Lời nói đầu
Cùng xu thế phát triển của nền kinh tế, các doanh nghiệp cũng không ngừng
đợc xây dung và đổi mới, mở rộng qui mô để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng
của ngời tiêu dùng. Bên cạnh những thuận lợi mà kinh tế thị trờng đem lại,
cùng với sự đa dạng của các doanh nghiệp này,cũng đồng nghĩa với quá trình
cạnh tranh khốc liệt giữa các doanh nghiệp, là làm thế nào để đứng vững, và
phát triển mạnh mẽ trên thị trờng,đáp ứng đợc yêu cầu ngày càng cao của thị
trờng trong nớc và thị trờng nớc ngoài, với những mục tiêu nổi bật về chất l-
ợng,mẫu mã sản phẩm, giá thành hạ,tăng khả năng cạnh tranh, đồng thời cải
thiện đời sống của ngời lao động, mang lại lợi ích cho doanh nghiệp.
Điều này đợc thể hiện rõ hơn trong doanh nghiệp sản xuất đặc biệt là các
doanh nghiệp trực tiếp sản xuất ra những sản phẩm hữu hình phục vụ ngời
tiêu dùng. để đạt đợc những mục tiêu trên, thì doanh nghiệp phải có đợc
những chính sách, biện pháp hợp lý, phải thực hiện đồng bộ các biện pháp
quản lý các yếu tố liên quan tới quá trình sản xuất kinh doanh. Và trong
các yếu tố đó, thì yếu tố kế toán nguyên vật liệu giữ một vai trò rất quan trọng.
Nếu kế toán nguyên vật liệu tốt sẽ đảm bảo cho quá trình cung cấp nguyên
vật liệu cho sản xuất đợc thuận lợi, ngăn chặn hiện tợng lãng phí nguyên vật
liệu trong sản xuất,từ đó góp phần làm giảm chi phí, hạ giá thành, tăng khả
năng cạnh tranh.
Chính từ nhận thức về vai trò quan trọng của việc kế toán nguyên vật liệu nh
vậy, nên em mạnh dạn nghiên cứu đề tài: Phơng hớng hoàn thiện kế toán
nguyên vật liệu ở các doanh nghiệp sản xuất .
Với phơng pháp nghiên cứu tổng quát công tác kế toán nguyên vật liệu ở
doanh nghiệp, và các doanh nghiệp sản xuất, qua đó em xin đề xuất một vài ý
kiến để hoàn thiện hơn công tác kế toán nguyên vật liệu nói chung và ở các
doanh nghiệp sản xuất nói riêng.
Nguyễn Minh Hải
Bố cục chuyên đề ngoài phần lời nói đầu, phần kết luận, còn có hai phần lớn:
- Phần I: Những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán nguyên vật liệu ở các
doanh nghiệp sản xuất.

quá trình kinh doanh.Nguyên vật liệu là nhân tố quyết định đến sự thành công
của doanh nghiệp,nó ảnh hởng trực tiếp tới số lợng và chất lợng sản phẩm.
Trong quá trình sản xuất nếu nguyên vật liệu đảm bảo đợc yêu cầu của sản
xuất cả về mặt số lợng và chất lợng, thì sản phẩm tạo ra mới đáp án nhu cầu
của thị trờng, tạo sức cạnh cao trên thị trờng,bên cạnh chất lợng cao phải nói
tới giá cả,giá thành phải phù hợp với thị trờng thì doanh nghiệp mới có thể tồn
tại và phát triển.Trong cơ chế thị trờng hiện nay chính điều này đã khiến cho
doanh nghiệp phải chú trọng ngay từ khâu mua, bảo quản và sử dụng nguyên
vật liệu,nhằm tiết kiệm tối đa chi phí sản xuất,giảm tiêu hao nguyên vật liệu
trong quá trình sản xuất.
Cụ thể trong quá trình sản xuất thì quá trình kinh doanh là:Cung cấp, sản xuất
và tiêu thụ.
Quá trình cung cấp (Dự trữ sản xuất) là quá trình thu mua và dự trữ
nguyên vật liệu,công cụ dụng cụ và các tài sản cố định khác để bảo đảm cho
quá trình sản xuất kinh doanh đợc ổn đinh và diễn ra liên tục.Quá trình phân
tích trên ta thấy tùy theo tình hình đặc điểm sản xuất,kinh doanh của từng
doanh nghiệp để lựa chọn phơng pháp bảo quản, quản lý nguyên vật liệu sao
cho phù hợp. Nhiệm vụ của kế toán nguyên vật liệu ở qua trình cung cấp cho
các doanh nghiệp sản xuất đó là phải,phản ánh một cách chính xác kịp thời
đầy đủ tình hình thu mua,kinh doanh thu mua trên các mặt số lợng, chất lợng
giá cả qui cách .Đồng thời phải tính đ ợc giá thành thực tế của các loại
nguyên vật liệu mua về.Phản ánh và giám sát chặt chẽ tình hình bảo quản,sử
dụng nguyên vật liệu theo nhu cầu hoạt động sản xuất kinh doanh.
2.Phân loại nguyên vật liệu.
Để quá trình sản xuất kinh doanh đợc diễn ra liên tục,ổn định thì doanh
nghiệp phải sử dụng rất nhiều nguyên vật liệu có kích cỡ khác nhau,tính chất
cơ lý hoá cũng khác nhau.Chính vì vậy mà mỗi loại nguyên vật liệu có một vai
trò công dụng khác nhau.
Đối với qui trình công nghệ sản phẩm có thể chia nguyên vật liệu thành:
Trang 4

phạm vi Doanh nghiệp.
Phân loại nguyên vật liệu theo nguồn gốc nhập nguyên vật liệu có:
- Nguyên vật liệu mua vào.
- Nguyên vật liệu đợc cấp.
- Nguyên vật liệu nhận vốn góp từ liên doanh.
- Nguyên vật liệu đợc viện trợ biếu tặng.
3. Tính giá thành nguyên vật liệu:
* Tính giá thành đối với nguyên vật liệu nhập kho.
Giá trị nguyên vật liệu nhập kho đợc tính theo giá thc tế.Tuỳ loại hình
doanh nghiệp sử dụng nguyên vật liệu mua vào để phục vụ cho hoạt động sản
suất kinh doanh thuộc đối tợng chịu thuế giá trị gia tăng(VAT) theo theo ph-
ơng pháp khấu trừ thuế:
Giá
thực tế
của
NVL
=
Giá mua
cha
Có VAT
+
Chi phí khâu
mua cha có
VAT
Trong trờng hợp này thuế giá trị gia tăngmà doanh nghiệp phải nộp khi
mua nguyên vật liệu sẽ đợc theo dõi riêng để khâu trừ so với thuê giá trị gia
tăngphải nộp của những sản phẩm hàng hoá bán đợc trong từng kì kế toán.
-Với Doanh nghiệp mua nguyên vật liệu vào phục vụ cho quá trình sản xuất
kinh doanh không thuộc đối tợng chịu thuế giá trị gia tăng hoặc chịu thuế giá
trị gia tăng theo phơng pháp trực tiếp

công
-Nguyên vật liệu đợc cấp:
Giá thực tế
của NVL
=
Giá ghi trên hoá đơn
của bên cấp
- Nguyên vật liệu nhận vốn góp liên doanh.
Giá trị thực tế
của nguyên vật
liệu
=
Kết quả đánh giá
của HĐQT và sự
thoả thuận giữ các
bên
- Nguyên vật liệu đợc biếu tặng viện trợ:
Giá trị thực
tế của
nguyên vật
liệu
=
Giá mua
thực trên thị
trờng
Trang 7
Nguyễn Minh Hải
Ngoài ra ta chú ý tới:
+ Chiết khấu mua hàng là số tiền mà ngời bán giảm cho ngời mua do thanh
toán tiền tiền mua hàng trớc thời hạn, mà đợc qui định rõ trên hoá đơn bán

thể s dụng một trong các nguyên tắc nhất quán trong công tác kế toán.Nếu có
thay đổi phải giải thích rõ ràng.
+ Phơng pháp giá đơn vị bình quân:
Theo phơng pháp này,giá thực tế nguyên vật liệu bình quân trong kì tính
theo giá bình quân (Bình quân cả kì dự trữ,bình quân cuối kì trớc hoặc bình
quân mỗi lần nhập).
Giá thực tế
NVL xuất
dùng
=
Số lợng
NVL Xuất
dùng
X
Giá đơn vị
Bình quân
Đơn giá
đơn vị bình
quân
=
Giá thc tế NVL
Tồn kho đầu kì
+
Giá thực tế NVL
nhập kho trong kì
Số lợng NVL
Tồn kho đầu kỳ
+
Số NVL nhập
kho trong kỳ

và giữ từ lúc nhập vào cho tới lúc xuất ra(từng trờng hợp điều chỉnh) Khi xuất
dùng nguyên vật liệu sẽ theo đơn giá thực tê của nguyên vật liệu đầu vào.
+Phơng pháp hạch toán:
Toàn bộ nguyên vật liệu trong kỳ đợc tính theo gía hạch toán.Cuối kỳ kế
toán sẽ tiến hành điều chỉnh,từ giá hạch toán sang giá thực tế, theo công thức:

Giá thực tế
nguyên vật
=
Giá hạch toán nguyên
vật liệu xuất dùng(hoặc
tồn kho cuối kì)
X
số giá
nguyên vật
liệu
Trang 10
Nguyễn Minh Hải
Tuy nhiên mỗi phơng pháp tính đều có những u nhựơc điểm của nó tuỳ vào
hoạt động kinh doanh của mỗi doanh nghiệp, kế toán xác định định phơng
pháp sao cho phù hợp.
4. Phơng pháp kế toán nguyên vật liệu.
* Kế toán nguyên vật liệu với các doanh nghiệp áp dụng phơng pháp
kê khai thờng xuyên.
+Phơng pháp kê khai thờng xuyên thích hợp với các doanh nghiệp có qui
mô lớn,sản xuất kinh doanhnhững mặt hàng có giá trị cao sử dụng nguyên vật
liệu đắt tiền,điều kiện bảo quản thuận lợi cho việc theo rõi tình hình xuất
nhập.Theo phơng pháp này kế toán ghi chép phản ánh tình hình nhập xuất
nguyên vật liệu theo từng phần phát sinh.Trên tài khoản 152 (theo giá thực tế)
+Phơng pháp này đợc sử dụng phổ nbiến ở nớc ta vì những u điểm của nó