3. MỐI QUAN HỆ giữa lãi suất VÀ TỶ GIÁ
A. Mối quan hệ giữa lãi suất và tỷ giá

Học thuyết Ngang bằng lãi suất (IRP)

Nội dung học thuyết:
Hoạt động đầu tư hay đi vay trên thị trường tiền tệ sẽ có mức lãi suất là như nhau khi quy về
một đồng tiền chung cho dù đồng tiền đầu tư hay đi vay là đồng tiền nào.

IRP biểu thị mối quan hệ giữa Giá cả thị trường tài chính (i) và Giá cả thị trường hối đoái
(e)

IRP gồm 2 mẫu :
•
Mẫu có bảo hiểm (CIP)
•
Mẫu không có bảo hiểm (UIP)


“Bảo hiểm” = bảo hiểm rủi ro tỷ giá
•
Có bảo hiểm = mua (bán) lượng ngoại tệ dự kiến sẽ chi ra (thu về)
vào thời điểm t theo tỷ giá kỳ hạn Ft thỏa thuận hôm nay
•
Không có bảo hiểm = sử dụng tỷ giá giao ngay trong tương lai St,
vào thời điểm phát sinh dòng tiền chi ra (thu về)
A. Mối quan hệ giữa lãi suất và tỷ giá

Môi trường (Giả định):

Thị trường tài chính hoàn hảo, vốn di chuyển tự do

Đối với nhà
đầu tư
Đối với thị
trường tài
chính
CIA
CIP – ngang bằng Lãi suất có
bảo hiểm
Đối với nhà đầu tư
•
Khi CIP xảy ra, trong môi trường tài chính
hoàn hảo và ở trạng thái cân bằng:
(F/S)(1+i*) = (1+i)
=>đầu tư trong nước hay nước ngoài đều tạo
ra lợi nhuận như nhau
=>các nhà đầu tư sẽ bàng quang giữa đầu tư
chứng khoán trong nước hay nước ngoài.
•
Đối với thị trường
tài chính:
Mức độ tồn tại trong thực tế của
CIP là thước đo mức độ tự do lưu
chuyển vốn giữa các thị trường tài
chính
=>mức độ hội nhập, hoàn hảo của
thị trường tài chính quốc tế.
•
CIA
Nếu CIP không duy trì
=> cơ hội arbitrage lãi

ngoại
πt ≈ (it* + ft) - it

Thu nhập từ đầu tư
trong nước cao hơn thu
nhập đầu tư ra nước
ngoài
1 + it > Ft/S (1 + it*)

CIA hướng nội: vay
ngoại tệ, đầu tư nội tệ

Lơi nhuận CIA hướng
nội
πt ≈ it – (it* + ft)
CIA – Arbitrage lãi suất có bảo hiểm

Ví dụ
Lãi suất 6 tháng của Mỹ iUS = 2.5%
Lãi suất 6 tháng của EU iEU = 3.0 %
Tỷ giá giao ngay S = 1.255 USD/EUR
Tỷ giá kì hạn 6 tháng F6t = 1.255 USD/EUR
Có cơ hội arbitrade không? Nếu có, thực hiện thế nào?

Nội tệ: USD, ngoại tệ: EUR

Vay 1 USD tại Mỹ, chi phí lãi vay 1.025 USD

Chuyển đổi 1USD thành 0.8 EUR theo tỷ giá giao ngay


Quy đổi: S (1 + i)/Ft dv ngoại tệ

Chốt lời Int.Arb: S (1 + i)/Ft – (1 + i*) > 0
Tác động của CIA hướng nội
Thu nhập đầu tư trong nước cao hơn thu nhập đầu tư nước ngoài
S (1 + it)/Ft > (1 + it*)
Vay ngoại tệ, đầu tư nội tệ

Vay ngoại tệ => cầu ngoại tệ tăng => đường cầu ngoại tệ dịch
chuyển ra ngoài =>làm tỷ giá kỳ hạn trên thị trường hối đoái
tăng

Đầu tư nội tệ => cung nội tệ tăng => đường cung nội tệ dịch
chuyển ra ngoài => làm tỷ giá giao ngay trên thị trường hối
đoái giảm
Thu nhập đầu tư trong nước và thu nhập đầu tư nước ngoài tự
điều chỉnh thông qua arbitrade, làm cho không còn Int.Arb:
S↓(1 + it)↓/Ft↑ ↔ (1 + it*)↑
CIP – KIỂM ĐỊNH THỰC TIỄN
•
Về lý thuyết, khi CIP không được duy trì thì các hành vi kinh
doanh chên lệch lãi suất sẽ vào cuộc, làm cho mức lại suất có
bảo hiểm của các đồng tiền khác nhau trở về trạng thái cân
bằng, CIP được duy trì trở lại.
•
Thực tế, giữa các lãi suất có bảo hiểm luôn tồn tại một độ lệch
nhất định mà các hành vi khinh doanh chênh lệch lãi suất
không thể đưa các mức lãi suất này về trạng thái cân bằng CIP.
Nguyên nhân sai lệch CIP trong thực tế:
CIP – KIỂM ĐỊNH THỰC TIỄN

•
Nguồn vốn không có sẵn để thực hiện mục đích đầu tư.
•
Tính chất không hoàn hảo của thị trường vốn: sự độc quyền,
thiếu thông tin, thị trường nhỏ bé,…
CIP – KIỂM ĐỊNH THỰC TIỄN
5. Tính không đồng nhất của các tài sản.
Các tài sản không hoàn toàn đồng nhất với nhau về: thanh khoản,
kì hạn đến hạn, mức độ rủi ro,…
Nguyên nhân chính khiến CIP khôn thể duy trì:
•
Rũi ro vỡ nợ: xảy ra khi người phát hành chứng khoán không
có khă năng thực hiện tất cả các cam kết nợ của mình.
•
Rủi ro chính trị: Khả năng các nguồn vốn đầu tư ở nước ngoài
bị phong tỏa. Không được chuyển đổi sang chứng khoán khác,
hạn chế đổi sang đồng tiền khác, hay bị tịch thu sung công
quỹ,
CIP – KIỂM ĐỊNH THỰC TIỄN
ỨNG DỤNG CIP
Tỷ suất lợi nhuận đầu tư thực tế:
tỷ suất lợi nhuận thực tế khi đầu tư nước ngoài
Tiêu chuẩn đầu tư ra nước ngoài
thu nhập đầu tư trong nước < thu nhập đầu tư nước ngoài
Tiêu chuẩn huy động vốn nước ngoài
chi phí vay trong nước > chi phí vay nước ngoài
•

CIA – MÔI TRƯỜNG CÓ CHÊNH LỆCH GIÁ
Lợi nhuận CIA hướng ngoại (vay nội địa đầu tư nước ngoài):