Mối quan hệ giữa lãi suất và tỷ
giá hối đoái
Lãi suất và cụ ty gia khác nhau nhưng giữa chúng có mối quan hệ qua lại mật
thiết với nhau.
Trước khi nghiên cứu mối quan hệ này, ta cần nghiên cứu một số nguyên lý
sau
Qui luật một giá: Nếu hai nước sản xuất cùng một loại hàng hóa, giá của hàng hóa
này phải giống nhau trên toàn thế giới, không quan trọng nước nào sản xuất ra nó.
Ví dụ: Cùng mặt hàng thép: giả sử thép của Mỹ giá 100$/tấn, của Việt Nam là
1.500.000đ/tấn. Theo qui luật trên, tỷ giá của USD/VND phải là 100/1.500.000
=1/15.000, tức là 1USd đổi được 15.000VND
Thuyết ngang bằng sức mua (Purchasing Power Parity-PPP)
Tỷ giá giữa 2 đồng tiền sẽ điều chỉnh để thực hiện mức giá của 2 nước.
Thuyết này dựa trên Qui luật một giá cho mức giá chung của một quốc gia. Như
VD trên, giả sử giá bán thép bằng đồng VND tăng giá 10%( 1.650.000đ/tấn), theo
qui luật một giá tỷ giá phải tăng tương ứng là 16.500d/USD, hay đồng USD tăng
giá 10% so với VND.
Thuyết ngang bằng sức mua cho thấy nếu mức giá của một quốc gia tăng lên so
với nước khác thì đồng tiền của quốc gia đó sẽ giảm giá - đồng tiền nước kia tăng
giá.
Điều kiện ngang bằng lãi suất ( Interest Parity Condition)
Lãi suất nội địa bằng lãi suất nước ngoài cộng với khoản tăng giá dự tính của đồng
tiền nước ngoài. Hay là lãi suất nội địa bằng lãi suất nước ngoài trừ đi sự tăng giá
dự tính của đồng nội tệ.
- Qui luật một giá:
- Thuyết ngang bằng sức mua (Purchasing Power Parity-PPP)
- Điều kiện ngang bằng lãi suất ( Interest Parity Condition)
Hạn chế:
Lãi suất và tỷ giá chỉ có mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau một cách gián tiếp,
chứ không phải là mối quan hệ trực tiếp và nhân quả. Các yếu tố để hình thành lãi
suất và tỷ giá không giống nhau. Lãi suất biến động do tác động của quan hệ cung
cầu của vốn cho vay. Lãi suất có thể biến động trong phạm vi tỷ suất lợi nhuận
bình quân và trong một tình hình đặc biệt, có thể vượt quá tỷ suất lợi nhận bình
quân. Còn tỷ giá hối đoái thì do quan hệ cung cầu về ngoại hối quyết định, mà
quan hệ này lại do tình hình của cán cân thanh toán dư thừa hay thiếu hụt quyết
định.
Như vậy là nhân tố hình thành lãi suất và tỷ giá không giống nhau, do đó biến
động của lãi suất (lên cao chẳng hạn) không nhất thiết đưa đến tỷ giá hối đoái biến
động theo ( hạ xuống chẳng hạn). Lãi suất lên cao có thể thu hút vốn ngắn hạn của
nước ngoài chạy vào, nhưng khi tình hình chính trị, kinh tế và tiền tệ trong nước
không ổn định, thì không nhất thiết thực hiện được, bởi vì với vốn nước ngoài, vấn
đề lúc đó lại đặt ra trước tiên là sự đảm bảo an toàn cho số vốn chứ không phải là
vấn đề thu hút được lãi nhiều.
Các yếu tố ảnh hưởng tới lãi suất và tỷ giá:
- Lạm phát giữa các quốc gia
- Cung-cầu ngoại hối
- Cán cân thanh toán quốc tế ( hệ quả của Cung- cầu ngoại tệ)
- Chính sách ngoại thương
- Hoạt động đầu cơ
- Tình hình chính trị trong nước và quốc tế