Chương V
CHÍNH SÁCH NGOẠI
THƯƠNG CỦA CÁC NƯỚC

I. Chính sách ngoại thương của các
nước trên thế giới
1. Phân theo mức độ tham gia của nhà nước
trong điều tiết hoạt động ngoại thương
Có các chính sách sau:
-
Chính sách mậu dịch tự do
-
Chính sách bảo hộ mậu dịch
2. Phân theo mức độ tiếp cận của nền kinh tế
quốc gia với nền kinh tế thế giới
Có các chính sách sau:
-
Chính sách hướng nội
-
Chính sách hướng ngoại (hướng về xuất khẩu)

3. Chính sách ngoại thương của các nước đang
và chậm phát triển:
-
Chính sách đóng cửa kinh tế
-
Chính sách mở cửa kinh tế
Các khái niệm, đặc điểm, ưu điểm, nhược điểm
của các chính sách tham khảo sách


Tìm hiểu kỹ thị trường, đối tác khi có quan hệ kinh tế và rút
những bài học kinh nghiệm trong giải quyết các tranh chấp,
mâu thuẫn

NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM

Khi mở cửa nền kinh tế sẽ phát triển nhanh nhưng
dễ dẫn đến mất cân đối như:
-
Mất cân đối giữa các yếu tố sản xuất kinh doanh
-
Mất cân đối giữa các ngành kinh tế (ngành phục vụ
nội địa và ngành có quan hệ với nước ngoài)
-
Mất cân đối giữa các vùng kinh tế (vùng phát triển
nhanh, vùng kém phát triển)
-
Mất cân đối giữa đầu tư trong nước với đầu tư
nước ngoài

NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Trước tình hình trên cần làm gì?
-
Nhà nước có chính sách định hướng đầu tư theo
từng ngành, theo vùng để hướng dẫn các nhà đầu
tư theo đúng yêu cầu
-
Thực hiện dãn vùng đầu tư, dãn ngành đầu tư
-
Có chính sách khuyến khích đầu tư vào những


Xu hướng giảm thuế quan trên thế giới
Với xu thế toàn cầu hóa và tự do hóa thương
mại thì thuế quan trên thế giới có xu hướng
giảm. Tuy nhiên các mặt hàng bị đánh thuế
nhiều hơn do các tác động sau:

-
Do hoạt động của GATT đã giảm mức thuế quan
bình quân từ 40% còn 5%
-
Do các quốc gia ký kết được các hiệp định
thương mại và cho nhau hưởng MFN mức thuế
quan còn từ 0% - 5%
-
Do hoạt động của các LKKTQT và áp dụng mức
thuế quan khoảng từ 0% - 5%
-
Do các nước công nghiệp phát triển cho các
nước đang và chậm phát triển hưởng chế độ
GSP mức thuế quan rất thấp, thường là 0%
-
Do hoạt động của WTO, mức thuế quan bình
quân khoảng từ 0% - 5%


Xu hướng giảm thuế quan ở VN
Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của VN, mức
thuế quan ngày càng có xu hướng giảm do các
tác động sau:

-
Hình thức cấm XNK. Danh mục mặt hàng cấm
XNK của VN. Danh mục 01
-
Hình thức giấy phép. Có giấy phép chung, giấy
phép riêng
-
Hạn ngạch XNK (quota) được áp dụng đối với
những mặt hàng quan trọng hoặc những mặt
hàng mà quốc tế có qui định, có hạn ngạch thuế
quan
-
Hình thức tự hạn chế XK

3. Các biện pháp tài chính tiền tệ phi thuế quan:
-
Biện pháp ký quỹ (đặt cọc) NK
-
Hệ thống thuế nội địa
-
Sử dụng cơ chế tỷ giá
-
Trợ cấp XK
-
Bán phá giá và chống bán phá giá

4. Các biện pháp kỹ thuật:
-
Khái niệm: là các yêu cầu bắt buộc mà nước NK
đưa ra đối với các loại hàng hóa NK để bảo vệ


Tỷ lệ nội địa hóa

Trách nhiệm xã hội

Nhiều quốc gia đã lạm dụng các tiêu chuẩn kỹ
thuật để hạn chế hàng hóa NK vào thị trường nội
địa. Do đó, GATT đã thông qua được hiệp định
TBT để chống kỳ thị đối với hàng hóa NK của
các nước
-
Suy nghĩ giải pháp để đẩy mạnh XK sang các thị
trường có áp dụng các rào cản kỹ thuật
5. Hiệp định thương mại:
Xem sách

III. Ngoại thương VN
1. Đánh giá tình hình ngoại thương VN

Tốc độ tăng trưởng kim ngạch XNK nhanh qua
các năm. Nhưng những năm 1997 – 2000 có xu
hướng chậm lại. Hiện tượng nhập siêu vẫn là
phổ biến được biểu hiện qua bảng sau

BẢNG KIM NGẠCH XNK CỦA VN
Năm XK
(tr.USD)
Tốc độ
tăng
(%)

5.825
11.499,6
11.742,1
36.761,1
44.891,1
62.680
77.000
48,4
- 0,8
2,1
15
22,1
39,6
22,85
43,7
22,9
1,7
13,3
12,7
29,1
23,6

III. Ngoại thương VN
1. Đánh giá tình hình ngoại thương VN

Đánh giá mặt hàng XK: ưu, nhược điểm
Xem bảng mặt hàng XK chủ lực ở cuối chương 1

Đánh giá mặt hàng NK: ưu, nhược điểm
Xem bảng mặt hàng NK chủ lực ở cuối chương 1

1.900
18.902,8
7.904,3
17.959,4
15.858
14.235,1
12.200
22,31
9,32
16,44
14,26
12,8
10,97
Tổng KN 48.560 62.680 111.240 100

III. Ngoại thương VN
1. Đánh giá tình hình ngoại thương VN

Đánh giá về giá cả hàng hóa XNK: bất lợi, dẫn
đến điều kiện thương mại bất lợi

Hiệu quả hoạt động XNK còn thấp

Cơ chế điều hành XNK có lúc chưa hợp lý

2. Chính sách ngoại thương VN

Chính sách chung
-
Mở cửa nền kinh tế hướng ra XK, hội nhập kinh tế


2. Chính sách ngoại thương VN

Chính sách NK
-
Ưu tiên NK tư liệu sản xuất và hàng tiêu dùng
thiết yếu mà trong nước chưa sản xuất được
hoặc sản xuất chưa đủ
-
NK phải bảo vệ được sản xuất trong nước và thị
trường nội địa, tránh ảnh hưởng đến tiến bộ xã
hội
-
Đẩy mạnh NK thiết bị máy móc có trình độ cao,
sp tinh chế kỹ thuật cao, sp mới nhằm phục vụ
cho nhu cầu sản xuất và NK, thực hiện được
công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước
-
Tiết kiệm ngoại tệ và nâng cao hiệu quả hoạt
động NK