòi, khám phá, xây dựng kiến
thức.
- Trong quá trình tìm tòi, khám phá, học sinh tự đánh giá kiến thức của mình
khi gặp khó khăn chưa giải quyết được vấn đề, học sinh tự đo được thiếu sót của
mình về mặt kiến thức, về mặt tư duy và tự rút kinh nghiệm. Khi tranh luận với các
bạn, học sinh cũng tự đánh giá được trình độ của mình so với các bạn để tự rèn
luyện, điều chỉnh.
- Trong quá trình học sinh tự tìm tòi, khám phá, giáo viên biết được tình hình
của học sinh về mức độ nắm kiến thức từ bài học cũ, vốn hiểu biết, trình độ tư duy,
khả năng khai thác mối liên hệ giữa những yếu tố đã biết với những yếu tố phải
tìm,
2
- Học sinh tự tìm tòi, khám phá sẽ rèn luyện được tính kiên trì, vượt khó
khăn và một số phẩm chất tốt của người học Toán như: tự tin , suy luận có cơ sở,
coi trọng tính chính xác, tính hệ thống .
Như vậy, đổi mới phương pháp dạy học Toán nhằm tạo điều kiện để cá thể
hoá dạy học và khuyến khích dạy học phát hiện vấn đề đồng thời phát triển năng
lực, sở trường của từng học sinh trở thành người lao động chủ động, sáng tạo.
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN
1. Thuận lợi
Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm của các cấp chính quyền địa
phương, sự chỉ đạo sát sao, chặt chẽ của Phòng GD&ĐT, sự ủng hộ nhiệt tình của
phụ huynh học sinh. Đội ngũ giáo viên hăng hái, hiệt tình trong mọi hoạt đông, có
tinh thần trách nhiệm và có ý thức học hỏi để nâng cao tay nghề. 100% giáo viên có
trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn. Trình độ ĐHTH: 08/30 – 27,6 %

khá giỏi làm nhiều bài tập. Mục đích của nhiều tiết dạy là làm sao giải quyết hết số
lượngbài tập trong SGK mà chưa chú ý giúp học sinh khai thác các nội dung tiềm
ẩn trong các bài tập.
Giáo viên chưa mặn mà lắm với bộ đồ dùng thực hành Toán của học sinh bởi
lẽ học sinh đưa ra đưa vào sẽ ảnh hưỡng đến "quỹ thời gian" của mỗi tiết dạy, vả lại
một số giáo viên còn lúng túng trong cách sử dụng và có sử dụng chăng nữa thì
mục tiêu và hiệu quả chưa cao. Với yêu cầu đổi mới hiện nay, chương trình không
còn là pháp lệnh. Bám sát mục tiêu môn học, giáo viên có quyền thay đổi nội dung,
tách, ghép các tiết học khi được sự nhất trí của hiệu trưởng, Thế nhưng, việc bám
sát phân phối chương trình của Bộ Giáo dục vẫn là giải pháp tối ưu của giáo viên.
Hình thức tổ chức các hoạt động học tập còn đơn vị đơn điệu, các tình huống
đưa ra ít hấp dẫn, trò chơi học tập chưa phong phú. Hơn nữa trình độ tư duy, vốn
hiểu biết kiến thức cơ bản ở lớp 1 chưa chắc chắn vẫn tồn tại thói quen học vẹt, ghi
nhớ máy móc và một số học sinh còn ghi nhớ thụ động, chỉ tiếp nhận những điều
có sẵn chưa chịu khó tìm tòi, khám phá để tìm kiếm kiến thức.
Mặc dầu đã được quan tâm, đầu tư nhưng cơ sở vật chất phục vụ dạy học
chưa tương xứng với yêu cầu đổi mới như: bàn ghế, phòng học, thiết bị dạy học,
III. MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY
TOÁN 2 Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC SỐ 1 TRIỆU LONG
Qua nghiên cứu tài liệu và thực tế 5 năm chỉ đạo thực hiện chương trình -
SGK Toán 2. Tôi xin đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học
Toán 2 theo hướng tiếp cận vào học sinh.
1. Bồi dưỡng về nhận thức cho đội ngũ
Chúng tôi xác định rằng : Đổi mới phương dạy học ở Tiểu học chỉ thành
công khi toàn thể giáo viên nhà trường nhận thức rõ về vị trí, mục tiêu, quan điểm
cũng như xu thế đổi mới phương dạy học. Khi vấn đề được sáng tỏ, thấm nhuần nó
sẽ tạo động cơ hành động đúng đắn ở mỗi con người. Vì vậy, chúng tôi đã tổ chức
cho đội ngũ giáo viên học tập nắm chắc các nội dung: Mục tiêu giáo dục Tiểu học,
định hướng phát triển giáo dục giai đoạn .2001 - 2010 đã được xác định rõ trong
văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX, các tài liệu liên quan đến đổi mới

không nêu kiến thức có sẵn mà thường chỉ nêu các tình huống có vấn đề để học
sinh hoạt động và tự phát hiện ra kiến thức mới theo sự hướng dẫn của giáo viên,
với sự trợ giúp của các đồ dùng học tập, Thời lượng thực hành chiếm khoảng 50% -
60% thời lượng của tiết học. Vì vậy tuỳ theo khả năng của từng học sinh mà tổ
chức cho các em thực hiện một số hoặc toàn bộ bài tập thực hành, trong đó không
được bỏ qua các dạng bài tập cơ bảnnhất. Đông thời, trong "Tiết học bài mới" giáo
viên tổ chức hướng dẫn học sinh hoạt động học tập để giúp học sinh:
Thứ nhất: Tự phát hiện và tự giải quyết nhiệm vụ bài học
Ví dụ: Dạy bài "11 trừ đi một số "
Giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng các bó que tính và que tính rời để học
sinh tự nêu được: Có một bó một chục que tính và một que tính, tức là có 11 que
tính, lấy bớt đi 5 que tính thì còn lại mấy que tính?( 11- 5 = ?) Tiếp tục hướng dẫn
thực hiện các thao tác trên que tính để học sinh nêu và làm được, để bớt đi 5 que
5
tính lúc đầu ta bớt đi 1que tính rời (11- 1 = 10 ).Sau đó phải tháo bó que tính ra, lấy
bớt tiếp 4 que tính nữa còn lại 6 que tính ( 10 - 4 = 6 ). Như vậy: 11 - 5 = 6
Tương tự như trên cho học sinh tự tìm kết quả của các phép tính trừ :
11 - 2 ; 11 -3 ; 11- 4 ; 11- 6 ; 11- 7 ; 11- 8 ; 11- 9
Thứ hai: Tự chiếm lĩnh kiến thức mới
Sa khi học sinh tìm được kết quả các phép trừ nêu trên, giáo viên cần tổ chức
cho học sinh ghi nhớ các công thức trong bảng trừ của bài : " 11 trừ đi một số "
bằng cách tái hiện các công thức vừa hấp dẫn vừa khích lệ học sinh thi đua học tập
như che lấp hoặc xoá từng phần rồi toàn bộ công thức và tổ chức cho học sinh thi
đua lập lại ( nói, viết ) các công thức đã học. Để khẳng định học sinh đã tự chiếm
lĩnh kiến thức mới như thế nào thì sau khi học sinh tiếp thu bài mới, học sinh phải
làm được các bài tập trong SGK.
Quá trình dạy học Toán như vậy sẽ dần dần giúp học sinh biết cách phát
hiện, chiếm lĩnh kiến thức mới và cách giải quyết các vấn đề gần gũi với đời sống.
Thứ ba: Thiết lập được mối quan hệ giữa kiến thức mới với kiến thức đã
học.

Trên cơ sở quy định của phòng GD&ĐT, căn cứ vào tình hình thực tế của đơn vị,
chúng tôi quy định lập kế hoạch bài dạy theo 2 mẫu: Mẫu chi tiết và mẫu cơ bản.
Dưới đây là mẫu thiết kế bài dạy theo mẫu chi tiết:
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết Tên bài dạy:
Những hoạt động dạy học chủ yếu:
Các hoạt động Hoạt động cụ thể
1. Bài cũ:
2. Bài mới:
HĐ1: Giới thiệu bài
- Mục tiêu
- Phương pháp
- Đồ dùng
HĐ2: Tìm hiểu bài
- Mục tiêu
- Phương pháp
- Đồ dùng:
HĐ3: Luyện tập
- Mục tiêu
- Phương pháp
- Đồ dùng
HĐ 4: Củng cố - Dặn dò:
- Mục tiêu
- Phương pháp
- Đồ dùng

-Giáo viên ghi đề bài
- Giáo viên đặt vấn đề, gợi mở
Học sinh thảo luận, tìm tòi, giải quyết vấn đề

vấn đề, tình huống giáo viên đưa ra học sinh hứng thú, sôi nổi trao đổi, tranh luận
đưa ra ý kiến của bản thân, nhóm mình. Các em thực hiện yêu cầu của giáo viên
một cách tự tin, đặc biệt là các em được tạo điều kiện để thể hiện mình trước tập
thể lớp. Học sinh nắm chắc kiến thức, vận dụng làm bài tập nhanh, chính xác.
Nhìn chung, hai tiết dạy không những đảm bảo kiến thức cơ bản chính xác
và có hệ thống mà còn mở rộng tầm hiểu biếtcủa học sinh vào thực tế. Hạot đọng
dạy học diễn ra đảm bảo tính khoa học, kích thích được tư duy độc lập, phát huy
năng lực của mỗi học sinh. Cuối buổi thảo luận 100% giáo viên đều khẳng định tiết
học thành công và nhất trí rằng: Dạy học theo hướng tiếp cận vào học sinh hoàn
toàn áp dụng được vào thực tiễn dạy học Toán 2 ở đơn vị chúng tôi.
2.2.4 Chỉ đạo đổi mới đại trà
Quá trình chỉ đạo điểm đã tạo tiền đề vững chắc để chúng tôi tiến hành chỉ
đạo đổi mới phương pháp dạy học đại trà trong toàn trường. Chúng tôi yêu cầu giáo
viên tự thiết kế bài dạy, làm đồ dùng dạy học, phân công thành viên trong ban chỉ
đạo góp ý, bổ sung kế hoạch bài học. Sau đó chúng tôi trực tiếp dự giò, đánh giá rút
kinh ngihệm, chỉ rõ những mặt được và chưa được của từng tiết dạy. Bên cnhj đó
chúng tôi còn tạo điều kiện cho đội ngũ giáo viên bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp
vụ dưới nhiều hình thức khác nhau: Tham gia đầy đủ các lớp thay sách, các chuyên
đề phòng tổ chức. Hàng tháng, chúng tôi tổ chức chuyên đề đối với các môn học,
yêu cầu giáo viên nghiên cứu kỉ mục tiêu, nội dung của bài, ý đồ SGK, dạy thể
nghiệm, bố trí cho giáo viên toàn trường dự giờ, rút kinh nghiệm để đi đến thống
nhất quy trình, phương pháp dạy học tỏng điều kiện thực tế của đơn vị. Trong quá
trình chỉ đạo nếu có điều gì vướng mắc, chúng tôi tổ chhức sinh hoạt chuyên môn
để giúp giáo viên tháo gỡ khó khăn, nâng cao chất lượng dạy học, sau mỗi đợt, mỗi
8
học kì theo hướng dẫn của phòng GD&ĐT, chúng tôi tổ chức hoọi thảo trao đổi về
đổi mới phương pháp dạy học, chỉ ra những thuận lợi và khó khăn, kết quả đạt
được, những tồn tại, thiếu sót từ đó tìm ra biện pháp khắc phục để thực hiện có hiệu
quả chương trình và SGK mới. Tăng cường nghiên cứu khoa học trong đội ngũ
giáo viên nhằm thúc đẩy tinh thần tự học, tự nghiên cứu bằng cách yêu cầu giáo

giáo viên qua bộ phận thư viện - thiết bị. Mặc dù, đối với chương tình- SGK mới
lớp đã trang bị khá nhiều đồ dùng nhưng thực tế vẫn chưa đáp ứng đủ cho tất cả
các tiết dạy. Do đó, chúng tôi phát động phong trào làm đồ dùng dạy học của giáo
viên và đồ dùng học tập của học sinh. Tổ chức thi tự làm đồ dùng dạy học để động
9
viên, khuyến khích giáo viên tim tòi, sáng tạo góp phần tạo ranhững tiết học sinh
động, lôi cuốn học sinh.
5. Kết quả đạt được
Để chỉ đạo chặt chẽ , có hiệu việc ddooir mới phương pháp dạy học toán 2,
chúng tôi đã tiến hành dự 10 tiết dạy của giáo viên khối 2, kết quả các tiết dạy như
sau :
Số tiết được
đánh giá
Xếp loại
Tốt Khá Đạt yêu cầu
SL % SL % SL %
20 7 70.0 3 30.0 0 0
Chất lượng tiết dạy được nâng lên rõ rệt. Có thể nói, công tác chỉ đạo đổi
mới phương pháp dạy học môn Toán đã đạt được kết quả được phấn khởi, cón ý
nghĩa quyết định chất lượng của nhà trường. Đặc biệt việc đổi mới phương pháp
dạy học môn Toán 2 đã tạo sự chuyển biến sâu rộng trong tập thể sư phạm nhà
trường, giúp giáo viên nhận thức đúng đắn sự cần thiết phải đổi mới phương pháp
dạy học nói chung và môn Toán nói riêng, tạo niềm tin, sự hứng khởi và ý thức
sáng tạo ở mỗi giáo viên. Đây cũng là cơ sở cho mỗi giáo viên phát huy tốt tính tích
cực, tự giác từng bước thiết lập sự tự động hoá ở tất cả cá bước lên lớp của từng
giáo viên.
Bên cạnh đó chất lượng chất lượng học sinh - hiệu quả cao nhất của đổi mới
phương pháp dạy học trong những năm qua đạt được qua bảng số liệu sau đây:
Năm học
Xếp loại

Trương Thị Hồng Chi
11