ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ KINH NGHIỆM
ĐỂ DẠY TỐT TIẾT THỰC HÀNH NGOÀI TRỜI
MÔN HÌNH HỌC LỚP 9
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Hiện nay chúng ta đã thực hiện chương trình đổi mới phương pháp
giảng dạy được 07 năm. Sách giáo khoa mới phân phối chương trình theo su
hướng tăng cường kỹ năng vận dụng sáng tạo kiến thức đã học vào thực tế
cuộc sống, tăng tính độc lập tư duy sáng tạo kết hợp với hoạt động tập thể
để phát hiện kiến thức mới.
Tuy nhiên do điều kiện thời gian, đặc thù bộ môn, nên trong quá trình
tập huấn về đổi mới phương pháp dạy học, các giáo viên chỉ được tập huấn
về phương pháp chứ không được tập huấn về cách sử dụng đồ dùng dạy học
như thế nào cho hiệu quả.
Vì vậy, đa số giáo viên chỉ biết cách sử dụng qua nghiên cứu trong
sách hướng dẫn, như vậy có những kỹ năng sử dụng một số loại thước cấp
về giáo viên chưa nắm vững. Điều này rất quan trọng và ảnh hưởng lớn đến
kết quả đo cũng như niền tin của học sinh đối với kiến thức đã học.
Qua thời gian giảng dạy lớp 9, khi gặp bài thực hành ngoài trời đo
khoảng cách giữa 2 điểm trong đó có một điểm không tới được và đo chiều
cao của một vật không chèo lên được. Tôi có gặp một số vướng mắc cũng
như phát hiện một số kỹ năng xin được nêu ra để cùng nhau bàn bạc, thảo
luận đi đến thống nhất chung trong quá trình dạy tiết thực hành.
II. NỘI DUNG:
1/ Một số vấn đề thường gặp trong tiết thực hành:
Trong những tiết thực hành, đa số chúng ta thường gặp một số vấn đề
như:
+ Học sinh thường mất trật tự:
Nguyên nhân do giáo viên chưa hướng dẫn học sinh phân chia nhóm
cũng như phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong nhóm. Do
đó một số em không biết làm cái gì, cứ vậy chạy chơi, quậy phá làm ảnh

+ Thời gian không đủ:
Trong một số tiết thực hành, vì dụng cụ đo không đủ. Cả trường chỉ
có một cái thước đo, các nhóm không biết cách đo nên thường làm mất thời
gian cho nhóm khác. Giáo viên cần phân chia rõ thời gian cho từng nhóm,
nếu nhóm nào hết thời gian mà không đo kòp cũng phải dừng lại để cho
nhóm khác đo. Có như vậy học sinh mới rèn tính tự giác kỷ luật cao, cố
gắng để làm việc hoàn thành đúng thời gian, không làm ảnh hưởng đến
người khác.
+ Bảo quản thước đo không tốt:
Mặc dù đã được nhắc nhở trước, tuy nhiên do cá tính các em thường
hiếu động, nghòch phá. Nên các dụng cụ đo thường bò các em lấy đùa dỡn,
ném lung tung hoặc sử dụng không cẩn thận. Các em chưa hiểu hết tầm
quan trọng, cũng như giá cả của các dụng cụ thực hành, có những loại không
bán trên thò trường. Nếu các em lỡ tay làm hư thì những năm khác đâu còn
đồ dùng để sử dụng.
Giáo viên cần quan sát và nhắc nhở các em kòp thời, nhất là những
đối tượng thuộc lớp B, C, D, E.
+ Copy kết quả của các nhóm khác:
Chuyên đề: Kỹ năng thực hành ngoài trời – hình 9
- 2 -
Tình trạng này cũng thường xuyên xảy ra, các em học chung một lớp
nên rất hiểu nhau, biết ai học giỏi, ai dở. Nên khi thực hành, một số nhóm
sẽ không đo hoặc có đo thì cũng đo cho có, còn kết quả thì sẽ cử 1 thành
viên trong nhóm chà trộn vào nhóm có em học giỏi nhất lớp để copy kết
quả.
Đây là hành vi gian dối và thường thì các em qua mặt giáo viên trót
lọt, vì trong một nhóm thực hành rất đông, GV khó quan sát và nhớ kỹ mặt
của từng người một. Để ngăn chặn tình trạng trên, giáo viên chỉ có cách tốt
nhất là giao cho các nhóm tự theo dõi lẫn nhau, nếu nhóm nào có hành vi
gian dối, chà trộn vào nhóm khác thì phải báo cáo ngay để kòp thời xử lý.

(10đ)
Ghi chú
Đo chiều cao
Đo khoảng cách
* Học sinh:
+ Chia lớp làm 4 nhóm (do chỉ có 1 thước đo)
+ Bầu nhóm trưởng, thư ký, phân công nhiệm vụ cụ thể từng
thành viên
+ Máy tính từ FX 220 trở lên, thước dây (mỗi nhóm 1 thước)
+ Giấy để ghi kết quả từng phép đo
a
3
. Hướng dẫn thực hiện:
Chuyên đề: Kỹ năng thực hành ngoài trời – hình 9
- 3 -
- GV hướng dẫn học sinh về kỹ năng sử dụng thước, cách đo
- Hướng dẫn học sinh phân chia nhóm, phân công nhiệm vụ cụ
thể từng thành viên trong nhóm sao cho hoạt động có hiệu quả.
- Kỹ năng quan sát vò trí đặt thước tuỳ theo đòa hình đo
- Trang bò kiến thức để tính toán
- Chứng minh cách tính trên là đúng
- Dự kiến các tình huống xảy ra khi đo
b. Ra ngoài sân, nơi vò trí cần đo: 15 phút
- Cho học sinh ra ngoài sân xác đònh các vò trí cần đo và quan sát vò trí
ngắm, đặt thước.
- Ước lượng bằng mắt khoảng cách, chiều cao xem bao nhiêu mét
bằng những kinh nghiệm của bản thân, sau này sẽ so sánh với kết quả để
rèn kỹ năng phán đoán.
- Nêu các tình huống xảy ra khi đo thực tế
- Cách giải quyết

b4. Tập trung lớp (5 phút)
- Nhận xét ý thức lớp học
- So sánh các kết quả
- Chỉ ra nguyên nhân
- Rút kinh nghiệm
- Hướng dẫn hs về nhà dùng cây và thước đo độ để đo thử.
Trên đây là các bước thực hiện cơ bản trong tiết thực hành ngoài trời,
đo chiều cao của một vật và khoảng cách giữa hai điểm không tới được,
môn hình 9. Thực hiện theo tình hình thực tế cơ sở vật chất của trường.
III. Kết quả:
Qua một số năm giảng dạy, khi gặp bài thực hành về ứng dụng tỉ số
lượng giác để thực hành ngoài trời, đo chiều cao, khoảng cách giữa 2 điểm
không tới được. Tôi đã thực hiện theo phương pháp trên và đạt được một số
thành công nhất đònh. Học sinh thường hứng thú học tập các nhóm hoạt
động có hiệu quả và kết quả đo tương đối chính xác.
IV. Kiến nghò:
PGD cần mở lớp tập huấn về cách sử dụng các loại thước, ĐDDH
môn toán để giáo viên có thể sử dụng thành thạo các đồ dùng được cấp về.
- Cấp thêm 03 thước đo để tiết thực hành đạt hiệu quả hơn.
Vónh Hậu, ngày 10 tháng 09 năm 2008
Người viết

Lê Thò Thuỷ

Chuyên đề: Kỹ năng thực hành ngoài trời – hình 9
- 5 -