PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỊNH HÓA
TRƯỜNG: TIỂU HỌC PHÚ ĐÌNH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM
TRONG MÔN TOÁN LỚP 4”
Người thực hiện: Ma Khắc Đoàn
Giáo viên giảng dạy: Lớp 4A
Trường: Tiểu học Phú Đình

Năm học: 2013 - 2014
MỤC LỤC
Trang 1
Trang
A/PHẦN MỞ ĐẦU: Trang 3
I/ Lí do chọn sáng kiến Trang 3
B/ PHẦN NỘI DUNG Trang 4
II/ Cơ sở thực tiễn Trang 4
III/ Nguyên nhân Trang 4
III.1. Mô hình phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm Trang 4
III.2. Những khó khăn khi thực hiện mô hình dạy học lấy học sinh
làm trung tâm Trang 5
III.2.1.Bước 1 : Nêu vấn đề Trang 5
III.2.2. Bước 2 : Giải quyết vấn đề Trang 5
III.2.2.1.Hoạt động 1 Trang 5
III.2.2.2. Hoạt động 2 Trang 6
III.2.2.3. Hoạt động 3 Trang 6
IV. Một ví dụ minh hoạ Trang 7
V. Kết quả đạt được Trang 10
VI BÀI HỌC KINH NGHIỆM Trang 12

quả tốt nhất thì người giáo viên vẫn phải truyền đạt cho học sinh được đầy
đủ những nền tảng kiến thức chung về bài học mà sách giáo khoa đòi hỏi
cũng như đảm bảo được trình tự các bước lên lớp. Với phương pháp dạy học
lấy học sinh làm trung tâm này cũng vậy. Về cơ bản, tiết dạy vẫn đi theo
trình tự các bước như sau:
Bước 1 : Nêu vấn đề.
Bước 2 : Giải quyết vấn đề : Giới thiệu nội dung bài mới.
Bước 3 : Học sinh thực hành: Học sinh vận dụng những kiến thức đã
được giới thiệu ở bước 2 để giải các bài tập ở trong sách giáo khoa, sách bài
tập hoặc do giáo viên đề ra.
Trong 3 bước trên, bước 3 luôn là bước học sinh hoạt động độc lập vì
khi đó các em đã có được những kiến thức cần thiết. Chính vì thế, phương
pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm ở đây chủ yếu tập trung vào 2 bước
đầu, giai đoạn mà nhiều giáo viên thường chỉ “diễn xuất” một mình, không
có hoặc ít có sự tham gia của học sinh.
III. NGUYÊN NHÂN
Căn vào nội dung, mục đích của đề tài và qua thực tế giảng dạy, dự giờ
đồng nghiệp. Tôi nhận thấy cần phải đi sâu nghiên cứu làm sao giáo viên có
thể truyền đạt hết tất cả nội dung mà sách giáo khoa cung cấp. Tìm ra
nguyên nhân và đề ra các biện pháp khắc phục những khó khăn mà học sinh
thường gặp phải khi thực hiện mô hình dạy học lấy học sinh làm trung tâm.
III.1. MÔ HÌNH PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC LẤY HỌC SINH LÀM
TRUNG TÂM
Trang 4

III.2. NHỮNG KHÓ KHĂN KHI THỰC HIỆN MÔ HÌNH DẠY HỌC
LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM

Cá
nhân
Thảo
luận
trong
nhóm
nhỏ
Thảo luận trước lớp
cách giải quyết
Từng HS
trình bày
cách giải
quyết của
mình hoặc
nhóm mình
Toàn
lớp chất
vấn,
trao đổi,
thảo
luận
Giáo
viên
nhận
xét,
đánh
giá,
chốt lại
ý quan
trọng

tâm, giáo viên có thể gặp một số khó khăn nhất định như học sinh không
quen, tốn thời gian, khó tổ chức và quản lý. Tuy nhiên, với cách tiến hành
như tôi đã trình bày ở trên, các khó khăn này sẽ được khắc phục và phương
pháp này chắc chắn phát huy hiệu quả tối ưu.
IV. MỘT VÍ DỤ MINH HOẠ
TOÁN 4 – TIẾT 73
DẠY BÀI : NHÂN VỚI SỐ CÓ 2 CHỮ SỐ
BƯỚC 1 : NÊU VẤN ĐỀ
a) GV nêu vấn đề : Tính 38 x 24 = ?
- Làm thế nào bây giờ ?
b) HS thảo luận, nói vắn tắt ý của mình…
c) GV dựa vào ý của HS để định hướng suy nghĩ :
- Đây là phép nhân với số có 2 chữ số, ta chưa học.
- Ta mới chỉ học cách nhân với số có một chữ số.
- Vậy phải tìm cách quy về phép nhân với số có một chữ số (hay
quy về các phép nhân đã học)
BƯỚC 2 : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ :
Hoạt động 1 :
HS tự nghĩ cách nhân theo hướng nêu trên, ghi tắt vào giấy các ý riêng
của mình. Sau đó các em bàn bạc trong nhóm nhỏ (nhưng phải nói thì thầm).
Trong lúc đó GV đi quanh để giám sát, đôn đốc, khuyến khích các ý
hay, trả lời các câu hỏi của học sinh (GV cũng phải nói thầm).
Hoạt động 2 :
Trang 7
a)Một số học sinh lên công bố “phát minh” của mình (hoặc nhóm mình)
trước cả lớp. Học sinh này được nói và viết tự do trên bảng lớp. Chẳng hạn:
- HS A : + Tách 24 = 8 x 3 => 38 x 24 = 38 x (8 x 3) = (38 x 8) x 3
+ 38 nhân 8 là một phép nhân với số có một chữ số, em đã biết làm
+ 38 x 8 được bao nhiêu nhân tiếp với 3,cũng là nhân với số có một
chữ số, em biết làm rồi.

- Cách nào gọn hơn, dễ làm hơn ?
- Cách nào dài, khó làm ?
- Cách nào quá đặc biệt ?
- ….Chẳng hạn :
- A làm hay nhưng nếu 38 x 17 thì làm sao tách 17 thành tích của
2 số ?
A trả lời: thế thì em tách 38.
Chất vấn : Tách thử coi.
38 = 2 x 19
Vậy 38 x 24 = 2 x 19 x 24 vẫn là nhân với số có hai chữ số.
A thừa nhận là kẹt đường, cách này không dùng được.
- B làm đúng song dài hơn C : ba phép tính dài hơn hai phép tính.
- C làm đúng nhưng không hay bằng E : phép trừ khó làm hơn phép
cộng.
Trang 9
- Cách làm của D và E cũng giống nhau nhưng D làm dài hơn.
- Cách làm của G sai vì không thể làm tính nhân giống như tính
cộng được ( chỉ tính 38 x 20 đã lớn hơn 700 rồi không thể bằng 632
được.)
- Cách làm của E hay nhất.
Hoạt động 3 :
a) GV tổng kết thảo luận để chốt lại cách làm của E sau đó nêu cách
tính thực tiễn như trong sách giáo khoa.
b) HS vận dụng giải bài tập.
V. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC.
Trong quá trình tìm tòi học hỏi ở đồng nghiệp, bạn bè, sách báo… tôi
đã thử áp dụng vào thực tế lớp học của mình
Qua thời gian thực nghiệm suốt học kỳ I đã có kết quả rõ rệt. Kết quả
kiểm tra học kì I môn Toán thay đổi như sau:
Kết quả kiểm tra GHKI Kết quả kiểm tra CHKI

cũng như giữa các nhóm. Thêm vào đó, đôi lúc giáo viên cũng cần phải
khích lệ, dặn dò học sinh chuẩn bị trước bài ở nhà.
Cuối cùng, cho dù phương pháp có hay đến mấy mà giáo viên sử dụng
không tốt đôi khi lại gây ra hiệu ứng ngược: làm học sinh rối tung và không
hiểu bài. Việc sử dụng quá nhiều cũng sẽ gây ra tâm lý nhàm chán ở học
sinh. Bởi vậy, giáo viên không nên chỉ sử dụng phương pháp này mà phải
biết kết hợp sử dụng một số phương pháp dạy học khác nữa nhằm tạo ra sự
phong phú trong việc dạy các môn khác nhau.
Trang 11
Nói tóm lại, để một tiết dạy được thành công, điều kiện quyết định
không phải là ở phương pháp mà ở chính người giáo viên. Và phương pháp
chỉ là một phương tiện giúp người giáo viên đạt được mục đích đó.
“Phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm” mà tôi vừa giới thiệu
trong sáng kiến này hi vọng sẽ là một phương tiện hiệu quả giúp cho các bạn
đồng nghiệp gần xa trong việc giảng dạy với phương châm “Tất cả vì học
sinh thân yêu!”
Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ mà bản thân tôi đúc rút được qua quá
trình giảng dạy. Tuy nhiên do thời gian và năng lực có hạn chắc hẳn sẽ có
những thiếu sót.
Rất mong sự góp ý, giúp đỡ của quý thầy cô và bạn bè đồng nghiệp để sáng
kiến của tôi được hoàn thiện hơn và có hiệu quả thiết thực hơn trong công
tác giảng dạy.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Phú Đình, ngày 12 tháng 12 năm 2013
Người viết SKKN
Đánh giá xếp loại của Hội đồng thi đua
Ma Khắc Đoàn

dạy học Toán ở Tiểu
học
NXB ĐHSP
Hà Nội
3
Tài liệu bồi dưỡng
giáo viên dạy lớp các
lớp
1, 2, 3,4, 5
BGD & ĐT
4
Một số tập san
Báo Thế giới trong ta
nói về
đổi mới phương pháp
dạy học ở Tiểu học
Tạp chí Báo
Thế giới trong
ta
Trang 13